बीजं वै कामराजाख्यं गृहीतं मनसा तदा । जजाप बालकोऽत्यर्थं धृत्वा चेतसि सादरम्
त्या वेळी त्या मुलाने कामराज नावाचं बीजमंत्र मनाने समजून घेतलं आणि मनात ठेवून अत्यंत भक्तीने जपायला सुरुवात केली.
भावियोगान्महाराज कामराजाख्यमद्भुतम् । स्वभावेनैव तेनेत्थं गृहीतं बालकेन वै
राजा, भविष्यातील योगायोगाने तो अद्भुत कामराज मंत्र त्या मुलाला सहजपणे मिळाला.
तदाऽसौ पञ्चमे वर्षे प्राप्य मन्त्रमनुत्तमम् । ऋषिच्छन्दोविहीनञ्च ध्यानन्यासविवर्जितम्
मग पाचव्या वर्षी त्याने अत्युत्तम मंत्र मिळवला, जो ऋषींच्या छंदाशिवाय होता आणि ध्यान किंवा न्यास यांचाही त्यात समावेश नव्हता.
प्रजपन्मनसा नित्यं क्रीडत्यपि स्वपित्यपि । विसस्मार न तं मन्त्रं ज्ञात्वा सारमिति स्वयम्
तो मंत्र तो रोज मनातल्या मनात म्हणायचा, खेळताना किंवा झोपेत असतानाही कधीच विसरला नाही, कारण त्याने त्याचा खरा अर्थ जाणला होता.
वर्षे चैकादशे प्राप्ते कुमारोऽसौ नृपात्मजः । मुनिना चोपनीतोऽथ वेदमध्यापितस्तथा
अकराव्या वर्षी त्या राजपुत्राला ऋषींनी उपनयन केले आणि त्याला वेद शिकवले.
धनुर्वेदं तथा साङ्गं नीतिशास्त्रं विधानतः । अभ्यस्ताः सकला विद्यास्तेन मन्त्रबलादिना
त्याने मंत्राच्या सामर्थ्याने धनुर्वेद, त्याच्या सर्व शाखा, नीतीशास्त्र आणि इतर सर्व विद्या व्यवस्थित शिकल्या.
कदाचित्सोऽपि प्रत्यक्षं देवीरूपं ददर्श ह । रक्ताम्बरं रक्तवर्णं रक्तसर्वाङ्गभूषणम्
एकदा त्याने स्वतःच्या डोळ्यांनी देवीचे रूप पाहिले—ती लाल वस्त्रात, लाल रंगाची, आणि अंगावर लाल दागिने घातलेली होती.
गरुडे वाहने संस्थां वैष्णवीं शक्तिमद्भुताम् । दृष्ट्वा प्रसन्नवदनः स बभूव नृपात्मजः
गरुडावर बसलेली, अद्भुत वैष्णवी शक्तीचे रूप धारण केलेली देवी, तिचे प्रसन्न चेहरा पाहून राजपुत्र फार आनंदी झाला.
वने तस्मिंस्थितः सोऽथ सर्वविद्यार्थतत्त्ववित् । मातरं सेवमानस्तु विजहार नदीतटे
त्या वनात राहून, सर्व विद्यांचे तत्त्व जाणून, तो मातेची सेवा करत नदीच्या काठी रमायचा.
शरासनञ्च सम्प्राप्तं विशिखाश्च शिलाशिताः । तूणीरकवचं तस्मै दत्तं चाम्बिकया वने
त्या वनात अंबिकेने त्याला धनुष्य, लोखंडी टोकाचे बाण, तुणीर आणि कवच दिले.
एतस्मिन्समये पुत्री काशिराजस्य सुप्रिया । नाम्ना शशिकला दिव्या सर्वलक्षणसंयुता
त्याच वेळी, काशीच्या राजाची कन्या सुप्रिया, नावाने शशिकला, दिव्य आणि सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त होती.
शुश्राव नृपपुत्रं तं वनस्थञ्च सुदर्शनम् । सर्वलक्षणसम्पन्नं शूरं काममिवापरम्
तिने त्या वनात राहणाऱ्या सुंदर, सर्व लक्षणांनी संपन्न, शूर आणि कामदेवासारख्या सुदर्शन राजपुत्राबद्दल ऐकले.
बन्दीजनमुखाच्छ्रुत्वा राजपुत्रं सुसङ्गतम् । चकमे मनसा तं वै वरं वरयितुं धिया
बंदीजनांच्या तोंडून त्या गुणी राजपुत्राबद्दल ऐकून, तिने मनात त्याला वर म्हणून निवडायचे ठरवले.
स्वप्ने तस्याः समागम्य जगदम्बा निशान्तरे । उवाच वचनं चेदं समाश्वास्य सुसंस्थिता
एका रात्रीच्या स्वप्नात तिला जगदंबा भेटली आणि तिला धीर देत असे बोलली.
वरं वरय सुश्रोणि मम भक्तः सुदर्शनः । सर्वकामप्रदस्तेऽस्तु वचनान्मम भामिनि
"सुंदर कटी असलेल्या कन्ये, वर माग! माझा भक्त सुदर्शन तुझ्या सर्व इच्छा पूर्ण करील, हे माझे वचन आहे, सुंदर स्त्री!"
एवं शशिकला दृष्टा स्वप्ने रूपं मनोहरम् । अम्बाया वचनं स्मृत्वा जहर्ष भृशभामिनी
अशा प्रकारे शशिकलेने स्वप्नात आईचे मनोहारी रूप पाहिले; तिचे शब्द आठवून ती फार आनंदी झाली.
