दिव्यचूडामणिस्फारचञ्चच्चन्द्रकसूर्यका । उद्यत्कविसमस्वच्छनासाभरणभासुरा
ती दिव्य चूडामणीने, चंद्रसूर्याच्या लहरी किरणांनी सजलेली आहे, आणि तिच्या नाकातील दागिना नव्या कवीच्या उपमेप्रमाणे चमकत आहे.
चिन्ताकलम्बितस्वच्छमुक्तागुच्छविराजिता । पाटीरपङ्ककर्पूरकुङ्कुमालङ्कृतस्तनी
तिच्या केसात शुद्ध मोत्यांच्या गाठी लटकलेल्या आहेत, आणि तिच्या स्तनांवर चंदन, कर्पूर व कुंकू यांची शोभा आहे.
विचित्रविविधाकल्पा कम्बुसंकाशकन्धरा । दाडिमीफलबीजाभदन्तपङ्क्तिविराजिता
ती विविध सुंदर अलंकारांनी सजलेली आहे, तिची मान शंखासारखी आहे, आणि दातांची रांग दाडिमाच्या बियांप्रमाणे चमकत आहे.
अनर्घ्यरत्नघटितमुकुटाञ्चितमस्तका । मत्तालिमालाविलसदलकाढ्यमुखाम्बुजा
तिच्या डोक्यावर अमूल्य रत्नांनी बनवलेला मुकुट आहे, आणि तिच्या कमळासारख्या मुखाभोवती मत्सराळ माश्यांच्या माळांनी शोभणारे केस आहेत.
कलङ्ककार्श्यनिर्मुक्तशरच्चन्द्रनिभानना । जाह्नवीसलिलावर्तशोभिनाभिविभूषिता
तिचा चेहरा शरदचंद्रासारखा, कुठलाही डाग किंवा क्षीणता नाही, आणि तिच्या नाभीला गंगेच्या जलाच्या भोवऱ्याची शोभा आहे.
माणिक्यशकलाबद्धमुद्रिकाङ्गुलिभूषिता । पुण्डरीकदलाकारनयनत्रयसुन्दरी
तिच्या बोटांत माणिक्याच्या तुकड्यांनी बनवलेल्या अंगठ्या आहेत, आणि तिची तीन डोळे निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखी सुंदर आहेत.
कल्पिताच्छमहारागपद्मरागोज्ज्वलप्रभा । रत्नकिङ्किणिकायुक्तरत्नकङ्कणशोभिता
तिच्या देहावर गाढ प्रेमाचा कमळासारखी तेजस्वी कांती आहे. तिच्या पायात रत्नजडित पैंजण आणि हातात रत्नांनी सजलेली कडे शोभून दिसतात.
मणिमुक्तासरापारलसत्पदकसन्ततिः । रत्नाङ्गुलिप्रविततप्रभाजाललसत्करा
तिच्या पायात मणी, मोती आणि सोन्याच्या सुंदर जोड्यांची रांग झळकत आहे. तिच्या हातात रत्नजड अंगठ्या चमकत आहेत.
कञ्चुकीगुम्फितापारनानारत्नततिद्युतिः । मल्लिकामोदिधम्मिल्लमल्लिकालिसरावृता
तिच्या अंगावरील झगा विविध रत्नांनी भरलेला आणि त्यांच्या प्रकाशाने उजळलेला आहे. तिच्या केसात मल्लिकेच्या माळा आणि ताज्या कळ्यांचे गजरे गुंफले आहेत.
सुवृत्तनिबिडोत्तुङ्गकुचभारालसा शिवा । वरपाशाङ्कुशाभीतिलसद्बाहुचतुष्टया
ती शुभ्र, सुंदर आणि भरदार, गोल, उंच स्तनांच्या भाराने थोडीशी थकलेली दिसते. तिच्या चारही हातात पाश, अंकुश, अभय आणि वरद मुद्रा सौम्यपणे धारण केलेली आहेत.
सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सुकुमाराङ्गवल्लरी । सौन्दर्यधारासर्वस्वा निर्व्याजकरुणामयी
ती सर्व प्रकारच्या शृंगाराने सजलेली आहे. तिचे अंग कोवळ्या वेलीसारखे नाजूक आहे. ती सौंदर्याचा खजिना असून तिच्या हृदयात निखळ करुणा आहे.
निजसंलापमाधुर्यविनिर्भर्त्सितकच्छपी । कोटिकोटिरवीन्दूनां कान्तिं या बिभ्रती परा
तिच्या बोलण्यातील गोडवा वीणेच्या सुरांनाही लाजवतो. तिच्या देहावर कोट्यवधी सूर्य-चंद्रांपेक्षा अधिक तेज आहे.
नानासखीभिर्दासीभिस्तथा देवाङ्गनादिभिः । सर्वाभिर्देवताभिस्तु समन्तात्परिवेष्टिता
ती वेगवेगळ्या सखी, दासी, देवांगना आणि सर्व देवींनी चारही बाजूंनी वेढलेली आहे.
इच्छाशक्त्या ज्ञानशक्त्या क्रियाशक्त्या समन्विता । लज्जा तुष्टिस्तथा पुष्टिः कीर्तिः कान्तिः क्षमा दया
ती इच्छाशक्ती, ज्ञानशक्ती आणि क्रियाशक्तीने युक्त आहे. तिच्यासोबत लाज, समाधान, पोषण, कीर्ती, कांती, क्षमा आणि दया आहेत.
बुद्धिर्मेधा स्मृतिर्लक्ष्मीर्मूर्तिमत्योऽङ्गनाः स्मृताः । जया च विजया चैवाप्यजिता चापराजिता
बुद्धी, मेधा, स्मृती आणि लक्ष्मी या मूर्तिमंत देवता मानल्या जातात. तसेच जया, विजय, अजिता आणि अपराजिता या देवीही तिच्याजवळ आहेत.
