गुरुस्तु विधिवत्प्रातः कृत्यं सर्वं विधाय च । स्नानसन्ध्यादिकं सर्वं यथाविधि विधाय च
गुरूंनी सकाळची सर्व कामं नीट नियमाप्रमाणे पूर्ण करून, स्नान, संध्यावंदन वगैरे विधी जसे सांगितले आहेत तसे पार पाडावेत.
कमण्डलुकरो मौनी गृहं यायात्सरित्तटात् । यागमण्डपमासाद्य विशेत्तत्रासने वरे
पाण्याचा कमंडलू हातात घेऊन, मौन पाळत, नदीच्या काठीवरून घरी यावं; मग यागमंडपात जाऊन तिथे उत्तम आसनावर बसावं.
आचम्य प्राणानायम्य गन्धपुष्पविमिश्रितम् । सप्तवारास्त्रमन्त्रेण जप्तं वारि सुसाधयेत्
आचमन करून, श्वास नियंत्रित करून, सुवासिक फुलांनी मिसळलेलं पाणी, सात वेळा मंत्र म्हणत तयार करावं.
वारिणा तेन मतिमानस्त्रमन्त्रं समुच्चरन् । प्रोक्षयेद्द्वारमखिलं ततः पूजां समाचरेत्
त्या पाण्याने, एकाग्र मनाने मंत्र म्हणत, संपूर्ण दारावर शिंपडावं आणि मग पूजा सुरू करावी.
ऊर्ध्वोदुम्बरके देवं गणनाथं तथा श्रियम् । सरस्वतीं नाममन्त्रैः पूजयेद्गन्धपुष्पकैः
वर उंचवलेल्या उंबराच्या फळीवर, देव, गणनाथ, श्री आणि सरस्वती यांची त्यांच्या नावाच्या मंत्रांनी, सुगंध व फुलांनी पूजा करावी.
द्वारदक्षिणशाखायां गङ्गां विघ्नेशमर्चयेत् । द्वारस्य वामशाखायां क्षेत्रपालं च सूर्यजाम्
दाराच्या उजव्या बाजूला गंगा आणि विघ्नेश यांची पूजा करावी; डाव्या बाजूला क्षेत्रपाल आणि सूर्यजा यांची पूजा करावी.
देहल्यां पूजयेदस्त्रदेवतामस्त्रमन्त्रतः । सर्वं देवीमयं दृश्यमिति सञ्चिन्त्य सर्वतः
देहळीवर अस्त्रदेवतांची पूजा अस्त्रमंत्राने करावी आणि सर्वत्र देवीच आहे, असं मनाशी ठाम विचार करावं.
दिव्यानुत्सारयेद्विघ्नानस्त्रमन्त्रजपेन तु । अन्तरिक्षगतान्विघ्नान्पादघातैस्तु भूमिगान् ॥ १४ वामशाखां स्पृशन्पश्चात्प्रविशेद्दक्षिणाङ्घ्रिणा । प्रविश्य कुम्भं संस्थाप्य सामान्यार्घ्यं विधाय च
दैवी अडथळे अस्त्रमंत्राने दूर करावेत, आकाशातील विघ्न पाय आपटून आणि पृथ्वीवरील विघ्नही तसंच दूर करावेत; मग डाव्या बाजूला स्पर्श करून, उजवा पाय पुढे टाकून आत जावं, कुंभ ठेवावा आणि सामान्य अर्घ्य तयार करावं.
तेन चार्घ्यजलेनापि नैर्ऋत्यां दिशि पूजयेत् । वास्तुनाथं पद्मयोनिं गन्धपुष्पाक्षतादिभिः
त्या अर्घ्याच्या पाण्याने नैऋत्य दिशेला वास्तुनाथ आणि पद्मयोनी यांची सुगंध, फुलं, अक्षता इत्यादींनी पूजा करावी.
ततः कुर्यात्पञ्चगव्यं तेन चार्घ्योदकेन च । तोरणस्तम्भपर्यन्तं प्रोक्षयेन्मण्डपं गुरुः
मग पंचगव्य तयार करावं आणि त्या अर्घ्याच्या पाण्याने गुरुंनी मंडप ते तोरणस्तंभापर्यंत शिंपडावं.
