शोभितं तद्वनं दिव्यं मत्तकोकिलनादितम् । वसन्तलक्ष्मीसंयुक्तं कामिकामप्रवर्धनम्
ते दिव्य वन, मदमस्त कोकिळांच्या गोड आवाजाने गूंजत होते, वसंताची शोभा लाभली होती आणि तिथे प्रेम व इच्छा वाढत होती.
ताम्रसालादुत्तरत्र सीससालः प्रकीर्तितः । समुच्छ्रायः स्मृतोऽप्यस्य सप्तयोजनसंख्यया
ताम्रसाळाच्या उत्तरेला सिससाळ नावाचा वन आहे; त्याची उंची सात योजन असल्याचे सांगितले जाते.
सन्तानवाटिकामध्ये सालयोस्तु द्वयोर्नृप । दशयोजनगन्धस्तु प्रसूनानां समन्ततः
संतानवाटिकेच्या मधोमध, त्या दोन साळांमध्ये, राजन, फुलांचा सुगंध दहा योजनांपर्यंत सर्वत्र पसरलेला आहे.
हिरण्याभानि कुसुमान्युत्फुल्लानि निरन्तरम् । अमृतद्रवसंयुक्तफलानि मधुराणि च
ते फुलं सोन्यासारखी झळाळती, नेहमी उमललेली असतात; आणि फळं गोड, अमृतरस मिसळलेली, नेहमी तिथे असतात.
ग्रीष्मर्तुर्नायकस्तस्या वाटिकाया नृपोत्तम । शुक्रश्रीश्च शुचिश्रीश्च द्वे भार्ये तस्य सम्मते
हे श्रेष्ठ राजन, त्या वाटिकेचा ग्रीष्म ऋतूतील नायक शुक्रमी आहे; त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी शुचिश्री आणि शुक्रमी आहेत.
सन्तापत्रस्तलोकास्तु वृक्षमूलेषु संस्थिताः । नानासिद्धैः परिवृतो नानादेवैः समन्वितः
उष्णतेने त्रस्त लोक झाडांच्या मुळाशी आश्रय घेतात; तो विविध सिद्ध आणि देवतांच्या संगतीने तिथे असतो.
विलासिनीनां वृन्दैस्तु चन्दनद्रवपङ्किलैः । पुष्पमालाभूषितैस्तु तालवृन्तकराम्बुजैः
त्याच्यासोबत खेळकर स्त्रियांचे समूह असतात, ज्या फुलांच्या माळांनी सजलेल्या, तळहातात पंखा घेऊन, चंदनाच्या लेपाने अंग माखून असतात.
प्राकारः शोभितो राजञ्छीतलाम्बुनिषेविभिः । सीससालादुत्तरत्राप्यारकूटमयः शुभः
राजन, तो भिंत फार सुंदर आहे, थंड पाण्याचा आनंद घेणाऱ्यांनी भरलेला; सिससाळाच्या उत्तरेला सुवर्णाची शुभ भिंत आहे.
प्राकारो वर्तते राजन् मुनियोजनदैर्घ्यवान् । हरिचन्दनवृक्षाणां वाटी मध्ये तयोः स्मृता
राजन, ती भिंत मुनींनी योजनांनी मोजलेली इतकी लांब आहे; त्या दोन साळांमध्ये हरिचंदनाच्या झाडांची बाग आहे.
सालयोरधिनाथस्तु वर्षर्तुर्मेघवाहनः । विद्युत्पिङ्गलनेत्रश्च जीमूतकवचः स्मृतः
पावसाळ्यात त्या साळांचा अधिपती मेघवाहन आहे; त्याच्या डोळ्यांचा रंग वीजेसारखा पिवळा आहे आणि त्याला जिमूतकवच म्हणतात.
वज्रनिर्घोषमुखरश्चेन्द्रधन्वा समन्ततः । सहस्रशो वारिधारा मुञ्चन्नास्ते गणावृतः
त्याचा आवाज वज्राच्या गडगडाटासारखा घुमतो, त्याच्या सभोवताली इंद्रधनुष्ये आहेत, आणि तो आपल्या समूहासह हजारो पाण्याच्या धारांचा वर्षाव करतो.
नभःश्रीश्च नभस्यश्रीः स्वरस्या रस्यमालिनी । अम्बा दुला निरत्निश्चाभ्रमन्ती मेघयन्तिका
नभःश्री, नभस्यश्री, स्वरस्या, रस्यमालिनी, अंबा, दुला, निरत्नि, अभ्रमंती आणि मेघयंतिका या त्याच्या पत्नी आहेत.
वर्षयन्ती चिपुणिका वारिधारा च सम्मताः । वर्षर्तोर्द्वादश प्रोक्ताः शक्तयो मदविह्वलाः
वर्षयंती, चिपुणिका आणि वारिधारा या देखील मान्यताप्राप्त आहेत; पावसाळ्याच्या बारा शक्ती, आनंदाने भरलेल्या, अशा सांगितल्या आहेत.
नवपल्लववृक्षाश्च नवीनलतिकान्विताः । हरितानि तृणान्येव वेष्टिता यैर्धराखिला
नवीन पालवी असलेली झाडं, ताज्या वेलींनी वेढलेली आहेत; आणि संपूर्ण पृथ्वी हिरव्या गवताने आच्छादलेली आहे.
नदीनदप्रवाहाश्च प्रवहन्ति च वेगतः । सरांसि कलुषाम्बूनि रागिचित्तसमानि च
नद्या आणि ओढे वेगाने वाहतात; आणि तलाव, त्यांच्या गढूळ पाण्यामुळे, जणू प्रेमाने भरलेल्या मनांसारखे वाटतात.
