विमनस्कौ तु तौ तूर्णं निःसृतौ ब्रह्मणोंऽतिकात्
मनात खिन्न होऊन ते दोघे ब्रह्मदेवाच्या समोरून लगेच निघून गेले.
प्रतीपं चिंतयामास पितरं पुरुवंशजम्
त्यांनी आपल्या पुरुवंशातील वडील प्रतिप यांचा विचार केला.
वसिष्ठस्याऽऽश्रमं प्राप्ता रममाणा यदृच्छया
ते योगायोगाने रमणारे वसिष्ठांच्या आश्रमात पोहोचले.
द्यौर्नामा तस्य भार्याऽथ नंदिनीं गां ददर्श ह
त्यांची पत्नी द्यौ असे नावाची होती; तिने नंदिनी या गायीला पाहिले.
द्यौस्तामाह वसिष्ठस्य गौरियं शृणु सुंदरि
द्यौ तिला म्हणाली, 'सुन, सुंदरिये, ही वसिष्ठांची गाय आहे.'
अयुतायुर्भवेन्यूनं सदैवाऽगतयौवनः
तिचे आयुष्य दहा हजार वर्षांपेक्षा कमी असेल आणि ती नेहमी तरुण राहील.
उशीनरस्य राजर्षेः पुत्री परमशोभना
उशीनर नावाच्या राजर्षीची कन्या अतिशय सुंदर होती.
आनयस्वाऽऽश्रमश्रेष्ठं नंदिनीं कामदां शुभाम् 2.3.
नंदिनी ही शुभ आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी गाय या श्रेष्ठ आश्रमात आणा.
मानुषेषु भवेदेका जरारोगविवर्जिता
माणसांमध्ये तीच एक अशी होती जिला म्हातारपण आणि आजारपण कधीच येणार नव्हते.
अवमन्य मुनिं दांतं पृथ्वाद्यैः सहितोऽनघः
त्याने पृथ्वी आणि इतरांसह त्या संयमी ऋषीचा अवमान केला, जरी तो निर्दोष होता.
आजगामाऽऽश्रमपदं फलान्यादाय सत्वरः
तो पटकन फळे घेऊन आश्रमात आला.
मृगयामास तेजस्वी गह्वरेषु वनेष्वपि
तेजस्वी तो जंगली गुहांमध्ये आणि वनात शिकार करू लागला.
वारुणिश्चापि विज्ञाय ध्यानेन वसुभिर्हृताम्
वरुणाने ध्यान करून वसुंनी ती वस्तू घेतली आहे हे ओळखले.
तस्मात्सर्वे जनिष्यंति मानुषेषु न संशयः
म्हणून ते सर्वजण नक्कीच माणसांमध्ये जन्म घेतील.
श्रुत्वा विमनसः सर्वे प्रययुर्दुःखिताश्च ते
हे ऐकून ते सगळे खिन्न झाले आणि दु:खी मनाने निघून गेले.
प्रसादयंतस्तमृषिं वसव शरणं गताः
वसु त्या ऋषीकडे जाऊन त्यांना प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करू लागले आणि त्यांच्याकडे आश्रय मागितला.
अनुसंवत्सरं सर्वे शापमोक्षमवाप्स्यथ
एक वर्षानंतर तुम्हा सर्वांना शापातून मुक्ती मिळेल.
तस्माद्द्यौर्मानुषे देहे दीर्घकालं वसिष्यति 2.3.
म्हणून द्यौ: माणसाच्या देहात खूप काळ राहील.
ऊचुस्तां प्रणताः सर्वे शप्तां चिंतातुरां नदीम्
सर्वांनी नम्रपणे वाकून, शापामुळे दुःखी झालेल्या आणि मनाने अस्वस्थ असलेल्या नदीला विचारले.
मानुषाणां च जठरं चिंतेयं महती हि नः
आपल्याला माणसांच्या पोटी जन्म घ्यावा लागेल याची आम्हाला फारच चिंता वाटते.
शंतनुर्नाम राजर्षिस्तस्य भार्या भवानघे
हे निष्पाप देवी, शांतनु नावाचा एक राजर्षी आहे; तू त्याची पत्नी होशील.
एवं शापविनिर्मोक्षो भविता नात्र संशयः
अशा प्रकारे शापातून मुक्ती मिळेल, यात काहीही शंका नाही.
गंगाऽपि निर्गता देवी चिंत्यमाना पुनः पुनः
गंगा देवी वारंवार आठवली गेल्यामुळे तीही पृथ्वीवर उतरली.
शंतनुर्नाम राजर्षिर्धर्मात्मा सत्यसंगरः
शांतनु नावाचा एक धर्मात्मा आणि सत्यप्रतिज्ञ राजर्षी होता.
तदा च सलिलात्तस्मान्निःसृता वरवर्णिनी
त्या वेळी त्या पाण्यातून एक अत्यंत सुंदर स्त्री प्रकट झाली.
अंके स्थितां स्त्रियं चाह मापृष्ट्वा किं वरानने
ती स्त्री त्याच्या मांडीवर बसली असता, तो तिला काहीही विचारल्याशिवाय म्हणाला, 'हे सुंदर मुखवाली!'
सा तमाह वरारोहा यदर्थं राजसत्तम
ती तेजस्विनी स्त्री म्हणाली, 'राजश्रेष्ठा, तुम्ही मला कशासाठी बोलावले आहे?'
तामवोचदथो राजा रूपयौवनशालिनीम् 2.3.
तेव्हा राजा त्या रूपवान व तरुण स्त्रीला म्हणाला,
स्थिता दक्षिणमूरुं मे त्वमाश्लिष्य च भामिनि
'हे सुंदर स्त्री, तू माझ्या उजव्या मांडीला बिलगून बसली आहेस.'
स्नुषा मे भव कल्याणि जाते पुत्रेऽतिवाञ्छिते
'हे मंगलमयी, माझ्या फार इच्छित पुत्राचा जन्म झाला की, तू माझी सून हो.'