शिरसि चक्षुषि तथा नासायां श्रोत्रदेशके । हृदये च तथा मौलौ प्रोक्षणं सम्यगाचरेत्
डोके, डोळे, नाक, कान, हृदय आणि शिरावर नीट पाणी शिंपडावे.
देशकालौ समुच्चार्य ब्रह्मयज्ञमथाचरेत् । द्वौ दर्भौ दक्षिणे हस्ते वामे त्रीनासने सकृत्
ज्या ठिकाणी आणि ज्या वेळी आहे ते जाहीर करून, ब्रह्मयज्ञ करावा; उजव्या हातात दोन आणि डाव्या हातात तीन कुशा घेऊन, एकदा आसनावर बसावे.
उपवीते शिखायां च पादमूले सकृत्सकृत् । विमुक्तये सर्वपापक्षयार्थं चैवमेव हि
कुशा उपवीतावर, शिखेवर आणि पायाच्या मुळाशी प्रत्येकी एकदा ठेवाव्यात; हे सर्व पाप नष्ट होण्यासाठी आणि मुक्तीसाठी आहे.
सूत्रोक्तदेवताप्रीत्यै ब्रह्मयज्ञं करोम्यहम् । गायत्रीं त्रिर्जपेत्पूर्वं चाग्निमीळे ततः परम्
सूत्रात सांगितलेल्या देवतांना प्रसन्न करण्यासाठी मी ब्रह्मयज्ञ करतो; प्रथम गायत्री तीनदा जपावी, मग 'अग्निमीळे' म्हणावे.
यदङ्गेति ततः प्रोच्य अग्निर्वै इति कीर्तयेत् । अथ महाव्रतं चैव पन्था एतच्च कीर्तयेत्
'यदंगे' असे म्हणून, 'अग्निर्वै' असे सांगावे; नंतर 'महाव्रत' आणि 'पंथ' असेही म्हणावे.
अथातः संहितायाश्च विदा मघवदित्यपि । महाव्रतस्येति तथा इषे त्वोर्जे इतीव हि
मग 'अथातः संहितायाश्च', 'विदा मघवद', 'महाव्रतस्य', 'इषे त्वर्जे' इत्यादी म्हणावे.
अग्न आयाहि चेत्येवं शन्तो देवीरितीति च । अथ तस्य समाम्नायो वृद्धिरादैजितीव हि
'अग्ने आयाहि', 'शान्तो देवी' असे म्हणावे, मग 'अथ तस्य समाम्नाय', 'वृद्धिरादैजिती' असेही म्हणावे.
अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि पञ्चसंवत्सरेति च । मयरसतजभनेत्येव गौर्ग्मा इत्येव कीर्तयेत्
मग मी शिक्षण सांगतो: 'पंचसंवत्सर', 'मयरसतजब्हन', 'गौर्ग्मा' इत्यादी म्हणावे.
अथातो धर्मजिज्ञासा अथातो ब्रह्म इत्यपि । तच्छंयोरिति च प्रोच्य ब्रह्मणे नम इत्यपि
मग 'अथातो धर्मजिज्ञासा', 'अथातो ब्रह्म', 'तच्छंयो', आणि 'ब्रह्मणे नमः' असे म्हणावे.
तर्पणं चैव देवानां ततः कुर्यात्प्रदक्षिणम् । प्रजापतिश्च ब्रह्मा च वेदा देवास्तथर्षयः
देवतांना तर्पण द्यावे, मग प्रदक्षिणा करावी; प्रजापती, ब्रह्मा, वेद, देवता आणि ऋषी यांना नमस्कार करावा.
सर्वाणि चैव छन्दांसि तथोङ्कारस्तथैव च । वषट्कारो व्याहृतयः सावित्री च ततः परम्
सर्व वेदातील छंद, ओंकार, वषट् असा उच्चार, व्याहृती आणि सावित्री — हे सर्व नंतर सांगावेत.
गायत्री चैव यज्ञाश्च द्यावापृथिवी इत्यपि । अन्तरिक्षं त्वहोरात्राणि च सांख्या अतः परम्
गायत्री, यज्ञ, आकाश आणि पृथ्वी, मधील अवकाश, दिवस-रात्र आणि संख्या — हेही पुढे सांगावेत.
सिद्धाः समुद्रा नद्यश्च गिरयश्च ततः परम् । क्षेत्रौषधिवनस्पत्यो गन्धर्वाप्सरसस्तथा
सिद्ध, समुद्र, नद्या आणि मग पर्वत; शेत, औषधी, झाडे, तसेच गंधर्व आणि अप्सरा — हेही सांगावेत.
नागा वयांसि गावश्च साध्या विप्रास्तथैव च । यक्षा रक्षांसि भूतानीत्येवमन्तानि कीर्तयेत्
नाग, पक्षी, गायी, साध्य, ब्राह्मण; यक्ष, राक्षस आणि भूत — हे सर्वही आवर्जून सांगावेत.
अथो निवीती भूत्वा च ऋषीन्सन्तर्पयेदपि । शतर्चिनो माध्यमाश्च गृत्समदस्तथैव च
मग उजव्या खांद्यावर उपवित घेऊन, ऋषींची तृप्ती करावी — शतरच, माध्यम, आणि गृत्समद यांचीसुद्धा.
