अंतर्धानं गतः सोऽथ राजा चिंतातुरोऽभवत्
तेव्हा तो अदृश्य झाला आणि राजा चिंतेने व्याकुळ झाला.
गंगां तुष्टाव भूपालः स्थितस्तत्र समाहितः
राजा तेथे स्थिर मनाने उभा राहून गंगेचे स्तवन करू लागला.
दृष्ट्वा तां चारुसर्वांगीं बभाषे नृपतिः स्वयम्
ती सर्वांगाने सुंदर गंगा पाहून राजाने स्वतः बोलायला सुरुवात केली.
गंगोवाच ददामि तव हस्ते तु गांगेयोऽयं महातपाः
गंगा म्हणाली, 'हा गंगेचा, मोठ्या तपश्चर्येचा पुत्र मी आता तुझ्या हाती देते.'
कीर्तिकर्ता कुलस्यास्य भविता तव सुव्रतः
तो तुझ्या वंशाचे नाव उज्ज्वल करील आणि तुझा भक्त राहील.
वसिष्ठस्याश्रमे दिव्ये संस्थितोऽयं सुतस्तव
हा तुझा पुत्र वसिष्ठांच्या दिव्य आश्रमात वाढवला गेला आहे.
यद्वेद जामदग्न्योऽसौ तद्वेदायं सुतस्तव
जमदग्नी यांना वेदांचं जितकं ज्ञान होतं, तितकंच तुझ्या मुलालाही आहे.
इत्युक्वांऽतर्दधे गंगा दत्त्वा पुत्रं नृपाय वै 2.4.
असं सांगून, गंगा राजाला मुलगा देऊन अदृश्य झाली.
समालिंग्य सुतं राजा समाघ्राय च मस्तकम्
राजाने आपल्या मुलाला मिठी मारली आणि त्याचं डोकं प्रेमाने वास घेतलं.
गत्वा गजाह्वयं राजा चकारोत्सवमुत्तमम्
राजा गजाह्वय या नगरीत गेला आणि तिथे मोठा उत्सव साजरा केला.
समाहृत्य प्रजाः सर्वाः सचिवान्सर्वशः शुभान्
त्याने सर्व प्रजा आणि शुभ मंत्री एकत्र बोलावले.
कृत्वा तं युवराजानं पुत्रं सर्वगुणान्वितम्
सर्व गुणांनी युक्त असलेल्या आपल्या मुलाला त्याने युवराज केलं.
सूत उवाच गांगेयस्य तथोत्पत्तिं जाह्नव्याः संभवं तथा
सूतमुनी म्हणाले: गंगेयाचा जन्म आणि जाह्नवीपासून त्याची उत्पत्ती अशी सांगितली गेली.
गंगावतरणं पुण्यं वसूनां संभवं तथा
गंगेचं पुण्यवान अवतरण आणि वसुंची उत्पत्तीही सांगितली गेली.
पुण्यं पवित्रमाख्यानं कथितं मुनिसत्तमः
हे पवित्र आणि शुद्ध कथानक सांगितलं गेलं, हे श्रेष्ठ ऋषी.
श्रीमद्भागवतं पुण्यं नानाख्यानकथान्वितम्
श्रीमद्भागवत हे पुण्यदायक आणि विविध कथा असलेलं ग्रंथ सांगितलं गेलं.
शृण्वतां सर्वपापघ्नं शुभदं सुखदं तथा
हे ऐकणाऱ्यांचे सर्व पाप नष्ट करतं, शुभ आणि आनंद देतं.
देवव्रतप्रतिज्ञावर्णनम् ऋषय ऊचुः वसूनां सम्भवः सूत कथितः शापकारणात् । गाङ्गेयस्य तथोत्पत्तिः कथिता लोमहर्षणे
देवव्रताच्या प्रतिज्ञेचं वर्णन ऋषी म्हणाले: वसुंची उत्पत्ती शापामुळे कशी झाली, आणि गंगेयाचा जन्म कसा झाला हे लोमहर्षण यांनी सांगितलं.
