स्वाहास्वधासमायुक्तो वह्निस्तत्र विराजते । निजवाहनभूषाढ्यो निजदेवगणैर्वृतः
तिथे अग्नी, स्वाहा आणि स्वधा यांच्यासह, आपल्या वाहन व अलंकारांनी सुशोभित, आपल्या देवगणांनी वेढलेला तेजाने झळकत आहे.
याम्याशायां यमपुरी तत्र दण्डधरो महान् । स्वभटैर्वेष्टितो राजन् चित्रगुप्तपुरोगमैः
दक्षिण दिशेला यमपुरी आहे, जिथे मोठा दंडधारी यम आपल्या सेवकांसह, चित्रगुप्तासह, राजन, वास करतो.
निजशक्तियुतो भास्वत्तनयोऽस्ति यमो महान् । नैर्ऋत्यां दिशि राक्षस्यां राक्षसैः परिवारितः
स्वतःच्या शक्तीने युक्त, तेजस्वी पुत्र यम तिथे आहे. नैऋत्य दिशेला, राक्षसांच्या प्रदेशात, तो राक्षसांनी वेढलेला आहे.
खड्गधारी स्फुरन्नास्ते निर्ऋतिर्निजशक्तियुक् । वारुण्यां वरुणो राजा पाशधारी प्रतापवान्
स्वतःच्या शक्तीने युक्त, तलवार घेऊन, तेजस्वी निरृति तिथे बसली आहे. पश्चिम दिशेला, राजा वरुण, पाश घेऊन, तेजाने झळकत आहे.
महाझषसमारूढो वारुणीमधुविह्वलः । निजशक्तिसमायुक्तो निजयादोगणान्वितः
मोठ्या मास्यावर आरूढ, वारुणी मद्याने मत्त, स्वतःच्या शक्तीने आणि आपल्या यक्षगणांसह, तो तिथे आहे.
समास्ते वारुणे लोके वरुणानीरताकुलः । वायुकोणे वायुलोको वायुस्तत्राधितिष्ठति
तो वरुणाच्या लोकात, वारुणी स्त्रियांनी भरलेल्या, वास करतो. वायूच्या दिशेला वायूचे लोक आहेत, जिथे वायू स्वतः आहे.
वायुसाधनसंसिद्धयोगिभिः परिवारितः । ध्वजहस्तो विशालाक्षो मृगवाहनसंस्थितः
वायूच्या साधनेत पारंगत योग्यांनी वेढलेला, ध्वज हातात घेऊन, मोठ्या डोळ्यांनी, मृगावर बसलेला आहे.
मरुद्गणैः परिवृतो निजशक्तिसमन्वितः । उत्तरस्यां दिशि महान् यक्षलोकोऽस्ति भूमिप
मरुतांच्या समूहाने वेढलेला, स्वतःच्या शक्तीने युक्त; उत्तरेकडे, राजन, मोठा यक्षांचा लोक आहे.
यक्षाधिराजस्तत्रास्ते वृद्धिऋद्ध्यादिशक्तिभिः । नवभिर्निधिभिर्युक्तस्तुन्दिलो धननायकः
तिथे यक्षांचा राजा, वृद्धी आणि समृद्धीच्या शक्तींनी युक्त, नव निधींनी संपन्न, तुंडिल धनाचा स्वामी वास करतो.
मणिभद्रः पूर्णभद्रो मणिमान्मणिकन्धरः । मणिभूषो मणिस्रग्वी मणिकार्मुकधारकः
मणिभद्र, पूर्णभद्र, मणिमान, मणिकंधर, मणिभूष, मणिस्रग्वी आणि मणिकर्मुकधारी हे सर्व तिथे आहेत.
इत्यादियक्षसेनानीसहितो निजशक्तियुक् । ईशानकोणे सम्प्रोक्तो रुद्रलोको महत्तरः
अशा प्रकारे, यक्षसेनापतींसह आणि स्वतःच्या शक्तीने युक्त; ईशान्य दिशेला मोठा रुद्राचा लोक आहे, असं सांगितलं जातं.