सर्वं देवीमयं चेदं भावयेन्मनसा किल । मूलमन्त्रं जपन्भक्त्या प्रोक्षणं स्याच्छराणुना
मनाने सर्वत्र देवीच आहे असं ध्यान करावं आणि भक्तीने मूलमंत्र जपत, शरमंत्राने शिंपडावं.
शरमन्त्रं समुच्चार्य ताडयेन्मण्डपक्षमाम् । हुंमन्त्रं तु समुच्चार्य कुर्यादभ्युक्षणं ततः
शरमंत्र उच्चारून मंडपाच्या कडेला हात लावावा आणि हुं मंत्र म्हणत शिंपडावं.
धूपयेदन्तरं धूपैर्विकिरान् विकिरेत्ततः । मार्जयेत्तांस्तु मार्जन्या कुशनिर्मितया पुनः
मंडपाच्या आत धूप करावा, मग नैवेद्य विखुरावा आणि पुन्हा कुशाच्या झाडूने ते स्थान स्वच्छ करावं.
ईशानदिशि तत्पुञ्जं कृत्वा संस्थापयेन्मुने । पुण्याहवाचनं कृत्वा दीनानाथांश्च तोषयेत्
तो सगळा ढीग ईशान्य दिशेला नेऊन ठेवावा; पुण्याहवाचन करून, गरिबांना आणि अनाथांना तृप्त करावं.
विशेन्मृद्वासने पश्चान्नमस्कृत्य गुरुं निजम् । प्राङ्मुखो विधिवद्ध्यात्वा देयमन्त्रस्य देवताम्
मऊ आसनावर बसून, आपल्या गुरूंना नमस्कार करावा; पूर्वेकडे तोंड करून, योग्य रीतीने देण्यात येणाऱ्या मंत्राच्या देवतेचे ध्यान करावं.
भूतशुद्ध्यादिकं कृत्वा पूर्वोक्तेनैव वर्त्मना । ऋष्यादिन्यासकं कुर्याद्देयमन्त्रस्य वै मुने
पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने भूतशुद्धी वगैरे विधी करून, देण्यात येणाऱ्या मंत्रासाठी ऋष्यादि न्यास करावा.
न्यसेन्मुनिं तु शिरसि मुखे छन्दः समीरितम् । देवतां हृदयाम्भोजे गुह्ये बीजं तु पादयोः
ऋषीला डोक्यावर, छंद तोंडावर, देवता हृदयकमळात आणि बीज पायाजवळ न्यास करावा.
शक्तिं विन्यस्य पश्चात्तु तालत्रयरवात्ततः । दिग्बन्धं कारयेत्पश्चाच्छोटिकाभिस्त्रिभिर्नरः
मग शक्तीचा न्यास करून, तीन वेळा टाळ्या वाजवल्यावर, दिशाबंधन करावा आणि तीन वेळा बोटांनी चुटकी वाजवावी.
प्राणायामं ततः कृत्वा मूलमन्त्रमनुस्मरन् । मातृकां विन्यसेद्देहे तत्प्रकारस्तथोच्यते
श्वासावर नियंत्रण करून, मूळ मंत्र आठवत, मग शरीरावर मातेच्या अक्षरांचा (मातृका) न्यास करावा. याची पद्धत पुढे सांगितली आहे.
ॐ अं नम इति प्रोच्य न्यसेच्छिरसि मन्त्रवित् । एवमेव तु सर्वेषु न्यसेत्स्थानेषु वै मुने
'ॐ अम् नमः' असे उच्चारून, मंत्र जाणणाऱ्याने ते डोक्यावर न्यास करावे; तसेच, हे ऋषी, सर्व ठराविक जागांवरही अशाच प्रकारे न्यास करावा.
मूलमन्त्रं षडङ्गं च न्यसेदङ्गेषु सत्तमः । अङ्गुष्ठादिष्वङ्गुलीषु हृदयादिषु च क्रमात्
श्रेष्ठ साधकाने मूळ मंत्राच्या सहा अंगांचा न्यास, अंगांवर, अंगठ्यापासून सुरुवात करून बोटांवर आणि हृदय व इतर ठिकाणी क्रमाने करावा.