माता व्यासस्य धर्मज्ञ नाम्ना सत्यवती सती । कथं शन्तनुना प्राप्ता भार्या गन्धवती शुभा
धर्मज्ञ व्यासांची आई सती आणि सुगंधी सत्यवती, ती शांतनूची पत्नी कशी झाली हे सांग.
तन्ममाचक्ष्व विस्तारं दाशपुत्री कथं धृता । राज्ञा धर्मवरिष्ठेन संशयं छिन्धि सुव्रत
राजाने ती दाशाची कन्या कशी स्वीकारली, हे सविस्तर सांग. हे सुशील, आमचा हा शंका दूर कर.
सूत उवाच शन्तनुर्नाम राजर्षिर्मृगयानिरतः सदा । वनं जगाम निघ्नन्वै मृगांश्च महिषान् रुरून्
सूता म्हणाले: शांतनू नावाचा राजर्षी नेहमी शिकार करत असे. तो वनात गेला आणि हरण, रानगवे, रानमांजरं मारू लागला.
चत्वार्येव तु वर्षाणि पुत्रेण सह भूपतिः । रममाणः सुखं प्राप कुमारेण यथा हरः
राजा आपल्या मुलासोबत चार वर्षे आनंदाने राहिला, जसा शंकर आपल्या मुलासोबत रमतो.
एकदा विक्षिपन्बाणान्विनिघ्नन्खड्गसूकरान् । स कदाचिद्वनं प्राप्तः कालिन्दीं सरितां वराम्
एकदा तो बाण सोडत, रानडुक्कर आणि रानशेळ्या मारत असताना, एका वेळी तो वनात गेला आणि सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या कालिंदी नदीवर पोहोचला.
महीपतिरनिर्देश्यमाजिघ्रद्गन्धमुत्तमम् । तस्य प्रभवमन्विच्छन्सजञ्चचार वनं तदा
राजाला एका अनोख्या, अप्रतिम सुवासाचा गंध लागला. त्या सुगंधाचा उगम शोधत तो त्या जंगलात भटकू लागला.
न मन्दारस्य गन्धोऽयं मृगनाभिमदस्य न । चम्पकस्य न मालत्या न केतक्या मनोहरः
हा सुगंध मंदाराचा नाही, मृगाच्या कस्तूरीचा नाही, चंपकाचा नाही, माळतीचा नाही, किंवा केतकीचा नाही; असा मनाला भुरळ घालणारा नाही.
न चानुभूतपूर्वोऽयं वाति गन्धवहः शुभः । कुतोऽयमेति वायुर्वै मम घ्राणविमोहनः
असा शुद्ध आणि सुगंधी वारा मी कधीच अनुभवला नाही; हा वारा कुठून येतोय, माझ्या नाकाला असा वेड लावणारा?
इति सञ्चिन्त्यमानोऽसौ बभ्राम वनमण्डलम् । मोहितो गन्धलोभेन शन्तनुः पवनानुगः
अशा विचारात गुंतून, शंतनू त्या सुवासाच्या लोभाने मोहून, त्या वाऱ्याच्या मागे मागे जंगलात भटकू लागला.
स ददर्श नदीतीरे संस्थितां चारुदर्शनाम् । शृङ्गाररहितां कान्तां सुस्थितां मलिनाम्बराम्
त्या नदीच्या काठी त्याने एक सुंदर, सोज्वळ, पण साध्या कपड्यातील स्त्री पाहिली, जी शांतपणे उभी होती.
दृष्ट्वा तामसितापाङ्गीं विस्मितः स महीपतिः । अस्या देहस्य गन्धोऽयमिति सञ्जातनिश्चयः
ती काळ्या मोहक डोळ्यांची होती; राजाला तिला पाहून आश्चर्य वाटले आणि त्याला खात्री पटली की हा सुगंध हिच्या देहातून येतो.
तदद्भुतं रूपमतीव सुन्दरं तथैव गन्धोऽखिललोकसम्मतः । वयश्च तादृङ् नवयौवनं शुभं दृष्ट्वैव राजा किल विस्मितोऽभवत्
तीचं रूप अतिशय सुंदर होतं, तिचा सुगंध सर्वांना आवडणारा होता, आणि तिचं वयही ताज्या तारुण्याचं होतं; हे सर्व पाहून राजा खूपच विस्मित झाला.