सर्वं देवीमयं चेदं भावयेन्मनसा किल । मूलमन्त्रं जपन्भक्त्या प्रोक्षणं स्याच्छराणुना
मनाने सर्वत्र देवीच आहे असं ध्यान करावं आणि भक्तीने मूलमंत्र जपत, शरमंत्राने शिंपडावं.
शरमन्त्रं समुच्चार्य ताडयेन्मण्डपक्षमाम् । हुंमन्त्रं तु समुच्चार्य कुर्यादभ्युक्षणं ततः
शरमंत्र उच्चारून मंडपाच्या कडेला हात लावावा आणि हुं मंत्र म्हणत शिंपडावं.
धूपयेदन्तरं धूपैर्विकिरान् विकिरेत्ततः । मार्जयेत्तांस्तु मार्जन्या कुशनिर्मितया पुनः
मंडपाच्या आत धूप करावा, मग नैवेद्य विखुरावा आणि पुन्हा कुशाच्या झाडूने ते स्थान स्वच्छ करावं.
ईशानदिशि तत्पुञ्जं कृत्वा संस्थापयेन्मुने । पुण्याहवाचनं कृत्वा दीनानाथांश्च तोषयेत्
तो सगळा ढीग ईशान्य दिशेला नेऊन ठेवावा; पुण्याहवाचन करून, गरिबांना आणि अनाथांना तृप्त करावं.
विशेन्मृद्वासने पश्चान्नमस्कृत्य गुरुं निजम् । प्राङ्मुखो विधिवद्ध्यात्वा देयमन्त्रस्य देवताम्
मऊ आसनावर बसून, आपल्या गुरूंना नमस्कार करावा; पूर्वेकडे तोंड करून, योग्य रीतीने देण्यात येणाऱ्या मंत्राच्या देवतेचे ध्यान करावं.
भूतशुद्ध्यादिकं कृत्वा पूर्वोक्तेनैव वर्त्मना । ऋष्यादिन्यासकं कुर्याद्देयमन्त्रस्य वै मुने
पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने भूतशुद्धी वगैरे विधी करून, देण्यात येणाऱ्या मंत्रासाठी ऋष्यादि न्यास करावा.
न्यसेन्मुनिं तु शिरसि मुखे छन्दः समीरितम् । देवतां हृदयाम्भोजे गुह्ये बीजं तु पादयोः
ऋषीला डोक्यावर, छंद तोंडावर, देवता हृदयकमळात आणि बीज पायाजवळ न्यास करावा.
शक्तिं विन्यस्य पश्चात्तु तालत्रयरवात्ततः । दिग्बन्धं कारयेत्पश्चाच्छोटिकाभिस्त्रिभिर्नरः
मग शक्तीचा न्यास करून, तीन वेळा टाळ्या वाजवल्यावर, दिशाबंधन करावा आणि तीन वेळा बोटांनी चुटकी वाजवावी.
प्राणायामं ततः कृत्वा मूलमन्त्रमनुस्मरन् । मातृकां विन्यसेद्देहे तत्प्रकारस्तथोच्यते
श्वासावर नियंत्रण करून, मूळ मंत्र आठवत, मग शरीरावर मातेच्या अक्षरांचा (मातृका) न्यास करावा. याची पद्धत पुढे सांगितली आहे.
ॐ अं नम इति प्रोच्य न्यसेच्छिरसि मन्त्रवित् । एवमेव तु सर्वेषु न्यसेत्स्थानेषु वै मुने
'ॐ अम् नमः' असे उच्चारून, मंत्र जाणणाऱ्याने ते डोक्यावर न्यास करावे; तसेच, हे ऋषी, सर्व ठराविक जागांवरही अशाच प्रकारे न्यास करावा.
