मामूचतुश्चतुर्वक्त्रः कोऽयं ब्रह्मा सनातनः । ताववोचमहं नैव जाने सृष्टिपतिं पतिम्
चार मुखांचा ब्रह्मा मला म्हणाला, 'हा सनातन ब्रह्मा कोण आहे?' मी उत्तर दिले, 'मला सृष्टीचा स्वामी कोण आहे हे माहीत नाही.'
कोऽहं कोऽयं किमर्थं वा भ्रमोऽयं मम चेश्वरौ । क्षणादथ विमानं तच्चचालाशु मनोजवम्
'मी कोण? तो कोण? माझ्या मनात ही गोंधळ का आहे, हे प्रभुहो?' असे म्हणताच, क्षणातच ते विमान वाऱ्यासारखे हलू लागले.
कैलासशिखरे प्राप्तं रम्ये यक्षगणान्विते । मन्दारवाटिकारम्ये कीरकोकिलकूजिते
ते विमान सुंदर कैलास शिखरावर पोहोचले, जिथे यक्षांचा समूह होता, मंदार वृक्षांच्या रम्य बागेत, जिथे मोर आणि कोकीळे कुजन करत होते.
वीणामुरजवाद्यैश्च नादिते सुखदे शिवे । यदा प्राप्तं विमानं तत्तदैव सदनाच्छुभात्
वीणा आणि मृदुंग यांच्या सुखद ध्वनीने तेथे आनंद आणि शुभता पसरली होती; ते विमान त्या पवित्र स्थानी येताच थांबले.
निर्गतो भगवाञ्छम्भुर्वृषारूढस्त्रिलोचनः । पञ्चाननो दशभुजः कृतसोमार्धशेखरः
तेव्हा भगवान शंभू, वृषावर बसलेले, त्रिनेत्री, पंचमुखी, दहा हात असलेले, शिरावर अर्धचंद्र धारण केलेले, बाहेर आले.
व्याघ्रचर्मपरीधानो गजचर्मोत्तरीयकः । पार्ष्णिरक्षौ महावीरौ गजाननषडाननौ
त्यांनी वाघाचे कातडे नेसले होते, हत्तीच्या कातडीचे उपरणे होते, त्यांच्या पाठीमागे दोन शूर पुत्र उभे होते—एक गजानन, दुसरा षडानन.
शिवेन सह पुत्रौ द्वौ व्रजमानौ विरेजतुः । नन्दिप्रभृतयः सर्वे गणपाश्च वराश्च ते
शिवांसोबत दोन्ही पुत्र चालत होते, आणि नंदी व इतर सर्व गण त्यांच्या मागे होते.
जयशब्दं प्रयुञ्जाना व्रजन्ति शिवपृष्ठगाः । तं वीक्ष्य शङ्करं चान्यं विस्मितास्तत्र नारद
शिवाच्या मागे चालणारे सर्व जण 'जय' म्हणत होते; त्या वेळी दुसरा शंकर पाहून, नारद, आम्ही सर्वजण आश्चर्यचकित झालो.
मातृभिः संशयाविष्टस्तत्राहं न्यवसं मुने । क्षणात्तस्माद्गिरेः शृङ्गाद्विमानं वातरंहसा
मातृगणांमुळे मनात शंका येऊन मी तिथेच थांबलो, हे मुनी; क्षणातच ते विमान त्या पर्वताच्या शिखरावरून वाऱ्यासारखे निघून गेले.
वैकुण्ठसदनं प्राप्तं रमारमणमन्दिरम् । असम्भाव्या विभूतिश्च तत्र दृष्टा मया सुत
ते विमान वैकुंठाच्या निवासस्थानी, लक्ष्मीपतीच्या मंदिरात पोहोचले; तिथे, पुत्रा, मी अद्भुत वैभव पाहिले.
