किं करोम्यद्य वंशो मे कथं स्यात्सुस्थिरो भुवि
आज मी काय करू? माझं वंश या पृथ्वीवर कसं टिकून राहील?
निवारयामि यदि मां त्यक्त्वा यास्यति सर्वथा
जर मी तिला थांबवलं, तर ती नक्कीच मला सोडून जाईल.
न वारयामि चेदद्य सर्वथेयं जले क्षिपेत्
आणि जर आज मी तिला थांबवलं नाही, तर ती नक्कीच ह्याला पाण्यात टाकेल.
संभवेऽपि च दुष्टेयं रक्षयेद्वा न रक्षयेत्
जरी मूल जन्माला आलं, तरी ती वाईट आहे—ती त्याचं रक्षण करेल किंवा नाही.
वंशस्य रक्षणार्थं हि यत्नः कार्यः परो मया
माझ्या वंशाचं रक्षण व्हावं म्हणून मला सर्वतोपरी प्रयत्न करायलाच हवेत.
मुनेर्येन हृता धेनुर्नंदिनी स्त्रीजितेन हि
जसं ऋषींची नंदिनी गाय स्त्रीजितानं नेली होती,
दासोऽस्मि तव तन्वंगि प्रार्थयामि शुचिस्मिते
हे तनूंगि, मी तुझा दास आहे; हे शुद्ध हास्य असणाऱ्या, मी तुझी विनंती करतो.
हिंसिताः सप्त पुत्रा मे करभोरु त्वया शुभाः 2.4.
हत्तीच्या पायासारख्या जांघ असणाऱ्या सुंदर स्त्री, माझे सात पुत्र तुझ्यामुळे मारले गेले.
अन्यद्वै प्रार्थितं तेऽद्य ददाम्यथ च दुर्लभम्
आज दुसरं काही माग, अगदी दुर्मिळ असलं तरी मी तुला देईन.
अपुत्रस्य गतिर्नास्ति स्वर्गे वेदविदो विदुः
वेद जाणणारे सांगतात की, ज्याला पुत्र नाही त्याला स्वर्गाचा मार्ग मिळत नाही.
इत्युक्ताऽपि गृहीत्वा तं यदा गंतुं समुत्सुका
असं सांगितल्यावरही, तिने ते मूल घेतलं आणि जायला उत्सुक झाली.
पापिष्ठे किं करोम्यद्य निरयान्न बिभेषि किम्
अत्यंत पापी स्त्री, मी आज काय करू? तुला नरकाची भीती वाटत नाही का?
यथेच्छं गच्छ वा तिष्ठ पुत्रो मे स्थीयतामिह
तुला हवं तसं जा किंवा इथेच राहा, पण माझा मुलगा इथेच राहू दे.
एवं वदति भूपाले सा गृहीत्वा सुतं शिशुम्
राजा असं बोलत असताना, तिने तो लहान मुलगा उचलला,
पुत्रकामा सुतं त्वेनं पालयामि वने गता
मला पुत्र हवा आहे म्हणून, मी तुझं हे मूल घेऊन जंगलात जाईन आणि त्याचं पालन करीन.
गगां मां वै विजानीहि देवकार्यार्थमागताम्
मी गंगा आहे, देवांच्या कार्यासाठी इथे आले आहे, असं समज.
व्रजंतु मानुषी योनिं स्थितां चिंतातुरास्तु माम्
माझं मन अस्वस्थ आहे, मला जाऊन माणसाच्या गर्भात राहू दे.
तेभ्यो दत्त्वा वरं जाता पत्नी ते नृपसत्तम 2.4.
त्यांना वर दिल्यावर, हे उत्तम राजा, मी तुझी पत्नी म्हणून जन्म घेतला.
सप्त ते वसवः पुत्रा मुक्ताः शापादृषेस्तु ते
हे वासव, तुझे सातही पुत्र ऋषीच्या शापातून मुक्त झाले आहेत.
गंगादत्तमिमं पुत्रं गृहाण शंतनो स्वयम्
शंतनू, गंगेने दिलेला हा पुत्र तू स्वतःसाठी स्वीकार.
गांगेयोऽयं महाभाग भविष्यति बलाधिकः
हे भाग्यवान, गंगेचा हा मुलगा फार सामर्थ्यवान होईल.
दास्यामि यौवनप्राप्तं पालयित्वा महीपते
राजा, मी याला तारुण्यात पोहोचेपर्यंत वाढवून मग तुला देईन.
इत्युक्ताऽन्तर्दधे गंगा तं गृहीत्वा च बालकम्
गंगेला असे सांगून ती मुलाला घेऊन अदृश्य झाली.
भार्याविरहजं दुःखं तथा पुत्रस्य चाद्भुतम्
पत्नीपासून दूर राहण्याचे दुःख आणि पुत्राबद्दलचे आश्चर्य त्याला भोगावे लागले.
एवं गच्छति कालेऽथ नृपतिर्मृगयां गतः
अशा रीतीने काळ गेला आणि राजा शिकार करण्यास गेला.
गंगातीरमनुप्राप्तः स राजा शंतनुस्तदा
त्या वेळी राजा शंतनू गंगेच्या काठी आला.
तत्रापश्यत्कुमारं तं मुंचंतं विशिखान्बहून्
तेथे त्याने त्या मुलाला अनेक बाण सोडताना पाहिले.
तं वीक्ष्य विस्मितो राजा न स्म जानाति किंचन 2.4.
त्याला पाहून राजा चकित झाला आणि काहीच समजले नाही.
दृष्ट्वाऽप्यमानुषं कर्म बाणेषु लघुहस्तताम्
मानवी क्षमतेपलीकडचे कौशल्य आणि बाण चालविण्यातील त्याची चपळता पाहूनही
पप्रच्छ विस्मितो राजा कस्य पुत्रोऽसि चानघ
आश्चर्यचकित होऊन राजाने विचारले, 'हे निष्पाप, तू कोणाचा पुत्र आहेस?'