विश्वामित्रो वामदेवोऽत्रिर्भरद्वाज एव च । वसिष्ठश्च प्रगाथश्च पावमान्यस्ततः परम्
विश्वामित्र, वामदेव, अत्रि, भरद्वाज; तसेच वसिष्ठ, प्रगाथ आणि पावमानी — हेही.
क्षुद्रसूक्ता महासूक्ताः सनकश्च सनन्दनः । सनातनस्तथैवात्र सनत्कुमार एव च
लहान आणि मोठ्या सूक्तांचा, सनक, सनंदन, सनातन आणि येथे सनत्कुमार यांचाही उल्लेख करावा.
कपिलासुरिनामानौ वोहलिः पञ्चशीर्षकः । प्राचीनावीतिना तच्च कर्तव्यमथ तर्पणम्
कपिल आणि असुरी, वोहली, पंचशीर्षक; प्राचीनावीतिने तर्पण करावे.
सुमन्तुर्जैमिनिर्वैशम्पायनः पैलसूत्रयुक् । भाष्यभारतपूर्वं च महाभारत इत्यपि
सुमंतु, जैमिनि, वैशंपायन, पैल (सूत्रासह); भाष्य आणि भारत याआधी महाभारत याचाही उल्लेख करावा.
धर्माचार्या इमे सर्वे तृप्यन्त्विति च कीर्तयेत् । जानन्ति बाहविगार्ग्यगौतमाश्चैव शाकलः
हे सर्व धर्मशिक्षक तृप्त व्हावेत असे म्हणावे; जानंती, बाह्विक, गार्ग्य, गौतम आणि शाकल — हेही.
बाभ्रव्यमाण्डव्ययुतोमाण्डूकेयस्ततः परम् । गार्गी वाचक्नवी चैव वडवा प्रातिथेयिका
बाभ्रव्य, मांडव्य, उटोम, मांडुकेय; गार्गी, वाचक्नवी, वडवा आणि प्रातिथेयिका — हेही.
सुलभायुक्तमैत्रेयी कहोलश्च ततः परम् । कौषीतकं महाकौषीतकं वै तर्पयेत्ततः
सुलभा, युक्तमैत्रेयी, आणि नंतर कहोल; कौषीतक, महाकौषीतक — यांचीही तृप्ती करावी.
भारद्वाजं च पैङ्ग्यं च महापैङ्ग्यं सुयज्ञकम् । सांख्यायनमैतरेयं महैतरेयमेव च
भरद्वाज, पैंग्य, महापैंग्य, सुयज्ञ; सांख्यायन, ऐतरेय आणि महैतरेय — हेही.
बाष्कलं शाकलं चैव सुजातवक्त्रमेव च । औदवाहिं च सौजामिं शौनकं चाश्वलायनम्
बाष्कल, शाकल, सुजातवक्त्र; औडवाहि, सौजामि, शौनक आणि अश्वलायन — हेही.
ये चान्ये सर्व आचार्यास्ते सर्वे तृप्तिमाप्नुयुः । ये के चास्मत्कुले जाता अपुत्रा गोत्रिणो मृताः
इतर सर्व आचार्य — ते सर्व तृप्त व्हावेत; आणि आपल्या कुळात जन्मलेले, पुत्र किंवा गोत्र नसताना मरण पावलेले —
ते गृह्णन्तु मया दत्तं वस्त्रनिष्पीडनोदकम् । एवं ते ब्रह्मयज्ञस्य विधिरुक्तो महामुने
त्यांनी मी दिलेले वस्त्र पिळून घेतलेले पाणी स्वीकारावे; अशा प्रकारे, हे महर्षे, ब्रह्मयज्ञाची पद्धत सांगितली आहे.
यश्चायं कुरुते ब्रह्मयज्ञस्य विधिमुत्तमम् । सर्ववेदाङ्गपाठस्य फलमाप्नोति साधकः
जो कोणी हा ब्रह्मयज्ञाचा उत्तम विधी करतो, त्याला सर्व वेदांग पठणाचे फळ मिळते.
वैश्वदेवं ततः कुर्यान्नित्यश्राद्धं तथैव च । अतिथिभ्योऽन्नदानं च नित्यमेव समाचरेत्
मग वैश्वदेव, नित्यश्राद्ध आणि नेहमी पाहुण्यांना अन्नदान — हे सर्व नेहमी करावे.
गोग्रासं च ततो दत्त्वा भुञ्जीत ब्राह्मणैः सह । अह्नस्तु पञ्चमे भागे प्रकुर्यादेतदुत्तमम्
गायींना अन्न दिल्यानंतर, ब्राह्मणांसोबत जेवावे. दिवसाच्या पाचव्या भागात हे करावे, असे केल्यास ते उत्तम मानले जाते.
इतिहासपुराणाद्यैः षष्ठसप्तमकौ नयेत् । अष्टमे लोकयात्रा तु बहिः सन्ध्यां ततः पुनः
दिवसाचा सहावा आणि सातवा भाग इतिहास आणि पुराणे ऐकण्यात घालवावा. आठव्या भागात घराबाहेरील दैनंदिन कामे करावीत आणि नंतर संध्याकाळची संध्या करावी.