वसन्ति देवाः सिद्धाश्च ये देवीकर्मकारिणः । वापीकूपतडागाश्च ये देव्यर्थं समर्पिताः
जे देवीची कर्मे करतात असे देव आणि सिद्ध तिथे वास करतात; तसेच देवीसाठी समर्पित विहिरी, तलाव आणि जलाशय तिथे आहेत.
ते गणा निवसन्त्यत्र सविलासाश्च साङ्गनाः । आरकूटमयादग्रे सप्तयोजनदैर्घ्यवान्
ते सर्व गण आपल्या संगिनींसह आनंदाने तिथे राहतात; पुढे सात योजन लांबीचा, आरकूट लाकडाचा एक भव्य सभामंडप उभा आहे.
पञ्चलोहात्मकः सालो मध्ये मन्दारवाटिका । नानापुष्पलताकीर्णा नानापल्लवशोभिता
तो सभामंडप पाच धातूंनी बनवलेला आहे आणि त्याच्या मध्यभागी मंदार वृक्षांची बाग आहे, जिथे विविध फुलांच्या वेलींनी आणि टवटवीत पालव्यांनी शोभा आलेली आहे.
अधिष्ठातात्र सम्प्रोक्तः शरद्ऋतुरनामयः । इषुलक्ष्मीरूर्जलक्ष्मीर्द्वे भार्ये तस्य सम्मते
त्या ठिकाणी शरद ऋतू हा दोषरहित अधिपती मानला जातो; त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी म्हणजे इषुलक्ष्मी आणि ऊर्जलक्ष्मी.
नानासिद्धा वसन्त्यत्र साङ्गनाः सपरिच्छदाः । पञ्चलोहमयादग्रे सप्तयोजनदैर्घ्यवान्
विविध सिद्ध पुरुष आपल्या संगिनी व सेवकांसह तिथे राहतात; पुढे पाच धातूंचा, सात योजन लांबीचा एक सभामंडप उभा आहे.
दीप्यमानो महाशृङ्गैर्वर्तते रौप्यसालकः । पारिजाताटवीमध्ये प्रसूनस्तबकान्विता
मोठ्या शिखरांनी झगमगणारा एक रुप्याचा सभामंडप तिथे आहे; तो पारिजाताच्या अरण्यात, फुलांच्या घोसांनी भरलेला आहे.
दशयोजनगन्धीनि कुसुमानि समन्ततः । मोदयन्ति गणान्सर्वान्ये देवीकर्मकारिणः
दहा योजन दूरपर्यंत सुगंध पसरवणारी फुले सर्वत्र आहेत; त्या फुलांच्या सुगंधाने देवीची सेवा करणारे सर्व गण आनंदित होतात.
तत्राधिनाथः सम्प्रोक्तो हेमन्तर्तुर्महोज्ज्वलः । सगणः सायुधः सर्वान् रागिणो रञ्जयन्नृप
त्या ठिकाणी तेजस्वी हेमंत ऋतू हा अधिपती मानला जातो; तो आपल्या गणांसह आणि शस्त्रांसह, सर्व कामुकांना रंगवतो, हे राजन.
सहश्रीश्च सहस्यश्रीर्द्वे भार्ये तस्य सम्मते । वसन्ति तत्र सिद्धाश्च ये देवीव्रतकारिणः
त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी म्हणजे सहश्री आणि सहस्यश्री; तिथे देवीच्या व्रताचे पालन करणारे सिद्ध पुरुषही राहतात.
रौप्यसालमयादग्रे सप्तयोजनदैर्घ्यवान् । सौवर्णसालः सम्प्रोक्तस्तप्तहाटककल्पितः
रुप्याच्या सभामंडपाच्या पुढे, सात योजन लांबीचा, सुवर्णाचा एक सभामंडप आहे, तो शुद्ध सोन्याने घडवलेला आहे.
मध्ये कदम्बवाटी तु पुष्पपल्लवशोभिता । कदम्बमदिराधाराः प्रवर्तन्ते सहस्रशः
त्याच्या मध्यभागी कदंब वृक्षांची बाग आहे, जिथे फुले आणि टवटवीत पालवीने शोभा आलेली आहे; तिथे हजारो कदंब मधाचे झरे वाहतात.
याभिर्निपीतपीताभिर्निजानन्दोऽनुभूयते । तत्राधिनाथः सम्प्रोक्तः शैशिरर्तुर्महोदयः
त्या सुवर्ण झऱ्यांमधून पिऊन प्रत्येकाला स्वतःचा आनंद अनुभवता येतो; तिथे महोदय शिशिर ऋतू हा अधिपती मानला जातो.
तपःश्रीश्च तपस्यश्रीर्द्वे भार्ये तस्य सम्मते । मोदमानः सहैताभ्यां वर्तते शिशिराकृतिः
त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी म्हणजे तपःश्री आणि तपस्याश्री; त्या दोघींसह आनंद मानत, तो शिशिर रूपात तिथे वास करतो.
नानाविलाससंयुक्तो नानागणसमावृतः । निवसन्ति महासिद्धा ये देवीदानकारिणः
तो विविध आनंदांनी संपन्न असून अनेक गणांनी वेढलेला आहे; देवीसाठी दान करणारे महान सिद्ध पुरुष तिथे राहतात.
नानाभोगसमुत्पन्नमहानन्दसमन्विताः । साङ्गनाः परिवारैस्तु सङ्घशः परिवारिताः
विविध भोगांमधून उत्पन्न होणाऱ्या परमानंदाने युक्त, आपल्या संगिनी व परिवारासह, ते सर्वजण समूहाने वेढलेले आहेत.