पनसा बकुला लोध्राः कर्णिकाराश्च शिंशपाः । देवदारुकाञ्चनारा आम्राश्चैव सुमेरवः
फणस, बकुळ, लोध्र, कर्णिकार, शिंशपा, देवदार, कांचनार, आंबा आणि सुमेरू अशी झाडे तिथे आहेत.
लिकुचा हिङ्गुलाश्चैला लवङ्गाः कट्फलास्तथा । पाटला मुचुकुन्दाश्च फलिन्यो जघनेफलाः
लिकुचा, हिंगुळ, चैल, लवंग, कट्फळ, पाटळ, मुचुकुंद आणि खाली लटकणाऱ्या फळांची झाडे तिथे आहेत.
तालास्तमालाः सालाश्च कङ्कोला नागभद्रकाः । पुन्नागाः पीलवः साल्वका वै कर्पूरशाखिनः
ताड, तमाळ, साल, कंकोल, नागभद्रक, पुन्नाग, पीलव, साल्वक आणि कर्पूराची झाडे तिथे आहेत.
अश्वकर्णा हस्तिकर्णास्तालपर्णाश्च दाडिमाः । गणिका बन्धुजीवाश्च जम्बीराश्च कुरण्डकाः
अश्वकर्ण, हस्तिकर्ण, ताडाच्या पानांची झाडे, डाळिंब, गणिका, बंधुजीव, जांबीर आणि कुरंडक अशी झाडे तिथे आहेत.
चाम्पेया बन्धुजीवाश्च तथा वै कनकद्रुमाः । कालागुरुद्रुमाश्चैव तथा चन्दनपादपाः
चंपा, बंधुजीव, सोन्याची झाडे, काळागंधाची झाडे आणि चंदनाची झाडे तिथे आहेत.
खर्जूरा यूथिकास्तालपर्ण्यश्चैव तथेक्षवः । क्षीरवृक्षाश्च खदिराश्चिञ्जाभल्लातकास्तथा
खजूर, युथिका, ताडपर्ण, ऊस, दूध देणारी झाडे, खैर, चिंजा आणि भल्लातक अशी झाडे तिथे आहेत.
रुचकाः कुटजा वृक्षा बिल्ववृक्षास्तथैव च । तुलसीनां वनान्येवं मल्लिकानां तथैव च
रुचक, कुटज, बेलाची झाडे, तुळशीची वने आणि मल्लिकेची वने तिथे आहेत.
इत्यादितरुजातीनां वनान्युपवनानि च । नानावापीशतैर्युक्तान्येवं सन्ति धराधिप
अशा अनेक प्रकारच्या झाडांची वने आणि उपवने, विविध तळ्यांनी सुशोभित, हे राजन, तिथे आहेत.
कोकिलारावसंयुक्ता गुञ्जद्भ्रमरभूषिताः । निर्यासस्राविणः सर्वे स्निग्धच्छायास्तरूत्तमाः
कोकिळांचा गोड आवाज आणि गुणगुणणाऱ्या मधमाशांनी सजलेली, ही सर्व उत्तम झाडे रस गळवतात आणि मऊ सावली देतात.
नानाऋतुभवा वृक्षा नानापक्षिसमाकुलाः । नानारसस्राविणीभिर्नदीभिरतिशोभिताः
प्रत्येक ऋतूतील झाडे, विविध पक्ष्यांनी गजबजलेली, आणि अनेक रसांनी वाहणाऱ्या नद्यांनी ते स्थळ शोभून दिसते.
पारावतशुकव्रातसारिकापक्षमारुतैः । हंसपक्षसमुद्भूतावातव्रातैश्चलद्द्रुमम्
पारवे, पोपट, साळुंकी यांच्या थव्यांनी आणि हंसांच्या पंखांनी उठणाऱ्या वाऱ्याने झाडे डोलतात.
सुगन्धग्राहिपवनपूरितं तद्वनोत्तमम् । सहितं हरिणीयूथैर्धावमानैरितस्ततः
तो उत्तम वन सुगंधी वाऱ्यांनी भरलेला आहे आणि हरिणांच्या कळपांनी इकडे तिकडे धावत असतात.
नृत्यद्बर्हिकदम्बस्य केकारावैः सुखप्रदैः । नादितं तद्वनं दिव्यं मधुस्रावि समन्ततः
नाचणाऱ्या मोरांच्या आणि त्यांच्या साथींच्या आनंददायक हाकांनी नादलेले, मधाने ओथंबलेले ते दिव्य वन आहे.
कांस्यसालादुत्तरे तु ताम्रसालः प्रकीर्तितः । चतुरस्रसमाकार उन्नत्या सप्तयोजनः
कांस्यसालाच्या उत्तरेला तांबड्या सालाचे झाड आहे, ते चौकोनी आकाराचे असून सात योजन उंच आहे.
द्वयोस्तु सालयोर्मध्ये सम्प्रोक्ता कल्पवाटिका । येषां तरूणां पुष्पाणि काञ्चनाभानि भूमिप
त्या दोन सालांच्या मध्ये प्रसिद्ध कल्पवाटिका आहे, जिच्या झाडांची फुले सोन्यासारखी चमकतात, हे राजन.
पत्राणि काञ्चनाभानि रत्नबीजफलानि च । दशयोजनगन्धो हि प्रसर्पति समन्ततः
त्यांची पाने सोन्यासारखी, फळे रत्नांसारखी, आणि त्यांचा सुगंध दहा योजनपर्यंत पसरतो.
