रक्षका निवसन्त्यत्र मोदमानाः समन्ततः । चतुर्द्वारसमायुक्तो द्वारपालशतान्वितः
त्या ठिकाणी रक्षण करणारे सर्व बाजूंनी आनंदाने वास करतात; चार दरवाजे असून प्रत्येक दरवाजावर शेकडो द्वारपाल आहेत.
नानागणैः परिवृतो देवीभक्तियुतैर्नृप । दर्शनार्थं समायान्ति ये देवा जगदीशितुः
राजा, तिथे देवीभक्त विविध गणांनी वेढलेले आहे; जगाच्या अधिपती असणारे देव तिच्या दर्शनासाठी तिथे येतात.
तेषां गणा वसन्त्यत्र वाहनानि च तत्र हि । विमानशतसङ्घर्षघण्टास्वनसमाकुलः
त्यांचे गण आणि त्यांच्या वाहनांसह तिथे वास करतात; शेकडो विमानांच्या गडगडाटाने व घंटांच्या निनादाने ते ठिकाण गजबजलेले आहे.
हयहेषाखराघातबधिरीकृतदिङ्मुखः । गणैः किलकिलारावैर्वेत्रहस्तैश्च ताडिताः
घोड्यांच्या हिणकस आणि रथांच्या आवाजाने दिशादिशा बहिर झाल्या आहेत; सेवक हातात काठी घेऊन मोठ्या गोंगाटात आरोळ्या देतात.
सेवका देवसङ्घानां भ्राजन्ते तत्र भूमिप । तस्मिन्कोलाहले राजन्न शब्दः केनचित्क्वचित्
राजा, देवांच्या गणांचे सेवक तिथे तेजाने चमकत आहेत; त्या कोलाहलात दुसरा कोणताही आवाज कुठेच ऐकू येत नाही.
कस्यचिच्छ्रूयतेऽत्यन्तं नानाध्वनिसमाकुले । पदे पदे मिष्टवारिपरिपूर्णसरांसि च
त्या विविध आवाजांनी भरलेल्या ठिकाणी दुसरा कोणताही शब्द अजिबात ऐकू येत नाही; प्रत्येक पावलावर गोड पाण्याची सरोवरे आहेत.
वाटिका विविधा राजन् रत्नद्रुमविराजिताः । तदुत्तरं महासारधातुनिर्मितमण्डलः
राजा, तिथे विविध बागा आहेत, ज्या रत्नांच्या झाडांनी शोभून दिसतात; त्यापुढे अमूल्य धातूंचा एक भव्य वर्तुळ आहे.
सालोऽपरो महानस्ति गगनस्पर्शि यच्छिरः । तेजसा स्याच्छतगुणः पूर्वसालादयं परः
आणखी एक मोठा सभामंडप आहे, ज्याचे शिखर आकाशाला भिडले आहे; तो पूर्वीच्या सभेपेक्षा शंभरपट अधिक तेजस्वी आहे.
गोपुरद्वारसहितो बहुवृक्षसमन्वितः । या वृक्षजातयः सन्ति सर्वास्तास्तत्र सन्ति च
त्याला उंच गडकोटासारखी द्वारे आहेत आणि अनेक झाडांनी तो भरलेला आहे; ज्या ज्या प्रकारची झाडे आहेत, ती सर्व तिथे आहेत.
निरन्तरं पुष्पयुताः सदा फलसमन्विताः । नवपल्लवसंयुक्ताः परसौरभसङ्कुलाः
ती झाडे नेहमीच फुलांनी आणि फळांनी बहरलेली असतात, नव्या पालव्यांनी सजलेली आणि अत्यंत सुगंधाने भरलेली आहेत.
पनसा बकुला लोध्राः कर्णिकाराश्च शिंशपाः । देवदारुकाञ्चनारा आम्राश्चैव सुमेरवः
फणस, बकुळ, लोध्र, कर्णिकार, शिंशपा, देवदार, कांचनार, आंबा आणि सुमेरू अशी झाडे तिथे आहेत.
लिकुचा हिङ्गुलाश्चैला लवङ्गाः कट्फलास्तथा । पाटला मुचुकुन्दाश्च फलिन्यो जघनेफलाः
लिकुचा, हिंगुळ, चैल, लवंग, कट्फळ, पाटळ, मुचुकुंद आणि खाली लटकणाऱ्या फळांची झाडे तिथे आहेत.
तालास्तमालाः सालाश्च कङ्कोला नागभद्रकाः । पुन्नागाः पीलवः साल्वका वै कर्पूरशाखिनः
ताड, तमाळ, साल, कंकोल, नागभद्रक, पुन्नाग, पीलव, साल्वक आणि कर्पूराची झाडे तिथे आहेत.
अश्वकर्णा हस्तिकर्णास्तालपर्णाश्च दाडिमाः । गणिका बन्धुजीवाश्च जम्बीराश्च कुरण्डकाः
अश्वकर्ण, हस्तिकर्ण, ताडाच्या पानांची झाडे, डाळिंब, गणिका, बंधुजीव, जांबीर आणि कुरंडक अशी झाडे तिथे आहेत.
चाम्पेया बन्धुजीवाश्च तथा वै कनकद्रुमाः । कालागुरुद्रुमाश्चैव तथा चन्दनपादपाः
चंपा, बंधुजीव, सोन्याची झाडे, काळागंधाची झाडे आणि चंदनाची झाडे तिथे आहेत.
