इदं तु कवचं दिव्यं बाधाशतविनाशनम् । चतुःषष्टिकलाविद्यादायकं मोक्षकारकम्
हे दिव्य कवच शंभर प्रकारच्या त्रासांचा नाश करते, चौर्याऐंशी कला व विद्या देते आणि मुक्तीकडे नेते.
मुच्यते सर्वपापेभ्यः परं ब्रह्माधिगच्छति । पठनाच्छ्रवणाद्वापि गोसहस्रफलं लभेत्
हे पठण केल्याने किंवा ऐकल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते आणि परम ब्रह्म प्राप्त होते; तसेच हजार गायींचे फळ मिळते.
गायत्रीहृदयम् नारद उवाच भगवन् देवदेवेश भूतभव्यजगत्प्रभो । कवचं च श्रुतं दिव्यं गायत्रीमन्त्रविग्रहम्
नारद म्हणाले: हे भगवन्, देवांचे देव, भूत, भविष्य आणि वर्तमान जगाचे स्वामी, मी गायत्रीमंत्राचे मूर्तिमंत दिव्य कवच ऐकले आहे.
अधुना श्रोतुमिच्छामि गायत्रीहृदयं परम् । यद्धारणाद्भवेत्युण्यं गायत्रीजपतोऽखिलम्
आता मला गायत्रीचे परम हृदय ऐकायचे आहे, ज्याच्या धारणेमुळे गायत्री जपाचे सर्व फल मिळते.
श्रीनारायण उवाच देव्याश्च हृदयं प्रोक्तं नारदाथर्वणे स्फुटम् । तदेवाहं प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम्
श्री नारायण म्हणाले: हे नारद, देवीचे हृदय मी आणि अथर्वण यांना स्पष्टपणे सांगितले आहे; तेच सर्वात गुप्त मी आता सांगतो.
विराड्रूपां महादेवीं गायत्रीं वेदमातरम् । ध्यात्वा तस्यास्त्वथाङ्गेषु ध्यायेदेताश्च देवताः
विराट रूपातील महादेवी गायत्री, वेदांची जननी, हिचा ध्यान करून, तिच्या अंगांमध्ये या देवतांचे ध्यान करावे.
पिण्डब्रह्माण्डयोरैक्याद्भावयेत्स्वतनौ तथा । देवीरूपे निजे देहे तन्मयत्वाय साधकः
पिंड आणि ब्रह्मांड यांचे एकत्व आपल्या शरीरात अनुभवून, साधकाने देवीचे रूप स्वतःच्या देहात तद्रूपतेसाठी ध्यान करावे.
नादेवोऽभ्यर्चयेद्देवमिति वेदविदो विदुः । ततोऽभेदाय काये स्वे भावयेद्देवता इमाः
वेदज्ञ म्हणतात, 'देवच देवाची पूजा करू शकतो.' म्हणून अभेदासाठी, या देवतांचे ध्यान आपल्या शरीरात करावे.
अथ तत्सम्प्रवक्ष्यामि तन्मयत्वमथो भवेत् । गायत्रीहृदयस्यास्याप्यहमेव ऋषिः स्मृतः
आता मी सांगतो की या तद्रूपतेची अनुभूती कशी होते; या गायत्रीहृदयाचा ऋषी मीच आहे असे मानले जाते.
गायत्रीच्छन्द उद्दिष्टं देवता परमेश्वरी । पूर्वोक्तेन प्रकारेण कुर्यादङ्गानि षट्क्रमात् । आसने विजने देशे ध्यायेदेकाग्रमानसः
गायत्री हेच छंद, परमेश्वरी हीच देवता; पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने सहा अंगांची पूजा करावी, एकाग्र मनाने एकांतस्थळी आसनावर बसावे.
श्रीगायत्रीस्तोत्रवर्णनम् नारद उवाव भक्तानुकम्पिन् सर्वज्ञ हृदयं पापनाशनम् । गायत्र्याः कथितं तस्माद्गायत्र्याः स्तोत्रमीरय
नारद म्हणाले: भक्तांवर कृपा करणारे, सर्वज्ञ, हृदयातील पापांचा नाश करणारे, तू गायत्रीचे वर्णन केलेस; म्हणून आता गायत्रीचे स्तोत्र सांग.
श्रीनारायण उवाच आदिशक्ते जगन्मातर्भक्तानुग्रहकारिणि । सर्वत्र व्यापिकेऽनन्ते श्रीसन्ध्ये ते नमोऽस्तु ते
श्री नारायण म्हणाले: आदि शक्ती, जगाची जननी, भक्तांना कृपा करणारी, सर्वत्र व्यापणारी, अनंत, हे संध्यादेवी, तुला माझा नमस्कार.
त्वमेव सन्ध्या गायत्री सावित्री च सरस्वती । बाह्मी च वैष्णवी रौद्री रक्ता श्वेता सितेतरा
तूच संध्या, गायत्री, सावित्री आणि सरस्वती आहेस; तूच ब्राह्मी, वैष्णवी, रौद्री, रक्तवर्णी, शुभ्र आणि मिश्रवर्णी आहेस.
प्रातर्बाला च मध्याह्ने यौवनस्था भवेत्पुनः । वृद्धा सायं भगवती चिन्त्यते मुनिभिः सदा
प्रातःकाळी तू बालिका असतेस, मध्यान्ही तरुणी, आणि संध्याकाळी, हे भगवती, ऋषी नेहमी ध्यान करतात की तू वृद्ध झाली आहेस.
हंसस्था गरुडारूढा तथा वृषभवाहिनी । ऋग्वेदाध्यायिनी भूमौ दृश्यते या तपस्विभिः
तू हंसावर बसलेली, गरुडावर आरूढ, तसेच वृषभावर स्वार आहेस; तपस्वी लोकांना पृथ्वीवर ऋग्वेदाचा अभ्यास करणारी म्हणून दिसतेस.