तद्वनं रक्षितं राजन् वसन्तेनर्तुनानिशम् । पुष्पसिंहासनासीनः पुष्पच्छत्रविराजितः
हे राजन, ते वन वसंत ऋतूने रात्रंदिवस राखलेले आहे; फुलांच्या सिंहासनावर बसलेला, फुलांच्या छत्राने शोभलेला आहे.
पुष्पभूषाभूषितश्च पुष्पासवविघूर्णितः । मधुश्रीर्माधवश्रीश्च द्वे भार्ये तस्य सम्मते
फुलांच्या दागिन्यांनी सजलेला आणि फुलांच्या आसव्याने मत्त झालेला, त्याच्याजवळ मधुश्री आणि माधवश्री या दोन प्रिय पत्नी आहेत.
क्रीडतः स्मेरवदने सुमस्तबककन्दुकैः । अतीव रम्यं विपिनं मधुस्रावि समन्ततः
त्या सुंदर हसऱ्या चेहऱ्यांनी, फुलांच्या हारांनी आणि फुलांच्या गोळ्यांनी खेळत होत्या; ते रम्य वन सर्वत्र मधाचा गोड सुवास पसरलेला होता.
दशयोजनपर्यन्तं कुसुमामोदवायुना । पूरितं दिव्यगन्धर्वैः साङ्गनैर्गानलोलुपैः
दहा योजनांपर्यंत फुलांचा सुगंध वाऱ्यात भरून राहिला होता, आणि दिव्य गंधर्व आपल्या संगिनींसह, गाण्याची आस धरून तिथे उपस्थित होते.
शोभितं तद्वनं दिव्यं मत्तकोकिलनादितम् । वसन्तलक्ष्मीसंयुक्तं कामिकामप्रवर्धनम्
ते दिव्य वन, मदमस्त कोकिळांच्या गोड आवाजाने गूंजत होते, वसंताची शोभा लाभली होती आणि तिथे प्रेम व इच्छा वाढत होती.
ताम्रसालादुत्तरत्र सीससालः प्रकीर्तितः । समुच्छ्रायः स्मृतोऽप्यस्य सप्तयोजनसंख्यया
ताम्रसाळाच्या उत्तरेला सिससाळ नावाचा वन आहे; त्याची उंची सात योजन असल्याचे सांगितले जाते.
सन्तानवाटिकामध्ये सालयोस्तु द्वयोर्नृप । दशयोजनगन्धस्तु प्रसूनानां समन्ततः
संतानवाटिकेच्या मधोमध, त्या दोन साळांमध्ये, राजन, फुलांचा सुगंध दहा योजनांपर्यंत सर्वत्र पसरलेला आहे.
हिरण्याभानि कुसुमान्युत्फुल्लानि निरन्तरम् । अमृतद्रवसंयुक्तफलानि मधुराणि च
ते फुलं सोन्यासारखी झळाळती, नेहमी उमललेली असतात; आणि फळं गोड, अमृतरस मिसळलेली, नेहमी तिथे असतात.
ग्रीष्मर्तुर्नायकस्तस्या वाटिकाया नृपोत्तम । शुक्रश्रीश्च शुचिश्रीश्च द्वे भार्ये तस्य सम्मते
हे श्रेष्ठ राजन, त्या वाटिकेचा ग्रीष्म ऋतूतील नायक शुक्रमी आहे; त्याच्या दोन मान्यताप्राप्त पत्नी शुचिश्री आणि शुक्रमी आहेत.
सन्तापत्रस्तलोकास्तु वृक्षमूलेषु संस्थिताः । नानासिद्धैः परिवृतो नानादेवैः समन्वितः
उष्णतेने त्रस्त लोक झाडांच्या मुळाशी आश्रय घेतात; तो विविध सिद्ध आणि देवतांच्या संगतीने तिथे असतो.
विलासिनीनां वृन्दैस्तु चन्दनद्रवपङ्किलैः । पुष्पमालाभूषितैस्तु तालवृन्तकराम्बुजैः
त्याच्यासोबत खेळकर स्त्रियांचे समूह असतात, ज्या फुलांच्या माळांनी सजलेल्या, तळहातात पंखा घेऊन, चंदनाच्या लेपाने अंग माखून असतात.
प्राकारः शोभितो राजञ्छीतलाम्बुनिषेविभिः । सीससालादुत्तरत्राप्यारकूटमयः शुभः
राजन, तो भिंत फार सुंदर आहे, थंड पाण्याचा आनंद घेणाऱ्यांनी भरलेला; सिससाळाच्या उत्तरेला सुवर्णाची शुभ भिंत आहे.
प्राकारो वर्तते राजन् मुनियोजनदैर्घ्यवान् । हरिचन्दनवृक्षाणां वाटी मध्ये तयोः स्मृता
राजन, ती भिंत मुनींनी योजनांनी मोजलेली इतकी लांब आहे; त्या दोन साळांमध्ये हरिचंदनाच्या झाडांची बाग आहे.
सालयोरधिनाथस्तु वर्षर्तुर्मेघवाहनः । विद्युत्पिङ्गलनेत्रश्च जीमूतकवचः स्मृतः
पावसाळ्यात त्या साळांचा अधिपती मेघवाहन आहे; त्याच्या डोळ्यांचा रंग वीजेसारखा पिवळा आहे आणि त्याला जिमूतकवच म्हणतात.