मूलमन्त्रं षडङ्गं च न्यसेदङ्गेषु सत्तमः । अङ्गुष्ठादिष्वङ्गुलीषु हृदयादिषु च क्रमात्
श्रेष्ठ साधकाने मूळ मंत्राच्या सहा अंगांचा न्यास, अंगांवर, अंगठ्यापासून सुरुवात करून बोटांवर आणि हृदय व इतर ठिकाणी क्रमाने करावा.
नमः स्वाहावषड्युक्तैर्हुंवौषट्फट्पदान्वितैः । प्रणवादियुतैर्मन्त्रैः षड्भिरेव षडङ्गकम्
'नमः', 'स्वाहा', 'वषट्', 'हूं', 'वौषट्' आणि 'फट्' या शब्दांना प्रणव व इतर अक्षरांशी जोडून, या सहा शब्दांनी सहा अंगांचा मंत्र तयार होतो.
वर्णन्यासादिकं पश्चान्मूलमन्त्रस्य योजयेत् । स्थानेषु तत्तत्कल्पोक्तेष्विति न्यासविधिः स्मृतः
अक्षरांचा न्यास वगैरे केल्यानंतर, मूळ मंत्र ठरलेल्या जागांवर लावावा; हीच न्यासाची पद्धत मानली आहे.
ततो निजे शरीरेऽस्मिंश्चिन्तयेदासनं शुभम् । दक्षांसे च न्यसेद्धर्मं वामांसे ज्ञानमेव च
मग आपल्या शरीरात शुभ आसनाची कल्पना करावी; उजव्या मांडीवर धर्माचा, आणि डाव्या मांडीवर ज्ञानाचा न्यास करावा.
वामोरौ चापि वैराग्यं दक्षोरावथ विन्यसेत् । ऐश्वर्यं मुखदेशे तु मुने ध्यायेदधर्मकम्
डाव्या गुडघ्यावर वैराग्याचा, आणि उजव्या गुडघ्यावरही तसाच न्यास करावा; चेहऱ्यावर ऐश्वर्याची आणि त्याच ठिकाणी अधर्माचीही ध्यानपूर्वक कल्पना करावी.
वामपार्श्वे नाभिदेशे दक्षपार्श्वे तथा पुनः । नञादीश्चापि ज्ञानादीन्पूर्वोक्तानेव विन्यसेत्
डाव्या बाजूच्या नाभीच्या भागात, आणि पुन्हा उजव्या बाजूला, आधी सांगितलेल्या 'नञ्' वगैरे अक्षरांचा आणि ज्ञान वगैरे गुणांचा न्यास करावा.
पादा धर्मादयः प्रोक्ताः पीठस्य मुनिसत्तम । अधर्माद्यास्तु गात्राणि स्मृतानि मुनिपुङ्गवैः
हे श्रेष्ठ ऋषी, पायांना धर्म वगैरे गुणांचा आसन मानले आहे; पण अधर्म वगैरे गुणांना अंग मानले आहे, असे श्रेष्ठ ऋषींनी सांगितले आहे.
मध्येऽनन्तं हृदि स्थाने न्यसेन्मृद्वासने स्थले । प्रपञ्चपद्मं विमलं तस्मिन्सूर्येन्दुपावकान्
मधोमध, हृदयाच्या स्थानी, मऊ आसनावर अनंताचा न्यास करावा; त्यावर निर्मळ जगत्पद्माची रचना करावी, आणि त्यात सूर्य, चंद्र व अग्नी यांची कल्पना करावी.
न्यसेत्कलायुतान्मन्त्री संक्षेपात्ता वदाम्यहम् । सूर्यस्य द्वादश कलास्ता इन्दोः षोडश स्मृताः
साधकाने तिथे कला (किरण) न्यास कराव्यात; त्या थोडक्यात सांगतो: सूर्याच्या बारा कला, आणि चंद्राच्या सोळा कला सांगितल्या आहेत.
दश वह्नेः कलाः प्रोक्तास्ताभिर्युक्तांस्तु तान्स्मरेत् । सत्त्वं रजस्तमश्चैव न्यसेत्तेषामथोपरि
अग्नीच्या दहा कला सांगितल्या आहेत; त्या सर्वांचा एकत्र स्मरण करून, त्यावर सत्त्व, रज आणि तम यांचा न्यास करावा.