विसिष्मिये तदा विष्णुर्दृष्ट्वा तत्पुरमुत्तमम् । सदनाग्रे ययौ तावद्धरिः कमललोचनः
त्या दिव्य नगरीचे दर्शन घडल्यावर विष्णू आश्चर्यचकित झाले; कमळासारख्या डोळ्यांचा हरि त्या महालाच्या पुढे गेला.
अतसीकुसुमाभासः पीतवासाश्चतुर्भुजः । द्विजराजाधिरूढश्च दिव्याभरणभूषितः
अतसी फुलासारखा रंग, पिवळे वस्त्र, चार हात, गरुडावर बसलेले, दिव्य दागिन्यांनी सजलेले असे ते होते.
वीज्यमानस्तदा लक्ष्म्या कामिन्या चामरैः शुभैः । तं वीक्ष्य विस्मिताः सर्वे वयं विष्णुं सनातनम्
त्या वेळी लक्ष्मी, सुंदर आणि प्रिय, शुभ चामरांनी त्यांना वाऱ्याची झुळूक देत होती; तो सनातन विष्णू पाहून आम्ही सर्वजण आश्चर्यचकित झालो.
परस्परं निरीक्षन्तः स्थितास्तस्मिन् वरासने । ततश्चचाल तरसा विमानं वातरंहसा
एकमेकांकडे पाहत आम्ही त्या उत्तम आसनावर उभे होतो; तेव्हाच अचानक विमान वाऱ्यासारखे वेगाने निघून गेले.
सुधासमुद्रः सम्प्राप्तौ मिष्टवारिमहोर्मिमान् । यादोगणसमाकीर्णश्चलद्वीचिविराजितः
आम्ही अमृताच्या समुद्रावर पोहोचलो, गोड पाण्याच्या मोठ्या लाटा, जलचरांनी भरलेला, लाटांनी शोभलेला तो समुद्र होता.
मन्दारपारिजाताद्यैः पादपैरतिशोभितः । नानास्तरणसंयुक्तो नानाचित्रविचित्रितः
मंदार, पारिजात आणि इतर वृक्षांनी तो फारच सुंदर दिसत होता; विविध आसने आणि रंगीबेरंगी अलंकारांनी तो सजलेला होता.
मुक्तादामपरिक्लिष्टो नानादामविराजितः । अशोकबकुलाख्यैश्च वृक्षैः कुरुबकादिभिः
मुक्तेच्या माळांनी आणि विविध सुंदर हारांनी सजलेला, अशोक, बकुळ, कुरुबक आणि इतर वृक्षांनी शोभलेला तो परिसर होता.
संवृतः सर्वतः सौम्यैः केतकीचम्पकैर्वृतः । कोकिलारावसङ्घुष्टो दिव्यगन्धसमन्वितः
सर्व बाजूंनी सौम्य केतकी आणि चंपकाच्या झाडांनी वेढलेला, कोकिळांच्या गोड आवाजांनी गूंजणारा आणि दिव्य सुगंधांनी भरलेला तो परिसर होता.
द्विरेफातिरणत्कारैरञ्जितः परमाद्भुतः । तस्मिन्द्वीपे शिवाकारः पर्यङ्कः सुमनोहरः
मधमाशांच्या गूंजणाऱ्या आवाजांनी रंगलेला, अत्यंत अद्भुत असा त्या बेटावर शिवाच्या आकाराचा एक मनोहारी पलंग होता.
रत्नालिखचितोऽत्यर्थं नानारत्नविराजितः । दृष्टोऽस्माभिर्विमानस्थैर्दूरतः परिमण्डितः
तो पलंग विविध रत्नांनी सुंदरपणे जडवलेला आणि चमकणारा होता; आम्ही तो दूरवरून विमानांमध्ये असताना पाहिला, तो इतर सर्व राजवाड्यांत उठून दिसत होता.
नानास्तरणसंछन्न इन्द्रचापसमन्वितः । पर्यङ्कप्रवरे तस्मिन्नुपविष्टा वराङ्गना
अनेक प्रकारच्या मऊ वस्त्रांनी झाकलेला आणि इंद्रधनुष्याच्या तेजाने उजळलेला, त्या उत्तम पलंगावर एक अनुपम सुंदर स्त्री बसलेली होती.
