दक्षिणाद्घृतभागात्तु वह्नेर्दक्षिणलोचने । जुहुयादग्नये स्वाहेत्येवं वै वामतोऽन्यतः
तुपाच्या दक्षिण भागातून अग्नीच्या उजव्या डोळ्यात 'अग्ने स्वाहा' म्हणत आहुती द्यावी; तसेच डाव्या बाजूने दुसरी आहुती द्यावी.
सोमाय स्वाहेति मध्याद्घृतमादाय सत्तम । अग्नीषोमाभ्यां स्वाहेति मध्यनेत्रे हुनेत्ततः
मधल्या भागातील तूप घेऊन 'सोमाय स्वाहा' म्हणत आहुती द्यावी; मग 'अग्नीसोमाभ्यां स्वाहा' म्हणत मध्य डोळ्यात आहुती द्यावी.
पुनर्दक्षिणभागात्तु घृतमादाय वै मुखे । अग्नये स्विष्टकृत्स्वाहेत्यनेनैव हुनेत्ततः
पुन्हा दक्षिण भागातील तूप घेऊन अग्नीच्या तोंडात 'अग्ने स्विष्टकृत् स्वाहा' म्हणत आहुती द्यावी.
सताराभिर्व्याहृतिभिर्जुहुयादथ साधकः । जुहुयादग्निमन्त्रेण त्रिवारं तु ततः परम्
तारासहित व्याहृतींच्या अक्षरांनी साधकाने आहुती द्यावी; नंतर अग्नीच्या मंत्राने तीन वेळा आहुती द्यावी.
ततस्तु प्रणवेनैवाप्यष्टावष्टौ घृताहुतीः । गर्भाधानादिसंस्कारकृते तु जुहुयान्मुने
मग ॐकाराने आठ किंवा सोळा तुपाच्या आहुत्या, गर्भाधानापासून सुरू होणाऱ्या संस्कारांसाठी, हे मुनी, द्याव्यात.
गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं ततः । जातकर्म नामकर्माप्युपनिष्क्रमणं तथा
गर्भाधान, पुंसवन, सीमंत, जन्मसंस्कार, नामकरण आणि बाहेर नेण्याचा विधी असे संस्कार आहेत.
अन्नाशनं तथा चूडा व्रतबन्धस्तथैव च । महानाम्न्यं व्रतं पश्चात्तथौपनिषदं व्रतम्
अन्नप्राशन, चूडाकर्म, उपनयनाचा व्रत, त्यानंतर महाव्रत आणि नंतर उपनिषद व्रत असे संस्कार आहेत.
गोदानोद्वाहकौ प्रोक्ताः संस्काराः श्रुतिचोदिताः । ततः शिवं पार्वतीं च पूजयित्वा विसर्जयेत्
गाईचे दान आणि विवाह हे शास्त्राने सांगितलेले संस्कार आहेत; मग शिव आणि पार्वती यांची पूजा करून त्यांना निरोप द्यावा.
जुहुयात्पञ्च समिधो वह्निमुद्दिश्य साधकः । पश्चादावरणानां चाप्येकैकामाहुतिं हुनेत्
साधकाने अग्नीसमोर पाच समिधा अर्पण कराव्यात, आणि मग आजूबाजूच्या देवतांसाठी प्रत्येकी एक आहुती द्यावी.
घृतं स्रुचि समादाय चतुर्वारं स्रुवेण च । पिधाय तां तु तेनैव मुने तिष्ठन्निजासने
मग घृत स्रुचिने घ्यावे आणि स्रुवाने चार वेळा अर्पण करावे, नंतर ते झाकून स्वतःच्या आसनावर शांतपणे बसावे.
वौषडन्तेन मनुना वह्नेस्तु जुहुयात्ततः । महागणेशमन्त्रेण जुहुयादाहुतीर्दश
मग 'वौषट्' या शब्दाने संपणारा मंत्र म्हणत अग्नीमध्ये आहुती द्यावी; आणि महागणेश मंत्राने दहा आहुत्या अर्पण कराव्यात.
वह्नौ पीठं समभ्यर्च्य देयमन्त्रस्य देवताम् । वह्नौ ध्यात्वा तु तद्वक्त्रे पञ्चविंशतिसंख्यया
अग्नीमध्ये पिठाचे पूजन करून, देण्याच्या मंत्राच्या देवतेचे ध्यान करावे; त्या देवतेचे ध्यान अग्नीच्या तोंडात करून पंचवीस आहुत्या द्याव्यात.
मूलमन्त्रेण जुहुयाद्वक्त्रैकीकरणाय च । वह्निदेवतयोरैक्यं भावयन्नात्मना सह
मूलमंत्राने आहुती देतांना, तोंड एकरूप होण्यासाठी, अग्नीदेवता, मंत्रदेवता आणि स्वतः यांचे एकत्व मनात आणावे.
एकीभूतं भावयेत्तु ततस्तु साधकोत्तमः । षडङ्गं देवतानां च जुहुयादाहुतीः पृथक्
मग तो श्रेष्ठ साधक त्या एकत्वाचे ध्यान करावा आणि देवतांच्या षडंग रूपांना वेगवेगळ्या आहुत्या अर्पण कराव्यात.
एकादशैव जुहुयादाहुतीर्मुनिसत्तम । एतेन नाडीसन्धानं वह्निदेवतयोर्मुने
मग अकरा आहुत्या अचूक द्याव्यात, हे उत्तम मुनी; यामुळे अग्नी आणि देवतेमधील नाड्यांचा संयोग घडतो.
