षड्विंशद्भिः शिरोमाला पञ्चाशद्धृदयेन तु । कलाक्षैर्बाहुवलये अर्काक्षैर्मणिबन्धनम्
डोक्यावर छावीस दाण्यांची माळ, हृदयावर पन्नास, चंद्राच्या कलांप्रमाणे बाहूंवर आणि सूर्याच्या प्रमाणे मनगटावर दाण्यांचे कडे घालावे.
अष्टोत्तरशतैर्माला पञ्चाशद्भिः षडानन । अथवा सप्तविंशत्या कृत्वा रुद्राक्षमालिकाम्
शंभरआणि आठ दाण्यांची माळ, पन्नास दाणे षडाननासाठी; किंवा सत्तावीस दाण्यांची रुद्राक्षमाळ करून घालावी.
धारणाद्वा जपाद्वापि ह्यनन्तं फलमश्नुते । अष्टोत्तरशतैर्माला रुद्राक्षैर्धार्यते यदि
ती घातल्याने किंवा तिच्यावर जप केल्याने अनंत फळ मिळते. जर शंभरआणि आठ रुद्राक्षांची माळ घातली—
क्षणे क्षणेऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति षण्मुख । त्रिःसप्तकुलमुद्धृत्य शिवलोके महीयते
प्रत्येक क्षणी अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते, हे षण्मुखा. तीन वेळा सात पिढ्या तारून तो शिवलोकात सन्मानित होतो.
रुद्राक्षजपमालाविधानवर्णनम् ईश्वर उवाच लक्षणं जपमालायाः शृणु वक्ष्यामि षण्मुख । रुद्राक्षस्य मुखं ब्रह्मा बिन्दू रुद्र इतीरितः
रुद्राक्षजपमाळेची पद्धत सांगणे ईश्वर म्हणाले: हे षण्मुखा, मी जपमाळेचे लक्षण सांगतो, ऐक. रुद्राक्षाचे मुख ब्रह्मा, बिंदू रुद्र असे म्हटले आहे.
विष्णुः पुच्छं भवेच्चैव भोगमोक्षफलप्रदम् । पञ्चविंशतिभिश्चाक्षैः पञ्चवक्त्रैः सकण्टकैः
विष्णु हा शेपूट आहे आणि ती भोग व मोक्ष फळ देते. पंचवीस दाणे, पाच मुखे आणि काट्यांसह—
रक्तवर्णैः सितैर्मिश्रैः कृतरन्ध्रविदर्भितैः । अक्षसूत्रं प्रकर्तव्यं गोपुच्छवलयाकृति
लाल आणि पांढऱ्या रंगाचे मिसळलेले दाणे, छिद्रे व खूणा असलेले, गोम्हणाच्या शेपटीच्या कड्यासारखी माळ तयार करावी.
वक्त्रं वक्त्रेण संयोज्य पुच्छं पुच्छेन योजयेत् । मेरुमूर्ध्वमुखं कुर्यात्तदूर्ध्वं नागपाशकम्
मुख मुखाशी आणि शेपूट शेपटाशी जोडावे; मेरु दाणा वरच्या बाजूने ठेवावा आणि त्याच्या वर नागगाठी बांधावी.
एवं संग्रथितां मालां मन्त्रसिद्धिप्रदायिनीम् । प्रक्षाल्य गन्धतोयेन पञ्चगव्येन चोपरि
अशा प्रकारे तयार केलेली माळ मंत्रसिद्धी देते. तिला सुवासिक पाण्याने आणि नंतर पंचगव्याने धुवावी.
ततः शिवाम्भसाऽऽक्षाल्य ततो मन्त्रगणान्न्यसेत् । स्पृष्ट्वा शिवास्त्रमन्त्रेण कवचेनावगुण्ठयेत्
नंतर शिवाच्या पाण्याने धुवावी आणि मग मंत्रगट ठेवावे. शिवास्त्र मंत्राने स्पर्श करून कवचाने झाकावे.
मूलमन्त्रं न्यसेत्पश्चात्पूर्ववत्कारयेत्तथा । सद्योजातादिभिः प्रोक्ष्य यावदष्टोत्तरं शतम्
मूळमंत्र बसवून, पूर्वीप्रमाणे करावे. सद्योजात वगैरे मंत्रांनी एकशेआठ वेळा अभिषेक करावा.
मूलमन्त्रं समुच्चार्य शुद्धभूमौ निधाय च । तस्योपरि न्यसेत्साम्बं शिवं परमकारणम्
मूळमंत्र उच्चारून, शुद्ध भूमीवर ठेवावे आणि त्यावर शिव, हा परमकारण, ठेवावा.
प्रतिष्ठिता भवेन्माला सर्वकामफलप्रदा । यस्य देवस्य यो मन्त्रस्तां तेनैवाभिपूजयेत्
अशी प्रतिष्ठित केलेली माळ सर्व इच्छित फळ देते. ज्या देवतेसाठी आहे, त्या देवतेच्या मंत्राने तिची पूजा करावी.
मूर्ध्नि कण्ठेऽथवा कर्णे न्यसेद्वा जपमालिकाम् । रुद्राक्षमालया चैवं जप्तव्यं नियतात्मना
जपमाळ डोक्यावर, गळ्यात किंवा कानात ठेवावी; किंवा तसेच. संयमी व्यक्तीने रुद्राक्षमाळेवर जप करावा.
