आजगामाऽऽश्रमपदं फलान्यादाय सत्वरः
तो पटकन फळे घेऊन आश्रमात आला.
मृगयामास तेजस्वी गह्वरेषु वनेष्वपि
तेजस्वी तो जंगली गुहांमध्ये आणि वनात शिकार करू लागला.
वारुणिश्चापि विज्ञाय ध्यानेन वसुभिर्हृताम्
वरुणाने ध्यान करून वसुंनी ती वस्तू घेतली आहे हे ओळखले.
तस्मात्सर्वे जनिष्यंति मानुषेषु न संशयः
म्हणून ते सर्वजण नक्कीच माणसांमध्ये जन्म घेतील.
श्रुत्वा विमनसः सर्वे प्रययुर्दुःखिताश्च ते
हे ऐकून ते सगळे खिन्न झाले आणि दु:खी मनाने निघून गेले.
प्रसादयंतस्तमृषिं वसव शरणं गताः
वसु त्या ऋषीकडे जाऊन त्यांना प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करू लागले आणि त्यांच्याकडे आश्रय मागितला.
अनुसंवत्सरं सर्वे शापमोक्षमवाप्स्यथ
एक वर्षानंतर तुम्हा सर्वांना शापातून मुक्ती मिळेल.
तस्माद्द्यौर्मानुषे देहे दीर्घकालं वसिष्यति 2.3.
म्हणून द्यौ: माणसाच्या देहात खूप काळ राहील.
ऊचुस्तां प्रणताः सर्वे शप्तां चिंतातुरां नदीम्
सर्वांनी नम्रपणे वाकून, शापामुळे दुःखी झालेल्या आणि मनाने अस्वस्थ असलेल्या नदीला विचारले.
मानुषाणां च जठरं चिंतेयं महती हि नः
आपल्याला माणसांच्या पोटी जन्म घ्यावा लागेल याची आम्हाला फारच चिंता वाटते.
शंतनुर्नाम राजर्षिस्तस्य भार्या भवानघे
हे निष्पाप देवी, शांतनु नावाचा एक राजर्षी आहे; तू त्याची पत्नी होशील.
एवं शापविनिर्मोक्षो भविता नात्र संशयः
अशा प्रकारे शापातून मुक्ती मिळेल, यात काहीही शंका नाही.
गंगाऽपि निर्गता देवी चिंत्यमाना पुनः पुनः
गंगा देवी वारंवार आठवली गेल्यामुळे तीही पृथ्वीवर उतरली.
शंतनुर्नाम राजर्षिर्धर्मात्मा सत्यसंगरः
शांतनु नावाचा एक धर्मात्मा आणि सत्यप्रतिज्ञ राजर्षी होता.
तदा च सलिलात्तस्मान्निःसृता वरवर्णिनी
त्या वेळी त्या पाण्यातून एक अत्यंत सुंदर स्त्री प्रकट झाली.
अंके स्थितां स्त्रियं चाह मापृष्ट्वा किं वरानने
ती स्त्री त्याच्या मांडीवर बसली असता, तो तिला काहीही विचारल्याशिवाय म्हणाला, 'हे सुंदर मुखवाली!'
सा तमाह वरारोहा यदर्थं राजसत्तम
ती तेजस्विनी स्त्री म्हणाली, 'राजश्रेष्ठा, तुम्ही मला कशासाठी बोलावले आहे?'
तामवोचदथो राजा रूपयौवनशालिनीम् 2.3.
तेव्हा राजा त्या रूपवान व तरुण स्त्रीला म्हणाला,
स्थिता दक्षिणमूरुं मे त्वमाश्लिष्य च भामिनि
'हे सुंदर स्त्री, तू माझ्या उजव्या मांडीला बिलगून बसली आहेस.'
स्नुषा मे भव कल्याणि जाते पुत्रेऽतिवाञ्छिते
'हे मंगलमयी, माझ्या फार इच्छित पुत्राचा जन्म झाला की, तू माझी सून हो.'
तथेत्युक्ता गता सा वै कामिनी दिव्य दर्शना
त्या दिव्य सौंदर्य असलेल्या कामिनीने 'तसेच होईल' असे म्हणून तेथून निघून गेली.
ततः कालेन कियता जाते पुत्रे वयस्विनि
काही काळानंतर, हे तरुणी, त्या राजाला एक पुत्र झाला.
वृत्तांतं कथयित्वा तु पुनरूचे निजं सुतम्
सर्व घडलेली गोष्ट सांगून, त्याने पुन्हा आपल्या मुलाशी बोलले.
कामयाना वरारोहा ता भजेथा मनोरमाम्
'हे तेजस्वी, तुझ्या मनात तिची इच्छा असेल तर, तू त्या मनोहारी स्त्रीला स्वीकार.'
धर्मपत्नीं च तां कृत्वा भविता त्वं सुखी किल एवं संदिश्य तं पुत्रं भूपतिः प्रीतमानसः
'तिला धर्मपत्नी म्हणून स्वीकारशील तर तू नक्कीच सुखी होशील.' असे सांगून राजा आनंदाने आपल्या मुलाला उपदेश करू लागला.
दत्त्वा राज्यश्रियं सर्वां वनं राजा विवेश ह
राजाने सर्व राजवैभव देऊन, तो वनात गेला.
जगाम स्वर्गं राजाऽसौ देहं त्यक्त्वा स्वतेजसा
त्या राजाने आपल्या तेजाने देह सोडून स्वर्ग गाठला.
प्रजां वै पालयामास धर्मदंडो महीपतिः ।। 2.3.
तो धर्माची काठी हाती घेऊन प्रजेला रक्षण करू लागला.
देवव्रतोत्पतिवर्णनम् सूत उवाच बभूव मृगयाशीलो निघ्नन्व्याघ्रान्मृगान्नृपः
देवव्रताचा जन्म कसा झाला याचे वर्णन सूतमुनी म्हणाले: तो राजा शिकारीला फारच आसक्त होता, वाघ आणि हरणे मारत असे.
स कदाचिद्वने घोरे गंगातीरे चरन्नृपः
एकदा तो राजा भयंकर अरण्यात, गंगेच्या काठी फिरत होता.