रक्तमाल्याम्बरधरा रक्तगन्धानुलेपना । सुरक्तनयना कान्ता विद्युत्कोटिसमप्रभा
तिने लाल फुलांच्या माळा आणि लाल वस्त्र परिधान केले होते, लाल सुगंध लावलेला होता, तिच्या डोळ्यांत गडद लालपणा होता, आणि ती विजेसारखी तेजस्वी व मोहक दिसत होती.
सुचारुवदना रक्तदन्तच्छदविराजिता । रमाकोट्यधिका कान्त्या सूर्यबिम्बनिभाखिला
तिचा चेहरा अत्यंत सुंदर, लाल ओठ आणि दातांनी उजळलेला, लक्ष्मीच्या कोट्यवधी रूपांपेक्षा अधिक तेजस्वी, आणि तिचे संपूर्ण रूप सूर्याच्या कडेसारखे भासत होते.
वरपाशाङ्कुशाभीष्टधरा श्रीभुवनेश्वरी । अदृष्टपूर्वा दृष्टा सा सुन्दरी स्मितभूषणा
हातात पाश, अंकुश आणि इच्छित वर धारण केलेली, ती श्रीभुवनेश्वरी होती; पूर्वी कधीही न पाहिलेली, मंद हास्याने सजलेली, अत्यंत सुंदर अशी ती देवी होती.
ह्रीङ्कारजपनिष्ठैस्तु पक्षिवृन्दैर्निषेविता । अरुणा करुणामूर्तिः कुमारी नवयौवना
ह्रीं मंत्राचा जप करणाऱ्या पक्ष्यांच्या झुंडीने सेविलेली, अरुणवर्णाची, करुणेची मूर्ती, आणि तारुण्याच्या उमेदीत असलेली कुमारिका होती.
सर्वशृङ्गारवेषाढ्या मन्दस्मितमुखाम्बुजा । उद्यत्पीनकुचद्वन्द्वनिर्जिताम्भोजकुड्मला
सर्व प्रकारच्या सौंदर्यदायक अलंकारांनी नटलेली, मंद हास्याने फुललेले कमळासारखे मुख, आणि तिची उन्नत, भरदार उरोज कमळाच्या कळ्यांनाही लाजवणारी होती.
नानामणिगणाकीर्णभूषणैरुपशोभिता । कनकाङ्गदकेयूरकिरीटपरिशोभिता
अनेक प्रकारच्या मौल्यवान रत्नांनी मढवलेल्या दागिन्यांनी सजलेली, सोन्याच्या अंगद, कयूर आणि मुकुटाने उजळलेली होती.
कनकच्छ्रीचक्रताटङ्कविटङ्कवदनाम्बुजा । हृल्लेखा भुवनेशीति नामजापपरायणैः
सोन्याच्या श्रीचक्राच्या आकाराच्या कुंडलांनी तिचे कमळासारखे मुख शोभून गेले होते; तिला हृल्लेखा भुवनेशी म्हणत आणि ती आपल्या नावांचा जप करण्यात मग्न होती.
सखीवृन्दैः स्तुता नित्यं भुवनेशी महेश्वरी । हृल्लेखाद्याभिरमरकन्याभिः परिवेष्टिता
सखींच्या समूहाने नेहमी स्तुती केली जाणारी, भुवनेशी ही महेश्वरी हृल्लेखा आणि इतर अमरकन्यांनी वेढलेली होती.
अनङ्गकुसुमाद्याभिर्देवीभिः परिवेष्टिता । देवी षट्कोणमध्यस्था यन्त्रराजोपरि स्थिता
अनंगकुसुम आणि इतर देवतांनी वेढलेली, देवी त्या षट्कोणाच्या मध्यभागी, यंत्रराजावर विराजमान होती.