नमः स्वाहावषड्युक्तैर्हुंवौषट्फट्पदान्वितैः । प्रणवादियुतैर्मन्त्रैः षड्भिरेव षडङ्गकम्
'नमः', 'स्वाहा', 'वषट्', 'हूं', 'वौषट्' आणि 'फट्' या शब्दांना प्रणव व इतर अक्षरांशी जोडून, या सहा शब्दांनी सहा अंगांचा मंत्र तयार होतो.
वर्णन्यासादिकं पश्चान्मूलमन्त्रस्य योजयेत् । स्थानेषु तत्तत्कल्पोक्तेष्विति न्यासविधिः स्मृतः
अक्षरांचा न्यास वगैरे केल्यानंतर, मूळ मंत्र ठरलेल्या जागांवर लावावा; हीच न्यासाची पद्धत मानली आहे.
ततो निजे शरीरेऽस्मिंश्चिन्तयेदासनं शुभम् । दक्षांसे च न्यसेद्धर्मं वामांसे ज्ञानमेव च
मग आपल्या शरीरात शुभ आसनाची कल्पना करावी; उजव्या मांडीवर धर्माचा, आणि डाव्या मांडीवर ज्ञानाचा न्यास करावा.
वामोरौ चापि वैराग्यं दक्षोरावथ विन्यसेत् । ऐश्वर्यं मुखदेशे तु मुने ध्यायेदधर्मकम्
डाव्या गुडघ्यावर वैराग्याचा, आणि उजव्या गुडघ्यावरही तसाच न्यास करावा; चेहऱ्यावर ऐश्वर्याची आणि त्याच ठिकाणी अधर्माचीही ध्यानपूर्वक कल्पना करावी.
वामपार्श्वे नाभिदेशे दक्षपार्श्वे तथा पुनः । नञादीश्चापि ज्ञानादीन्पूर्वोक्तानेव विन्यसेत्
डाव्या बाजूच्या नाभीच्या भागात, आणि पुन्हा उजव्या बाजूला, आधी सांगितलेल्या 'नञ्' वगैरे अक्षरांचा आणि ज्ञान वगैरे गुणांचा न्यास करावा.
पादा धर्मादयः प्रोक्ताः पीठस्य मुनिसत्तम । अधर्माद्यास्तु गात्राणि स्मृतानि मुनिपुङ्गवैः
हे श्रेष्ठ ऋषी, पायांना धर्म वगैरे गुणांचा आसन मानले आहे; पण अधर्म वगैरे गुणांना अंग मानले आहे, असे श्रेष्ठ ऋषींनी सांगितले आहे.
मध्येऽनन्तं हृदि स्थाने न्यसेन्मृद्वासने स्थले । प्रपञ्चपद्मं विमलं तस्मिन्सूर्येन्दुपावकान्
मधोमध, हृदयाच्या स्थानी, मऊ आसनावर अनंताचा न्यास करावा; त्यावर निर्मळ जगत्पद्माची रचना करावी, आणि त्यात सूर्य, चंद्र व अग्नी यांची कल्पना करावी.
न्यसेत्कलायुतान्मन्त्री संक्षेपात्ता वदाम्यहम् । सूर्यस्य द्वादश कलास्ता इन्दोः षोडश स्मृताः
साधकाने तिथे कला (किरण) न्यास कराव्यात; त्या थोडक्यात सांगतो: सूर्याच्या बारा कला, आणि चंद्राच्या सोळा कला सांगितल्या आहेत.
दश वह्नेः कलाः प्रोक्तास्ताभिर्युक्तांस्तु तान्स्मरेत् । सत्त्वं रजस्तमश्चैव न्यसेत्तेषामथोपरि
अग्नीच्या दहा कला सांगितल्या आहेत; त्या सर्वांचा एकत्र स्मरण करून, त्यावर सत्त्व, रज आणि तम यांचा न्यास करावा.