यजुर्वेदं पठन्ती च अन्तरिक्षे विराजते । सा सामगापि सर्वेषु भ्राम्यमाणा तथा भुवि
यजुर्वेद म्हणत असताना तू आकाशात तेजाने चमकतेस; आणि सामवेद गाणारी म्हणून तू पृथ्वीवर सर्वत्र फिरतेस.
रुद्रलोकं गता त्वं हि विष्णुलोकनिवासिनी । त्वमेव ब्रह्मणो लोकेऽमर्त्यानुग्रहकारिणी
तू रुद्राच्या लोकात गेली आहेस, विष्णूच्या लोकात वास करतेस, आणि ब्रह्माच्या लोकात तूच मर्त्यांना कृपा करणारी आहेस.
सप्तर्षिप्रीतिजननी माया बहुवरप्रदा । शिवयोः करनेत्रोत्था ह्यश्रुस्वेदसमुद्भवा
सप्तर्षींना आनंद देणारी माता, अनेक वर देणारी, तूच माया आहेस, शिव आणि पार्वती यांच्या हातातील व डोळ्यांतील अश्रू व घामातून उत्पन्न झालेली.
आनन्दजननी दुर्गा दशधा परिपढ्यते । वरेण्या वरदा चैव वरिष्ठा वरवर्णिनी
आनंदाची जननी दुर्गा, दहा रूपांनी वर्णिली जाते; तीच श्रेष्ठ, वर देणारी, सर्वांत उत्तम आणि सुंदर वर्णाची आहे.
गरिष्ठा च वरार्हा च वरारोहा च सप्तमी । नीलगङ्गा तथा सन्ध्या सर्वदा भोगमोक्षदा
सर्वांत मोठी, श्रेष्ठतेस पात्र, सुंदर अंगाची, सप्तमी, तू निळ्या गंगेप्रमाणे आणि संध्येसारखी आहेस, नेहमी सुख आणि मोक्ष देणारी.
भागीरथी मर्त्यलोके पाताले भोगवत्यपि । त्रिलोकवाहिनी देवी स्थानत्रयनिवासिनी
मर्त्यलोकात भागीरथी, पाताळात भोगवती, देवी तीनही लोकांत वाहते आणि त्या तिन्ही ठिकाणी वास करते.
भूर्लोकस्था त्वमेवासि धरित्री लोकधारिणी । भुवो लोके वायुशक्तिः स्वर्लोके तेजसां निधिः
भूर्लोकात तूच पृथ्वी म्हणून सर्वांना धारण करणारी आहेस; भुवर्लोकात वाऱ्याची शक्ती आहेस; स्वर्लोकात तेजाचा खजिना आहेस.
महर्लोके महासिद्धिर्जनलोके जनेत्यपि । तपस्विनी तपोलोके सत्यलोके तु सत्यवाक्
महरलोकात तू महान सिद्धी आहेस, जनलोकात जननी आहेस, तपोलोकात तपस्विनी आहेस आणि सत्यलोकात सत्य बोलणारी आहेस.
कमला विष्णुलोके च गायत्री ब्रह्मलोकदा । रुद्रलोके स्थिता गौरी हरार्धाङ्गनिवासिनी
विष्णूच्या लोकात तू कमला आहेस, ब्रह्माच्या लोकात गायत्री, आणि रुद्राच्या लोकात गौरी, हराच्या अर्ध्या अंगात वास करणारी.
अहमो महतश्चैव प्रकृतिस्त्वं हि गीयसे । साम्यावस्थात्मिका त्वं हि शबलब्रह्मरूपिणी
मी महान आहे आणि तुला प्रत्यक्ष प्रकृती म्हणून गातात; तूच समत्वाची मूर्ती आणि रंगीबेरंगी ब्रह्मरूप आहेस.
ततः परा परा शक्तिः परमा त्वं हि गीयसे । इच्छाशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिस्त्रिशक्तिदा
म्हणूनच तू परात्पर, सर्वश्रेष्ठ शक्ती आहेस, तुलाच परम म्हणतात; तू इच्छाशक्ती, क्रियाशक्ती आणि ज्ञानशक्ती — या तिन्ही शक्ती देणारी आहेस.
गङ्गा च यमुना चैव विपाशा च सरस्वती । सरयूर्देविका सिन्धुर्नर्मदैरावती तथा
तूच गंगा, यमुना, विपाशा, सरस्वती, सरयू, देविका, सिंधू, नर्मदा आणि इरावती आहेस.
गोदावरी शतद्रूश्च कावेरी देवलोकगा । कौशिकी चन्द्रभागा च वितस्ता च सरस्वती
गोदावरी, शतद्रू, देवलोकात जाणारी कावेरी, कौशिकी, चंद्रभागा, वितस्ता आणि सरस्वती — या सर्व तूच आहेस.
गण्डकी तापिनी तोया गोमती वेत्रवत्यपि । इडा च पिङ्गला चैव सुषुम्णा च तृतीयका
गंडकी, तापिनी, तोया, गोमती आणि वेत्रवती, तसेच इडा, पिंगला आणि तिसरी म्हणजेच सुषुम्ना — या सर्व तूच आहेस.
गान्धारी हस्तिजिह्वा च पूषापूषा तथैव च । अलम्बुषा कुहूश्चैव शङ्खिनी प्राणवाहिनी
गंधारी, हस्तजिह्वा, पूषापूषा, अलंबुषा, कुहू, शंखिनी आणि प्राणवाहिनी — या सर्व तूच आहेस.