खर्जूरा यूथिकास्तालपर्ण्यश्चैव तथेक्षवः । क्षीरवृक्षाश्च खदिराश्चिञ्जाभल्लातकास्तथा
खजूर, युथिका, ताडपर्ण, ऊस, दूध देणारी झाडे, खैर, चिंजा आणि भल्लातक अशी झाडे तिथे आहेत.
रुचकाः कुटजा वृक्षा बिल्ववृक्षास्तथैव च । तुलसीनां वनान्येवं मल्लिकानां तथैव च
रुचक, कुटज, बेलाची झाडे, तुळशीची वने आणि मल्लिकेची वने तिथे आहेत.
इत्यादितरुजातीनां वनान्युपवनानि च । नानावापीशतैर्युक्तान्येवं सन्ति धराधिप
अशा अनेक प्रकारच्या झाडांची वने आणि उपवने, विविध तळ्यांनी सुशोभित, हे राजन, तिथे आहेत.
कोकिलारावसंयुक्ता गुञ्जद्भ्रमरभूषिताः । निर्यासस्राविणः सर्वे स्निग्धच्छायास्तरूत्तमाः
कोकिळांचा गोड आवाज आणि गुणगुणणाऱ्या मधमाशांनी सजलेली, ही सर्व उत्तम झाडे रस गळवतात आणि मऊ सावली देतात.
नानाऋतुभवा वृक्षा नानापक्षिसमाकुलाः । नानारसस्राविणीभिर्नदीभिरतिशोभिताः
प्रत्येक ऋतूतील झाडे, विविध पक्ष्यांनी गजबजलेली, आणि अनेक रसांनी वाहणाऱ्या नद्यांनी ते स्थळ शोभून दिसते.
पारावतशुकव्रातसारिकापक्षमारुतैः । हंसपक्षसमुद्भूतावातव्रातैश्चलद्द्रुमम्
पारवे, पोपट, साळुंकी यांच्या थव्यांनी आणि हंसांच्या पंखांनी उठणाऱ्या वाऱ्याने झाडे डोलतात.
सुगन्धग्राहिपवनपूरितं तद्वनोत्तमम् । सहितं हरिणीयूथैर्धावमानैरितस्ततः
तो उत्तम वन सुगंधी वाऱ्यांनी भरलेला आहे आणि हरिणांच्या कळपांनी इकडे तिकडे धावत असतात.
नृत्यद्बर्हिकदम्बस्य केकारावैः सुखप्रदैः । नादितं तद्वनं दिव्यं मधुस्रावि समन्ततः
नाचणाऱ्या मोरांच्या आणि त्यांच्या साथींच्या आनंददायक हाकांनी नादलेले, मधाने ओथंबलेले ते दिव्य वन आहे.
कांस्यसालादुत्तरे तु ताम्रसालः प्रकीर्तितः । चतुरस्रसमाकार उन्नत्या सप्तयोजनः
कांस्यसालाच्या उत्तरेला तांबड्या सालाचे झाड आहे, ते चौकोनी आकाराचे असून सात योजन उंच आहे.
द्वयोस्तु सालयोर्मध्ये सम्प्रोक्ता कल्पवाटिका । येषां तरूणां पुष्पाणि काञ्चनाभानि भूमिप
त्या दोन सालांच्या मध्ये प्रसिद्ध कल्पवाटिका आहे, जिच्या झाडांची फुले सोन्यासारखी चमकतात, हे राजन.
पत्राणि काञ्चनाभानि रत्नबीजफलानि च । दशयोजनगन्धो हि प्रसर्पति समन्ततः
त्यांची पाने सोन्यासारखी, फळे रत्नांसारखी, आणि त्यांचा सुगंध दहा योजनपर्यंत पसरतो.
तद्वनं रक्षितं राजन् वसन्तेनर्तुनानिशम् । पुष्पसिंहासनासीनः पुष्पच्छत्रविराजितः
हे राजन, ते वन वसंत ऋतूने रात्रंदिवस राखलेले आहे; फुलांच्या सिंहासनावर बसलेला, फुलांच्या छत्राने शोभलेला आहे.
पुष्पभूषाभूषितश्च पुष्पासवविघूर्णितः । मधुश्रीर्माधवश्रीश्च द्वे भार्ये तस्य सम्मते
फुलांच्या दागिन्यांनी सजलेला आणि फुलांच्या आसव्याने मत्त झालेला, त्याच्याजवळ मधुश्री आणि माधवश्री या दोन प्रिय पत्नी आहेत.
क्रीडतः स्मेरवदने सुमस्तबककन्दुकैः । अतीव रम्यं विपिनं मधुस्रावि समन्ततः
त्या सुंदर हसऱ्या चेहऱ्यांनी, फुलांच्या हारांनी आणि फुलांच्या गोळ्यांनी खेळत होत्या; ते रम्य वन सर्वत्र मधाचा गोड सुवास पसरलेला होता.
दशयोजनपर्यन्तं कुसुमामोदवायुना । पूरितं दिव्यगन्धर्वैः साङ्गनैर्गानलोलुपैः
दहा योजनांपर्यंत फुलांचा सुगंध वाऱ्यात भरून राहिला होता, आणि दिव्य गंधर्व आपल्या संगिनींसह, गाण्याची आस धरून तिथे उपस्थित होते.