अनर्घ्यरत्नखचितो यत्र रुद्रोऽधिदैवतम् । मन्युमान्दीप्तनयनो बद्धपृष्ठमहेषुधिः
जिथे अनमोल रत्नांनी सजलेला, रुद्र मुख्य देवता आहे; तो क्रोधी, तेजस्वी डोळ्यांचा आणि पाठीवर मोठं धनुष्य घेतलेला आहे.
स्फूर्जद्धनुर्वामहस्तोऽधिज्यधन्वभिराधृतः । स्वसमानैरसंख्यातरुद्रैः शूलवरायुधैः
त्याच्या डाव्या हातात घणघणणारे धनुष्य होते, आणि त्याच्यासारख्या असंख्य रुद्रांनी, जे त्रिशूळ व मोठी शस्त्रे घेऊन होते, त्याला वेढले होते.
विकृतास्यैः करालास्यैर्वमद्वह्निभिरास्यतः । दशहस्तैः शतकरैः सहस्रभुजसंयुतैः
त्यांचे तोंड विकृत व भयंकर होते, तोंडातून ज्वाळा निघत होत्या, दहा हात, शंभर भुजा, आणि हजारो हातांनी ते सज्ज होते.
दशपादैर्दशग्रीवैस्त्रिनेत्रैरुग्रमूर्तिभिः । अन्तरिक्षचरा ये च ये च भूमिचरा स्मृताः
दहा पाय, दहा माने, तीन डोळे आणि भयंकर रूप असलेले, काही आकाशात तर काही पृथ्वीवर संचार करणारे असे होते.
रुद्राध्याये स्मृता रुद्रास्तैः सर्वैश्च समावृतः । रुद्राणीकोटिसहितो भद्रकाल्यादिमातृभिः
रुद्राध्यायात सांगितलेले सर्व रुद्र आणि कोट्यवधी रुद्राण्या, तसेच भद्रकाळीपासून सुरू होणाऱ्या मातृका, यांनी तो वेढलेला होता.
नानाशक्तिसमाविष्टडामर्यादिगणावृतः । वीरभद्रादिसहितो रुद्रो राजन् विराजते
नाना शक्तींनी युक्त, डामरादी गणांनी वेढलेला, वीरभद्र व इतरांसह रुद्र, राजन, तेजाने उजळून निघाला आहे.
मुण्डमालाधरो नागवलयो नागकन्धरः । व्याघ्रचर्मपरीधानो गजचर्मोत्तरीयकः
त्याने कवटींची माळ घातली आहे, नागांच्या कड्या हातात आहेत, गळ्यात नाग आहेत, वाघाचं कातडं अंगावर आहे आणि हत्तीच्या कातड्याचा उपरणा पांघरला आहे.
चिताभस्माङ्ग लिप्ताङ्गः प्रमथादिगणावृतः । निनदड्डमरुध्वानैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः
त्याचं शरीर स्मशानातील राखेने माखलेलं आहे, प्रमथादी गणांनी वेढलेलं आहे, त्याच्या डमरू आणि गर्जनेच्या आवाजाने सगळ्या दिशा बधीर झाल्या आहेत.
अट्टहासास्फोटशब्दैः सन्त्रासितनभस्तलः । भूतसङ्घसमाविष्टो भूतावासो महेश्वरः । ईशानदिक्पतिः सोऽयं नाम्ना चेशान एव च
त्याच्या मोठ्या हास्याच्या गडगडाटाने आकाश घाबरून गेलं आहे, भूतांच्या समूहांनी व्यापलेला, भूतांचा निवास असलेला, ईशान्य दिशेचा अधिपती, तोच महेश्वर, ज्याला ईशान असं नाव आहे.
thumb|६४ कला-१ thumb|६४ कला - २ thumb|६४ कला- ३ thumb|६४ कला- ४ पद्मरागादिमणिविनिर्मितप्राकारवर्णनम् व्यास उवाच पुष्परागमयादग्रे कुङ्कुमारुणविग्रहः । पद्मरागमयः सालो मध्ये भूश्चैव तादृशी
व्यास म्हणाले: समोर पुष्पराग रत्नांनी बनवलेला, कुंकवासारखा लाल रंगाचा एक सभामंडप आहे, आणि मध्येही तसाच पद्मराग रत्नांचा जमिनीसारखा भाग आहे.