कण्ठे मूर्ध्नि हृदि प्रान्ते कर्णे बाहुयुगेऽथवा । रुद्राक्षधारणं नित्यं भक्त्या परमया युतः
गळ्यात, डोक्यावर, हृदयावर, हाताच्या टोकांवर, कानात किंवा दोन्ही हातांवर, जो नेहमी परम भक्तीने रुद्राक्ष घालतो—
किमत्र बहुनोक्तेन वर्णनेन पुनः पुनः । रुद्राक्षधारणं नित्यं तस्मादेतत्प्रशस्यते
याबद्दल पुन्हा पुन्हा सांगण्यात काय अर्थ आहे? म्हणूनच, रुद्राक्ष नेहमी घालणे हेच श्रेष्ठ मानले जाते.
स्नाने दाने जपे होमे वैश्वदेवे सुरार्चने । प्रायश्चित्ते तथा श्राद्धे दीक्षाकाले विशेषतः
स्नान, दान, जप, होम, वैश्वदेव, देवांची पूजा, प्रायश्चित्त, श्राद्ध आणि विशेषतः दीक्षा घेताना—
अरुद्राक्षधरो भूत्वा यत्किञ्चित्कर्म वैदिकम् । कुर्वन्विप्रस्तु मोहेन नरके पतति ध्रुवम्
जर एखादा ब्राह्मण अज्ञानामुळे रुद्राक्ष न घालता कोणतेही वैदिक कर्म करतो, तर तो नक्कीच नरकात जातो.
रुद्राक्षं धारयेन्मूर्ध्नि कण्ठे सूत्रे करेऽथवा । सुवर्णमणिसम्भिन्नं शुद्धं नान्यैर्धृतं शिवम्
रुद्राक्ष डोक्यावर, गळ्यात, दोऱ्यात किंवा हातात घालावा; तो शुद्ध असावा, सोन्या-मण्यांसोबत मिसळलेला नसावा आणि इतरांनी घातलेला नसावा—हेच शुभ आहे.
नाशुचिर्धारयेदक्षं सदा भक्त्यैव धारयेत् । रुद्राक्षतरुसम्भूतवातोद्भूततृणान्यपि
अशुद्ध अवस्थेत रुद्राक्ष घालू नये; तो नेहमी भक्तीनेच घालावा. रुद्राक्षाच्या झाडावरून उडालेल्या गवताचेही—
पुण्यलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । रुद्राक्षं धारयन्पापं कुर्वन्नपि च मानवः
रुद्राक्ष घालणारे, जरी त्यांनी पाप केले तरी, पुन्हा परत येणे कठीण अशा पुण्यलोकात जातात.
सर्वं तरति पाप्मानं जाबालश्रुतिराह हि । पशवो हि च रुद्राक्षधारणाद्यान्ति रुद्रताम्
तो सर्व पापांवर मात करतो—असे जबालश्रुती सांगते; अगदी प्राणीही रुद्राक्ष घालून रुद्रपदाला पोहोचतात.
किमु ये धारयन्ति स्म नरा रुद्राक्षमालिकाम् । रुद्राक्षः शिरसा ह्येको धार्यो रुद्रपरैः सदा
मग जे माणसे रुद्राक्षांची माळ घालतात त्यांचे काय वर्णन करावे? रुद्रभक्तांनी नेहमी डोक्यावर रुद्राक्ष घालावा.
ध्वंसनं सर्वदुःखानां सर्वपापविमोचनम् । व्याहरन्ति च नामानि ये शम्भोः परमात्मनः
शंभू या परमात्म्याची नावे घेणारे सर्व दुःखांचा नाश करतात आणि सर्व पापांपासून मुक्त करतात.
रुद्राक्षालङ्कृता ये च ते वै भागवतोत्तमाः । रुद्राक्षधारणं कार्यं सर्वश्रेयोऽर्थिभिर्नृभिः
रुद्राक्षाने शोभलेले हेच खरे भगवद्भक्तांमध्ये श्रेष्ठ आहेत; सर्वश्रेष्ठ कल्याण शोधणाऱ्यांनी रुद्राक्ष घालावा.
कर्णपाशे शिखायां च कण्ठे हस्ते तथोदरे । महादेवश्च विष्णुश्च ब्रह्मा तेषां विभूतयः
कानाच्या टोकावर, शिखा, गळा, हात आणि पोटावर—महादेव, विष्णू आणि ब्रह्मा यांच्या शक्ती त्यांच्यात असतात.
देवाश्चान्ये तथा भक्त्या खलु रुद्राक्षधारिणः । गोत्रर्षयश्च सर्वेषां कूटस्था मूलरूपिणः
इतर देवताही भक्तीने रुद्राक्ष घालतात; आणि सर्व गोत्रांचे ऋषी, जे मूळस्वरूपात कायम आहेत, तेही रुद्राक्षधारी आहेत.
तेषां वंशप्रसूताश्च मुनयः सकला अपि । श्रौतधर्मपराः शुद्धाः खलु रुद्राक्षधारिणः
त्यांच्या वंशात जन्मलेले सर्व ऋषी, जे वेदधर्म पाळतात आणि शुद्ध आहेत, तेही रुद्राक्ष घालतात.
श्रद्धा न जायते साक्षाद्वेदसिद्धे विमुक्तिदे । बहूनां जन्मनामन्ते महादेवप्रसादतः
मुक्ती देणारे जे वेदांनी सिद्ध केले आहे, त्यावरही श्रद्धा सहजपणे येत नाही; ती अनेक जन्मांनंतर महादेवाच्या कृपेनेच मिळते.
रुद्राक्षधारणे वाञ्छा स्वभावादेव जायते । रुद्राक्षस्य तु माहात्म्यं जाबालैरादरेण तु
रुद्राक्ष घालण्याची इच्छा आपोआप निर्माण होते; आणि रुद्राक्षाचे माहात्म्य जबालांनी आदराने सांगितले आहे.