नित्या विलासिनी दोग्ध्री त्वघोरा मङ्गला नव । पीठशक्तय एतास्तु सेवन्ते यां पराम्बिकाम्
नित्य, रमणीय, पोषण करणाऱ्या, उग्र, मंगल आणि नेहमी नवी अशा या पीठशक्ती त्या परांबिकेची सेवा करतात.
यस्यास्तु पार्श्वभागे स्तो निधी तौ शङ्खपद्मकौ । नवरत्नवहा नद्यस्तथा वै काञ्चनस्रवाः
तिच्या बाजूला दोन निधी — शंख आणि कमळ — आहेत. तसेच नवविध रत्नांनी भरलेल्या नद्या आणि सोन्याचे प्रवाह आहेत.
सप्तधातुवहा नद्यो निधिभ्यां तु विनिर्गताः । सुधासिन्ध्वन्तगामिन्यस्ताः सर्वा नृपसत्तम
त्या निधींमधून सात धातू वाहणाऱ्या नद्या निर्माण होतात. त्या सर्व नद्या, हे श्रेष्ठ राजन, अमृताच्या समुद्राकडे वाहतात.
सा देवी भुवनेशानी तद्वामाङ्के विराजते । सर्वेशत्वं महेशस्य यत्सङ्गादेव नान्यथा
ती देवी, सर्व विश्वांची अधिष्ठात्री, त्याच्या डाव्या कुशीवर शोभते. महेशाचा सर्वश्रेष्ठपणा तिच्या संगामुळेच आहे, अन्यथा नाही.
चिन्तामणिगृहस्यास्य प्रमाणं शृणु भूमिप । सहस्रयोजनायामं महान्तस्तत्प्रचक्षते
हे राजन, त्या चिंतामणीमय महालाचे माप ऐक. तो हजार योजन लांब असून फारच विशाल आहे, असे सांगितले जाते.
तदुत्तरे महाशालाः पूर्वस्माद्द्विगुणाः स्मृताः । अन्तरिक्षगतं त्वेतन्निराधारं विराजते
त्याच्या उत्तरेला मोठ्या सभागृहांचा विस्तार आहे, ती पूर्वीच्या दुप्पट आहेत असे मानले जाते. हा महाल आकाशात आधाराविना झळकत आहे.
सङ्कोचश्च विकासश्च जायतेऽस्य निरन्तरम् । पटवत्कार्यवशतः प्रलये सर्जने तथा
तो महाल नेहमी गरजेनुसार आकुंचन-प्रसारण पावतो, जणू कापडासारखा, सृष्टीच्या आणि प्रलयाच्या वेळी.
शालानां चैव सर्वेषां सर्वकान्तिपरावधि । चिन्तामणिगृहं प्रोक्तं यत्र देवी महोमयी
सर्व सभागृहांमध्ये चिंतामणीमय महाल हा सर्व सौंदर्याचा कळस मानला जातो, जिथे ती महादेवी वास करते.
ये ये उपासकाः सन्ति प्रतिब्रह्माण्डवर्तिनः । देवेषु नागलोकेषु मनुष्येष्वितरेषु च
प्रत्येक ब्रह्मांडात असणारे जे जे उपासक आहेत — देवांमध्ये, नागलोकात, माणसांत आणि इतरत्र —
श्रीदेव्यास्ते च सर्वेऽपि व्रजन्त्यत्रैव भूमिप । देवीक्षेत्रे ये त्यजन्ति प्राणान्देव्यर्चने रताः
राजा, या देवीच्या पवित्र क्षेत्रात, देवीच्या पूजेत मन लावून जे आपले प्राण सोडतात, ते सर्वजण तिथेच जातात.
ते सर्वे यान्ति तत्रैव यत्र देवी महोत्सवा । घृतकुल्या दुग्धकुल्या दधिकुल्या मधुस्रवाः
ते सर्वजण त्या ठिकाणी पोहोचतात जिथे देवीचा मोठा उत्सव असतो, जिथे तुपाच्या, दूधाच्या, दह्याच्या आणि मधाच्या नद्या वाहतात.
स्यन्दन्ति सरितः सर्वास्तथामृतवहाः पराः । द्राक्षारसवहाः काश्चिज्जम्बूरसवहाः पराः
तिथे सर्व नद्या अमृतासारख्या पदार्थांनी, काही द्राक्षरसाने, काही जांभुळाच्या रसाने वाहतात.
आम्रेक्षुरसवाहिन्यो नद्यस्तास्तु सहस्रशः । मनोरथफला वृक्षा वाप्यः कूपास्तथैव च
हजारो नद्या आंब्याच्या रसाने वाहतात; तिथे इच्छेप्रमाणे फळ देणारे झाडे, तसेच तळी आणि विहिरी आहेत.
यथेष्टपानफलदा न न्यूनं किञ्चिदस्ति हि । न रोगपलितं वापि जरा वापि कदाचन
तिथे हवी ती पेये किंवा फळे सहज मिळतात; काहीच कमी नाही, ना आजार, ना पांढरे केस, ना कधीही म्हातारपण.
न चिन्ता न च मात्सर्यं कामक्रोधादिकं तथा । सर्वे युवानः सस्त्रीका सहस्रादित्यवर्चसः
तिथे ना चिंता, ना मत्सर, ना इच्छा, राग किंवा त्यासारखे काही; सर्वजण आपल्या पत्नींसह, हजार सूर्यांसारखे तेजस्वी आणि तरुण असतात.