दशयोजनवान्दैर्घ्ये गोपुरद्वारसंयुतः । तन्मणिस्तम्भसंयुक्ता मण्डपाः शतशो नृप
तो दहा योजन लांब असून, गड्या आणि दरवाज्यांनी युक्त आहे, त्या रत्नांच्या खांबांनी जोडलेले, राजन, शेकडो मंडप तिथे आहेत.
मध्ये भुवि समासीनाश्चतुःषष्टिमिताः कलाः । नानायुधधरा वीरा रत्नभूषणभूषिताः
मध्यभागी, जमिनीवर बसलेल्या चौसष्ट कलांना, ज्या विविध शस्त्रे घेतलेल्या आणि रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेल्या वीर आहेत, तशा पाहायला मिळतात.
प्रत्येकलोकस्तासां तु तत्तल्लोकस्य नायकाः । समन्तात्पद्मरागस्य परिवार्य स्थिताः सदा
प्रत्येक कलेला आपापली स्वतंत्र लोकं आहेत आणि त्या त्या लोकांच्या प्रमुख आहेत; त्या नेहमी पद्मराग सभामंडपाच्या सभोवताली उभ्या असतात.
स्वस्वलोकजनैर्जुष्टाः स्वस्ववाहनहेतिभिः । तासां नामानि वक्ष्यामि शृणु त्वं जनमेजय
त्या प्रत्येक आपल्या लोकांनी वेढलेल्या, आपापल्या वाहनांनी व शस्त्रांनी युक्त आहेत; त्यांच्या नावांची मी सांगतो, तू ऐक, जनमेजय.
पिङ्गलाक्षी विशालाक्षी समृद्धिर्वृद्धिरेव च । श्रद्धा स्वाहा स्वधाभिख्या माया संज्ञा वसुन्धरा
पिंगळाक्षी, विशालाक्षी, समृद्धी, वृद्धी; श्रद्धा, स्वाहा, स्वधा म्हणून ओळखली जाणारी, माया, संज्ञा आणि वसुंधरा.
त्रिलोकधात्री सावित्री गायत्री त्रिदशेश्वरी । सुरूपा बहुरूपा च स्कन्दमाताच्युतप्रिया
तीन लोकांची धारक, सावित्री, गायत्री, देवांची अधिष्ठात्री, सुरूपा, बहुरूपा, स्कंदमाता आणि अच्युताची प्रिय.
विमला चामला तद्वदरुणी पुनरारुणी । प्रकृतिर्विकृतिः सृष्टिः स्थितिः संहृतिरेव च
विमला आणि आमला, तसेच अरुणी आणि पुन्हा अरुणी; प्रकृती, विकृती, सृष्टी, स्थिती आणि संहार.
सन्ध्या माता सती हंसी मर्दिका वज्रिका परा । देवमाता भगवती देवकी कमलासना
संघ्या, माता, सती, हंसी, मर्दिका, वज्रिका, परा; देवांची माता, भगवती, देवकी आणि कमलासना.
त्रिमुखी सप्तमुख्यन्या सुरासुरविमर्दिनी । लम्बोष्ठी चोर्ध्वकेशी च बहुशीर्षा वृकोदरी
त्रिमुखी, सात तोंडांची दुसरी, देव-दानवांचा संहार करणारी; लांब ओठांची, उर्ध्वकेशी, बहुशिरा आणि वृकोदरी.