पारावतशुकव्रातसारिकापक्षमारुतैः । हंसपक्षसमुद्भूतावातव्रातैश्चलद्द्रुमम्
पारवे, पोपट, साळुंकी यांच्या थव्यांनी आणि हंसांच्या पंखांनी उठणाऱ्या वाऱ्याने झाडे डोलतात.
सुगन्धग्राहिपवनपूरितं तद्वनोत्तमम् । सहितं हरिणीयूथैर्धावमानैरितस्ततः
तो उत्तम वन सुगंधी वाऱ्यांनी भरलेला आहे आणि हरिणांच्या कळपांनी इकडे तिकडे धावत असतात.
नृत्यद्बर्हिकदम्बस्य केकारावैः सुखप्रदैः । नादितं तद्वनं दिव्यं मधुस्रावि समन्ततः
नाचणाऱ्या मोरांच्या आणि त्यांच्या साथींच्या आनंददायक हाकांनी नादलेले, मधाने ओथंबलेले ते दिव्य वन आहे.
कांस्यसालादुत्तरे तु ताम्रसालः प्रकीर्तितः । चतुरस्रसमाकार उन्नत्या सप्तयोजनः
कांस्यसालाच्या उत्तरेला तांबड्या सालाचे झाड आहे, ते चौकोनी आकाराचे असून सात योजन उंच आहे.
द्वयोस्तु सालयोर्मध्ये सम्प्रोक्ता कल्पवाटिका । येषां तरूणां पुष्पाणि काञ्चनाभानि भूमिप
त्या दोन सालांच्या मध्ये प्रसिद्ध कल्पवाटिका आहे, जिच्या झाडांची फुले सोन्यासारखी चमकतात, हे राजन.
पत्राणि काञ्चनाभानि रत्नबीजफलानि च । दशयोजनगन्धो हि प्रसर्पति समन्ततः
त्यांची पाने सोन्यासारखी, फळे रत्नांसारखी, आणि त्यांचा सुगंध दहा योजनपर्यंत पसरतो.
तद्वनं रक्षितं राजन् वसन्तेनर्तुनानिशम् । पुष्पसिंहासनासीनः पुष्पच्छत्रविराजितः
हे राजन, ते वन वसंत ऋतूने रात्रंदिवस राखलेले आहे; फुलांच्या सिंहासनावर बसलेला, फुलांच्या छत्राने शोभलेला आहे.
पुष्पभूषाभूषितश्च पुष्पासवविघूर्णितः । मधुश्रीर्माधवश्रीश्च द्वे भार्ये तस्य सम्मते
फुलांच्या दागिन्यांनी सजलेला आणि फुलांच्या आसव्याने मत्त झालेला, त्याच्याजवळ मधुश्री आणि माधवश्री या दोन प्रिय पत्नी आहेत.
क्रीडतः स्मेरवदने सुमस्तबककन्दुकैः । अतीव रम्यं विपिनं मधुस्रावि समन्ततः
त्या सुंदर हसऱ्या चेहऱ्यांनी, फुलांच्या हारांनी आणि फुलांच्या गोळ्यांनी खेळत होत्या; ते रम्य वन सर्वत्र मधाचा गोड सुवास पसरलेला होता.
दशयोजनपर्यन्तं कुसुमामोदवायुना । पूरितं दिव्यगन्धर्वैः साङ्गनैर्गानलोलुपैः
दहा योजनांपर्यंत फुलांचा सुगंध वाऱ्यात भरून राहिला होता, आणि दिव्य गंधर्व आपल्या संगिनींसह, गाण्याची आस धरून तिथे उपस्थित होते.
शोभितं तद्वनं दिव्यं मत्तकोकिलनादितम् । वसन्तलक्ष्मीसंयुक्तं कामिकामप्रवर्धनम्
ते दिव्य वन, मदमस्त कोकिळांच्या गोड आवाजाने गूंजत होते, वसंताची शोभा लाभली होती आणि तिथे प्रेम व इच्छा वाढत होती.
ताम्रसालादुत्तरत्र सीससालः प्रकीर्तितः । समुच्छ्रायः स्मृतोऽप्यस्य सप्तयोजनसंख्यया
ताम्रसाळाच्या उत्तरेला सिससाळ नावाचा वन आहे; त्याची उंची सात योजन असल्याचे सांगितले जाते.
सन्तानवाटिकामध्ये सालयोस्तु द्वयोर्नृप । दशयोजनगन्धस्तु प्रसूनानां समन्ततः
संतानवाटिकेच्या मधोमध, त्या दोन साळांमध्ये, राजन, फुलांचा सुगंध दहा योजनांपर्यंत सर्वत्र पसरलेला आहे.
हिरण्याभानि कुसुमान्युत्फुल्लानि निरन्तरम् । अमृतद्रवसंयुक्तफलानि मधुराणि च
ते फुलं सोन्यासारखी झळाळती, नेहमी उमललेली असतात; आणि फळं गोड, अमृतरस मिसळलेली, नेहमी तिथे असतात.
ग्रीष्मर्तुर्नायकस्तस्या वाटिकाया नृपोत्तम । शुक्रश्रीश्च शुचिश्रीश्च द्वे भार्ये तस्य सम्मते
हे श्रेष्ठ राजन, त्या वाटिकेचा ग्रीष्म ऋतूतील नायक शुक्रमी आहे; त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी शुचिश्री आणि शुक्रमी आहेत.
सन्तापत्रस्तलोकास्तु वृक्षमूलेषु संस्थिताः । नानासिद्धैः परिवृतो नानादेवैः समन्वितः
उष्णतेने त्रस्त लोक झाडांच्या मुळाशी आश्रय घेतात; तो विविध सिद्ध आणि देवतांच्या संगतीने तिथे असतो.
