गांगेयोऽयं महाभाग भविष्यति बलाधिकः
हे भाग्यवान, गंगेचा हा मुलगा फार सामर्थ्यवान होईल.
दास्यामि यौवनप्राप्तं पालयित्वा महीपते
राजा, मी याला तारुण्यात पोहोचेपर्यंत वाढवून मग तुला देईन.
इत्युक्ताऽन्तर्दधे गंगा तं गृहीत्वा च बालकम्
गंगेला असे सांगून ती मुलाला घेऊन अदृश्य झाली.
भार्याविरहजं दुःखं तथा पुत्रस्य चाद्भुतम्
पत्नीपासून दूर राहण्याचे दुःख आणि पुत्राबद्दलचे आश्चर्य त्याला भोगावे लागले.
एवं गच्छति कालेऽथ नृपतिर्मृगयां गतः
अशा रीतीने काळ गेला आणि राजा शिकार करण्यास गेला.
गंगातीरमनुप्राप्तः स राजा शंतनुस्तदा
त्या वेळी राजा शंतनू गंगेच्या काठी आला.
तत्रापश्यत्कुमारं तं मुंचंतं विशिखान्बहून्
तेथे त्याने त्या मुलाला अनेक बाण सोडताना पाहिले.
तं वीक्ष्य विस्मितो राजा न स्म जानाति किंचन 2.4.
त्याला पाहून राजा चकित झाला आणि काहीच समजले नाही.
दृष्ट्वाऽप्यमानुषं कर्म बाणेषु लघुहस्तताम्
मानवी क्षमतेपलीकडचे कौशल्य आणि बाण चालविण्यातील त्याची चपळता पाहूनही
पप्रच्छ विस्मितो राजा कस्य पुत्रोऽसि चानघ
आश्चर्यचकित होऊन राजाने विचारले, 'हे निष्पाप, तू कोणाचा पुत्र आहेस?'
अंतर्धानं गतः सोऽथ राजा चिंतातुरोऽभवत्
तेव्हा तो अदृश्य झाला आणि राजा चिंतेने व्याकुळ झाला.
गंगां तुष्टाव भूपालः स्थितस्तत्र समाहितः
राजा तेथे स्थिर मनाने उभा राहून गंगेचे स्तवन करू लागला.
दृष्ट्वा तां चारुसर्वांगीं बभाषे नृपतिः स्वयम्
ती सर्वांगाने सुंदर गंगा पाहून राजाने स्वतः बोलायला सुरुवात केली.
गंगोवाच ददामि तव हस्ते तु गांगेयोऽयं महातपाः
गंगा म्हणाली, 'हा गंगेचा, मोठ्या तपश्चर्येचा पुत्र मी आता तुझ्या हाती देते.'
कीर्तिकर्ता कुलस्यास्य भविता तव सुव्रतः
तो तुझ्या वंशाचे नाव उज्ज्वल करील आणि तुझा भक्त राहील.
वसिष्ठस्याश्रमे दिव्ये संस्थितोऽयं सुतस्तव
हा तुझा पुत्र वसिष्ठांच्या दिव्य आश्रमात वाढवला गेला आहे.
यद्वेद जामदग्न्योऽसौ तद्वेदायं सुतस्तव
जमदग्नी यांना वेदांचं जितकं ज्ञान होतं, तितकंच तुझ्या मुलालाही आहे.
इत्युक्वांऽतर्दधे गंगा दत्त्वा पुत्रं नृपाय वै 2.4.
असं सांगून, गंगा राजाला मुलगा देऊन अदृश्य झाली.
समालिंग्य सुतं राजा समाघ्राय च मस्तकम्
राजाने आपल्या मुलाला मिठी मारली आणि त्याचं डोकं प्रेमाने वास घेतलं.
गत्वा गजाह्वयं राजा चकारोत्सवमुत्तमम्
राजा गजाह्वय या नगरीत गेला आणि तिथे मोठा उत्सव साजरा केला.
समाहृत्य प्रजाः सर्वाः सचिवान्सर्वशः शुभान्
त्याने सर्व प्रजा आणि शुभ मंत्री एकत्र बोलावले.
कृत्वा तं युवराजानं पुत्रं सर्वगुणान्वितम्
सर्व गुणांनी युक्त असलेल्या आपल्या मुलाला त्याने युवराज केलं.
सूत उवाच गांगेयस्य तथोत्पत्तिं जाह्नव्याः संभवं तथा
सूतमुनी म्हणाले: गंगेयाचा जन्म आणि जाह्नवीपासून त्याची उत्पत्ती अशी सांगितली गेली.
गंगावतरणं पुण्यं वसूनां संभवं तथा
गंगेचं पुण्यवान अवतरण आणि वसुंची उत्पत्तीही सांगितली गेली.
पुण्यं पवित्रमाख्यानं कथितं मुनिसत्तमः
हे पवित्र आणि शुद्ध कथानक सांगितलं गेलं, हे श्रेष्ठ ऋषी.
श्रीमद्भागवतं पुण्यं नानाख्यानकथान्वितम्
श्रीमद्भागवत हे पुण्यदायक आणि विविध कथा असलेलं ग्रंथ सांगितलं गेलं.
शृण्वतां सर्वपापघ्नं शुभदं सुखदं तथा
हे ऐकणाऱ्यांचे सर्व पाप नष्ट करतं, शुभ आणि आनंद देतं.
देवव्रतप्रतिज्ञावर्णनम् ऋषय ऊचुः वसूनां सम्भवः सूत कथितः शापकारणात् । गाङ्गेयस्य तथोत्पत्तिः कथिता लोमहर्षणे
देवव्रताच्या प्रतिज्ञेचं वर्णन ऋषी म्हणाले: वसुंची उत्पत्ती शापामुळे कशी झाली, आणि गंगेयाचा जन्म कसा झाला हे लोमहर्षण यांनी सांगितलं.
माता व्यासस्य धर्मज्ञ नाम्ना सत्यवती सती । कथं शन्तनुना प्राप्ता भार्या गन्धवती शुभा
धर्मज्ञ व्यासांची आई सती आणि सुगंधी सत्यवती, ती शांतनूची पत्नी कशी झाली हे सांग.
तन्ममाचक्ष्व विस्तारं दाशपुत्री कथं धृता । राज्ञा धर्मवरिष्ठेन संशयं छिन्धि सुव्रत
राजाने ती दाशाची कन्या कशी स्वीकारली, हे सविस्तर सांग. हे सुशील, आमचा हा शंका दूर कर.