उत्थिता सा मुदा युक्ता पृष्टा मात्रा पुनः पुनः । प्रमोदे कारणं बाला नोवाचातित्रपान्विता
ती आनंदाने उठली, आईने वारंवार विचारले तरी, मोठ्या लाजेखातर तिने आपल्या आनंदाचे कारण सांगितले नाही.
जहास मुदमापन्ना स्मृत्वा स्वप्नं मुहुर्मुहुः । सखीं प्राह तदान्यां वै स्वप्नवृत्तं सविस्तरम्
ती पुन्हा पुन्हा स्वप्न आठवून हसली आणि मग आपल्या मैत्रिणीला स्वप्नात घडलेली सर्व हकीकत सविस्तर सांगितली.
कदाचित्सा विहारार्थमवापोपवनं शुभम् । सखीयुक्ता विशालाक्षी चम्पकैरुपशोभितम्
एकदा ती मैत्रिणींसोबत, मोठ्या डोळ्यांची शशिकला, फुलांनी सजलेल्या सुंदर उपवनात फिरायला गेली.
पुष्पाणि चिन्वती बाला चम्पकाधःस्थिताबला । अपश्यद्ब्राह्मणं मार्गे आगच्छन्तं त्वरान्वितम्
फुलं वेचताना, चंपकाच्या झाडाखाली मैत्रिणींसोबत उभी असताना, तिने रस्त्यावरून घाईने येणारा एक ब्राह्मण पाहिला.
तं प्रणम्य द्विजं श्यामा बभाषे मधुरं वचः । कुतो देशान्महाभाग कृतमागमनं त्वया
त्या द्विजाला वंदन करून श्यामा गोड शब्दात म्हणाली, "अहो भाग्यवान, तुम्ही कोणत्या प्रदेशातून आलात?"
द्विज उवाच भारद्वाजाश्रमाद्बाले नूनमागमनं मम । जातं वै कार्ययोगेन किं पृच्छसि वदस्व मे
द्विज म्हणाला, "मुली, मी भारद्वाजांच्या आश्रमातून आलो आहे. काही कारणानेच माझे येणे झाले. का विचारतेस? मला सांग."
शशिकलोवाच तत्राश्रमे महाभाग वर्णनीयं किमस्ति वै । लोकातिगं विशेषेण प्रेक्षणीयतमं किल
शशिकला म्हणाली, "अहो भाग्यवान, त्या आश्रमात काही विशेष, पाहण्यासारखे अद्भुत आहे का?"
ब्राह्मण उवाच ध्रुवसन्धिसुतः श्रीमानास्ते सुदर्शनो नृपः । यथार्थनामा सुश्रोणि वर्तते पुरुषोत्तमः
ब्राह्मण म्हणाला, "ध्रुवसंधीचा तेजस्वी पुत्र, सुंदर आणि गुणी असा सुदर्शन तिथे राहतो, जसा त्याच्या नावाला शोभेल असा उत्तम पुरुष आहे."
तस्य लोचनमत्यन्तं निष्फलं प्रतिभाति मे । येन दृष्टो न वामोरु कुमारस्तु सुदर्शनः
त्याच्या डोळ्यांना मला काहीच अर्थ उरलेला वाटत नाही, कारण त्या डोळ्यांनी अजून सुदर्शन राजकुमाराने तुला पाहिलेच नाही, हे सुंदरी."
एकत्र निहिता धात्रा गुणाः सर्वे सिसृक्षुणा । गुणानामाकरं द्रष्टुं मन्ये तेनैव कौतुकात्
सर्व गुण एकत्र करून सृष्टीकर्त्याने त्याला घडवले आहे, म्हणूनच मी तो गुणांचा खजिना प्रत्यक्ष पाहावा, असे मला वाटते.
तव योग्यः कुमारोऽसौ भर्ता भवितुमर्हति । योगोऽयं विहितोऽप्यासीन्मणिकाञ्चनयोरिव
तो राजकुमार तुझ्या योग्य नवऱ्याचा आहे; हे जुळणं अगदी रत्न आणि सोन्याच्या मेल्यासारखं शोभतं.
शशिकलया मातरं प्रति संदेशप्रेषणम् व्यास उवाच श्रुत्वा तद्वचनं श्यामा प्रेमयुक्ता बभूव ह । प्रतस्थे ब्राह्मणस्तस्मात्स्थानादुक्त्वा समाहितः
व्यास म्हणतो: ती गोड वचने ऐकून श्यामा प्रेमाने भरून गेली; ब्राह्मण तिथून एकाग्र मनाने निघून गेला.
सा तु पूर्वानुरागाद्वै मग्ना प्रेम्णाऽतिचञ्चला । कामबाणहतेवास गते तस्मिन्द्विजोत्तमे
पण आधीच्याच प्रेमामुळे ती मनाने पूर्ण गुंतली, आणि त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या गेल्यानंतर जणू कामदेवाच्या बाणांनी छिन्न झाली होती.
अथ कामार्दिता प्राह सखीं छन्दोऽनुवर्तिनीम् । विकारश्च समुत्पन्नो देहे यच्छ्रवणादनु
मग प्रेमाने व्याकुळ होऊन तिने आपल्या मनासारख्या सखीला सांगितले, "त्याच्याबद्दल ऐकून माझ्या अंगात वेगळाच बदल जाणवतो आहे."