विलासिनीनां वृन्दैस्तु चन्दनद्रवपङ्किलैः । पुष्पमालाभूषितैस्तु तालवृन्तकराम्बुजैः
त्याच्यासोबत खेळकर स्त्रियांचे समूह असतात, ज्या फुलांच्या माळांनी सजलेल्या, तळहातात पंखा घेऊन, चंदनाच्या लेपाने अंग माखून असतात.
प्राकारः शोभितो राजञ्छीतलाम्बुनिषेविभिः । सीससालादुत्तरत्राप्यारकूटमयः शुभः
राजन, तो भिंत फार सुंदर आहे, थंड पाण्याचा आनंद घेणाऱ्यांनी भरलेला; सिससाळाच्या उत्तरेला सुवर्णाची शुभ भिंत आहे.
प्राकारो वर्तते राजन् मुनियोजनदैर्घ्यवान् । हरिचन्दनवृक्षाणां वाटी मध्ये तयोः स्मृता
राजन, ती भिंत मुनींनी योजनांनी मोजलेली इतकी लांब आहे; त्या दोन साळांमध्ये हरिचंदनाच्या झाडांची बाग आहे.
सालयोरधिनाथस्तु वर्षर्तुर्मेघवाहनः । विद्युत्पिङ्गलनेत्रश्च जीमूतकवचः स्मृतः
पावसाळ्यात त्या साळांचा अधिपती मेघवाहन आहे; त्याच्या डोळ्यांचा रंग वीजेसारखा पिवळा आहे आणि त्याला जिमूतकवच म्हणतात.
वज्रनिर्घोषमुखरश्चेन्द्रधन्वा समन्ततः । सहस्रशो वारिधारा मुञ्चन्नास्ते गणावृतः
त्याचा आवाज वज्राच्या गडगडाटासारखा घुमतो, त्याच्या सभोवताली इंद्रधनुष्ये आहेत, आणि तो आपल्या समूहासह हजारो पाण्याच्या धारांचा वर्षाव करतो.
नभःश्रीश्च नभस्यश्रीः स्वरस्या रस्यमालिनी । अम्बा दुला निरत्निश्चाभ्रमन्ती मेघयन्तिका
नभःश्री, नभस्यश्री, स्वरस्या, रस्यमालिनी, अंबा, दुला, निरत्नि, अभ्रमंती आणि मेघयंतिका या त्याच्या पत्नी आहेत.
वर्षयन्ती चिपुणिका वारिधारा च सम्मताः । वर्षर्तोर्द्वादश प्रोक्ताः शक्तयो मदविह्वलाः
वर्षयंती, चिपुणिका आणि वारिधारा या देखील मान्यताप्राप्त आहेत; पावसाळ्याच्या बारा शक्ती, आनंदाने भरलेल्या, अशा सांगितल्या आहेत.
नवपल्लववृक्षाश्च नवीनलतिकान्विताः । हरितानि तृणान्येव वेष्टिता यैर्धराखिला
नवीन पालवी असलेली झाडं, ताज्या वेलींनी वेढलेली आहेत; आणि संपूर्ण पृथ्वी हिरव्या गवताने आच्छादलेली आहे.
नदीनदप्रवाहाश्च प्रवहन्ति च वेगतः । सरांसि कलुषाम्बूनि रागिचित्तसमानि च
नद्या आणि ओढे वेगाने वाहतात; आणि तलाव, त्यांच्या गढूळ पाण्यामुळे, जणू प्रेमाने भरलेल्या मनांसारखे वाटतात.
वसन्ति देवाः सिद्धाश्च ये देवीकर्मकारिणः । वापीकूपतडागाश्च ये देव्यर्थं समर्पिताः
जे देवीची कर्मे करतात असे देव आणि सिद्ध तिथे वास करतात; तसेच देवीसाठी समर्पित विहिरी, तलाव आणि जलाशय तिथे आहेत.
ते गणा निवसन्त्यत्र सविलासाश्च साङ्गनाः । आरकूटमयादग्रे सप्तयोजनदैर्घ्यवान्
ते सर्व गण आपल्या संगिनींसह आनंदाने तिथे राहतात; पुढे सात योजन लांबीचा, आरकूट लाकडाचा एक भव्य सभामंडप उभा आहे.
पञ्चलोहात्मकः सालो मध्ये मन्दारवाटिका । नानापुष्पलताकीर्णा नानापल्लवशोभिता
तो सभामंडप पाच धातूंनी बनवलेला आहे आणि त्याच्या मध्यभागी मंदार वृक्षांची बाग आहे, जिथे विविध फुलांच्या वेलींनी आणि टवटवीत पालव्यांनी शोभा आलेली आहे.
अधिष्ठातात्र सम्प्रोक्तः शरद्ऋतुरनामयः । इषुलक्ष्मीरूर्जलक्ष्मीर्द्वे भार्ये तस्य सम्मते
त्या ठिकाणी शरद ऋतू हा दोषरहित अधिपती मानला जातो; त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी म्हणजे इषुलक्ष्मी आणि ऊर्जलक्ष्मी.
नानासिद्धा वसन्त्यत्र साङ्गनाः सपरिच्छदाः । पञ्चलोहमयादग्रे सप्तयोजनदैर्घ्यवान्
विविध सिद्ध पुरुष आपल्या संगिनी व सेवकांसह तिथे राहतात; पुढे पाच धातूंचा, सात योजन लांबीचा एक सभामंडप उभा आहे.