आत्मानमन्तरात्मानं परमात्मानमेव च । ज्ञानात्मानं न्यसेद्विद्वानित्थं पीठस्य कल्पना
ज्ञानी साधकाने आत्मा, अंतरात्मा, परमात्मा आणि ज्ञानात्मा यांचा न्यास करावा; अशी आसनाची कल्पना सांगितली आहे.
अमुकासनाय नम इति मन्त्रेण साधकः । आसनं पूजयित्वा तु तस्मिन्ध्यायेत्पराम्बिकाम्
'अमुक आसनाला नमः' या मंत्राने साधकाने आसनाची पूजा करून, त्या आसनावर परमंबिकेचे ध्यान करावे.
कल्पोक्तविधिना मन्त्री देयमन्त्रस्य देवताम् । मानसैरुपचारैश्च पूजयेत्तां यथाविधि
परंपरेने सांगितलेल्या पद्धतीने, साधकाने मंत्राच्या देवतेची पूजा, मनाने योग्य सेवा अर्पण करून करावी.
मुद्राः प्रदर्शयेद्विद्वान्कल्पोक्ता मोदकारिकाः । याभिर्विरचिताभिस्तु मोदो देव्यास्तु जायते
ज्ञानी साधकाने परंपरेने सांगितलेल्या मुद्रा दाखवाव्यात; त्या योग्य रीतीने केल्यास देवीला आनंद मिळतो.
श्रीनारायण उवाच ततः स्ववामभागाग्रे षट्कोणोपरि वर्तुलम् । चतुरस्रयुतं सम्यङ्मध्ये मण्डलमालिखेत्
श्री नारायण म्हणाले: मग आपल्या डाव्या बाजूच्या पुढील भागात, सहा कोनांच्या वर गोल आखावा; त्यात नीट चौकोन काढावा.
मध्ये त्रिकोणं संलिख्य शङ्खमुद्रां प्रदर्शयेत् । षडङ्गानि च षट्कोणेष्वर्चयेत्कुसुमादिभिः
मधोमध त्रिकोण काढून, शंखमुद्रा दाखवावी; आणि सहा कोपऱ्यांमध्ये, फुलांनी वगैरे सहा अंगांची पूजा करावी.
अग्न्यादिषु तु कोणेषु षडङ्गार्चनमाचरेत् । आधारपात्रमादाय शङ्खस्य मुनिसत्तम
अग्नीपासून सुरू होणाऱ्या कोपऱ्यांमध्ये, उत्तम ऋषी, शंखातून घेतलेल्या आधार पात्राने षडंगांची पूजा करावी.
अस्त्रमन्त्रेण सम्प्रोक्ष्य स्थापयेत्तत्र मण्डले । मं वह्निमण्डलायोक्त्वा ततो दशकलात्मने
अस्त्र मंत्राने शुद्ध करून, ते पात्र मंडळात ठेवावे. 'मं' असा उच्चार करून अग्नि मंडळासाठी, आणि नंतर दहा कलांसाठी ते अर्पण करावे.
अमुकदेव्या अर्घ्यपात्रस्थानाय नम इत्यपि । मन्त्रोऽयमुक्तः शङ्खस्याप्याधारस्थापने बुधैः
अमुक देवीच्या अर्घ्य पात्राच्या स्थानाला नमस्कार असा मंत्र उच्चारावा; शंखाचा आधार ठेवताना जाणकारांनी सांगितल्याप्रमाणे हा मंत्र म्हणावा.
आधारे पूर्वमारभ्य प्रदक्षिणक्रमेण तु । दश वह्निकलाः पूज्या वह्निमण्डलसंस्थिताः
आधारापासून सुरू करून, उजव्या हाताने फिरत, अग्नि मंडळात असलेल्या दहा अग्नि कलांची पूजा करावी.