एकैकक्रमयोगेनाप्यावृत्तीनां तथैव च । एकैकक्रमयोगेन घृतेन जुहुयान्मुने
प्रत्येक आवृत्तीच्या क्रमाने, तसाच क्रम राखून घृताच्या आहुत्या द्याव्यात, हे मुनी.
ततः कल्पोक्तद्रव्यैस्तु जुहुयादथवा तिलैः । देवतामूलमन्त्रेण गजान्तकसहस्रकम्
नंतर विधीप्रमाणे सांगितलेल्या द्रव्यांनी किंवा तीळांनी, देवतेच्या मूलमंत्राने 'गजांतक' पर्यंत एक हजार आहुत्या द्याव्यात.
एवं हुत्वा ततो देवीं सन्तुष्टां भावयेन्मुने । तथैवावृतिदेवीश्च वह्न्याद्या देवता अपि
अशा प्रकारे हवन करून, मग देवी संतुष्ट झाली आहे असे ध्यान करावे, तसेच आवरणांच्या देवता, अग्नी व इतर देवतांचेही तसंच ध्यान करावे.
ततः शिष्यं च सुस्नातं कृतसम्यादिकक्रियम् । वस्त्रद्वययुतं स्वर्णाभरणेन समन्वितम्
मग शिष्याने नीट स्नान करून, योग्य पूर्वकर्मे करून, दोन वस्त्रे आणि सोन्याचे दागिने घालावे.
कमण्डलुकरं शुद्धं कुण्डस्यान्तिकमानयेत् । नमस्कृत्य ततः शिष्यो गुरूनथ सभासदः
हातात कमंडलू घेऊन, शुद्ध होऊन, त्याला कुंडाजवळ आणावे; मग शिष्याने गुरु आणि सभासदांना नमस्कार करावा.
कुलदेवं नमस्कृत्य विशेत्तत्राथ विष्टरे । गुरुस्ततस्तु तं शिष्यं कृपादृष्ट्या विलोकयेत्
कुलदेवताला नमस्कार करून, तो तिथे आसनावर बसावा; मग गुरुने त्या शिष्याकडे करुणेने पाहावे.
तच्चैतन्यं निजे देहे भावयेत्सङ्गतं त्विति । ततः शिष्यतनुस्थानामध्वनां परिशोधनम्
त्या चैतन्याचे स्वतःच्या देहाशी एकरूप झाले आहे असे ध्यान करावे; मग शिष्याच्या देहातील मार्गांची शुद्धी केली जाते.
कुर्यात्तु होमतो विद्वान्दिव्यदृष्ट्यवलोकनात् । येन जायेत शुद्धात्मा योग्यो देवाद्यनुग्रहे
हवनानंतर, दिव्यदृष्टीने हे कृत्य करावे; यामुळे आत्मा शुद्ध होतो आणि देवादींच्या कृपेचा अधिकारी होतो.
श्रीनारायण उवाच तनौ ध्यायेत्तु शिष्यस्य षडध्वनः कमेण तु । पादयोस्तु कलाध्वानमन्धौ तत्त्वाध्वकं पुनः
श्रीनारायण म्हणाले: शिष्याच्या देहात सहा मार्गांचे एकामागून एक ध्यान करावे; पायाजवळ कला मार्ग, गुडघ्याजवळ तत्त्व मार्ग.
नाभौ तु भुवनाध्वानं वर्णाध्वानं तथा हृदि । पदाध्वानं तथा भाले मन्त्राध्वानं तु मूर्धनि
नाभीवर भुवन मार्ग, हृदयात वर्ण मार्ग, भाळावर पद मार्ग आणि मस्तकावर मंत्र मार्ग.
शिष्यं स्पृशंस्तु कूर्चेन तिलैराज्यपरिप्लुतैः । शोधयाम्यमुमध्वानं स्वाहेति मनुमुच्चरन्
शिष्याला कुशाच्या गुच्छाने, जो तीळ आणि तुपात बुडवलेला आहे, स्पर्श करून, 'स्वाहा' हा मंत्र म्हणत त्या मार्गांची शुद्धी करावी.
ताराढ्यं जुहुयादष्टवारं प्रत्यध्वमेव हि । षडध्वनस्ततस्तांस्तु लीनान् ब्रह्मणि भावयेत्
तारादेवीला प्रत्येक मार्गासाठी आठ वेळा होम करावा. नंतर त्या सहा मार्गांना ब्रह्मात विलीन झाल्यासारखे ध्यानात घ्यावे.
पुनरुत्पादयेत्तस्मात्सृष्टिमार्गेण वै गुरुः । आत्मस्थितं तच्चैतन्यं पुनः शिष्ये तु योजयेत्
मग गुरु सृष्टीच्या मार्गाने आत्म्यात स्थिर असलेले ते चैतन्य पुन्हा निर्माण करतो आणि ते पुन्हा शिष्याशी एकरूप करतो.
पूर्णाहुतिं ततो हुत्वा देवतां कलशे नयेत् । पुनर्व्याहृतिभिर्हुत्वा वह्नेरङ्गाहुतीस्तथा
पूर्ण आहुती दिल्यावर देवतेला कलशात स्थापन करावे. नंतर व्याहृती म्हणत अग्निच्या अंगांना सुद्धा आहुती द्यावी.
एकैकशो गुरुर्दत्त्वा विसृजेद्वह्निमात्मनि । ततः शिष्यस्य नेत्रे तु बध्नीयाद्वाससा गुरुः
गुरु प्रत्येक आहुती दिल्यावर अग्नी स्वतःमध्ये विलीन करावा. त्यानंतर गुरु शिष्याच्या डोळ्यांवर वस्त्र बांधावे.