दिव्यवर्षसहस्रं तु चक्षुरुन्मीलितं मया । पश्चान्ममाकुलाक्षिभ्यः पतिता जलबिन्दवः
मी हजारो दिव्य वर्षे डोळे उघडे ठेवले; नंतर माझ्या व्याकुळ डोळ्यांतून पाण्याचे थेंब पडले.
तत्राश्रुबिन्दुतो जाता महारुद्राक्षवृक्षकाः । ममाज्ञया महासेन सर्वेषां हितकाम्यया
त्या अश्रूंच्या थेंबांतून माझ्या आज्ञेने, सर्वांच्या कल्याणासाठी, महा रुद्राक्षाची झाडे निर्माण झाली.
बभूवुस्ते च रुद्राक्षा अष्टत्रिंशत्प्रभेदतः । सूर्यनेत्रसमुद्भूताः कपिला द्वादश स्मृताः
त्या रुद्राक्षांचे अठ्ठेतीस प्रकार झाले; त्यातील बाराही पिवळसर रंगाचे रुद्राक्ष माझ्या सूर्य नेत्रातून उत्पन्न झाले असे मानले जाते.
सोमनेत्रोत्थिताः श्वेतास्ते षोडशविधाः क्रमात् । वह्निनेत्रोद्भवाः कृष्णा दश भेदा भवन्ति हि
श्वेत रंगाचे सोळा रुद्राक्ष माझ्या चंद्र नेत्रातून निर्माण झाले; काळ्या रंगाचे दहा प्रकार माझ्या अग्नि नेत्रातून आले.
श्वेतवर्णश्च रुद्राक्षो जातितो ब्राह्म उच्यते । क्षात्रो रक्तस्तथा मिश्रो वैश्यः कृष्णस्तु शूद्रकः
श्वेत रंगाचा रुद्राक्ष ब्राह्मण म्हणून ओळखला जातो; लाल रंगाचा क्षत्रिय, मिश्र रंगाचा वैश्य, आणि काळा रंगाचा शूद्र म्हणून ओळखला जातो.
एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्ब्रह्महत्यां व्यपोहति । द्विवक्त्रो देवदेव्यो स्याद्विविधं नाशयेदघम्
एकमुखी रुद्राक्ष हा प्रत्यक्ष शिव असून, ब्रह्महत्या पाप दूर करतो; दोनमुखी रुद्राक्ष हा देव-देवतांचा अधिपती असून, विविध पापांचा नाश करतो.
त्रिवक्त्रस्त्वनलः साक्षात्स्त्रीहत्यां दहति क्षणात् । चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा नरहत्यां व्यपोहति
तीनमुखी रुद्राक्ष हा प्रत्यक्ष अग्नि असून, स्त्रीहत्या पाप क्षणात जाळतो; चारमुखी रुद्राक्ष हा स्वतः ब्रह्मा असून, नरहत्या पाप दूर करतो.
पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निर्नाम नामतः । अभक्ष्यभक्षणोद्भूतैरगम्यागमनोद्भवैः
पंचमुखी रुद्राक्ष हा स्वतः रुद्र असून, 'कालाग्नि' नावाने ओळखला जातो; तो अपवित्र अन्नाचे सेवन आणि निषिद्ध संबंधांमुळे झालेल्या पापांचा नाश करतो.
मुच्यते सर्वपापैस्तु पञ्चवक्त्रस्य धारणात् । षड्वक्त्रः कार्तिकेयस्तु स धार्यो दक्षिणे करे
पंचमुखी रुद्राक्ष अंगावर घातल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; सहामुखी, जो कार्तिकेय आहे, तो उजव्या हातात घालावा.
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । सप्तवक्त्रो महाभागो ह्यनङ्गो नाम नामतः
ब्रह्महत्या वगैरे पापांपासून यातून नक्कीच मुक्ती मिळते; सातमुखी, जो फार भाग्यवान आहे, त्याला अनंग असे नाव आहे.
तद्धारणान्मुच्यते हि स्वर्णस्तेयादिपातकैः । अष्टवक्त्रो महासेन साक्षाद्देवो विनायकः
तो घातल्याने सोनं चोरल्यासारख्या पापांपासून सुटका होते; आठमुखी हा महासेन स्वतः आहे, आणि तोच देव विनायक आहे.
अन्तकूटं तूलकूटं स्वर्णकूटं तथैव च । दुष्टान्वयस्त्रियं वाथ संस्पृशंश्च गुरुस्त्रियम्
अंतकूट, तुलाकूट, सोन्याचा कूट, तसेच वाईट वंश, दुसऱ्याची बायको किंवा गुरूची बायको यांना स्पर्श करणे—
एवमादीनि पापानि हन्ति सर्वाणि धारणात् । विघ्नास्तस्य प्रणश्यन्ति याति चान्ते परं पदम्
अशा सर्व प्रकारच्या पापांचा नाश तो घातल्याने होतो; विघ्ने नाहीशी होतात आणि शेवटी परमपद मिळते.
भवन्त्येते गुणाः सर्वे ह्यष्टवक्त्रस्य धारणात् । नववक्त्रो भैरवस्तु धारयेद्वामबाहुके
आठमुखी रुद्राक्ष घातल्याने हे सर्व गुण प्राप्त होतात; नवमुखी हा भैरव आहे, तो डाव्या हातावर घालावा.
भुक्तिमुक्तिप्रदः प्रोक्तो मम तुल्यबलो भवेत् । भ्रूणहत्यासहस्राणि ब्रह्महत्याशतानि च
तो भोग आणि मोक्ष देणारा आहे, आणि माझ्यासारखी शक्ती मिळते; गर्भहत्या हजारो वेळा आणि ब्रह्महत्या शेकडो वेळा—
सद्यः प्रलयमायान्ति नववक्त्रस्य धारणात् । दशवक्त्रस्तु देवेशः साक्षाद्देवो जनार्दनः
नवमुखी घातल्याने त्या ताबडतोब नष्ट होतात; दहा मुखांचा हा देवांचा स्वामी, तोच देव जनार्दन आहे.
ग्रहाश्चैव पिशाचाश्च वेताला ब्रह्मराक्षसाः । पन्नगाश्चोपशाम्यन्ति दशवक्त्रस्य धारणात्
ग्रह, भुते, पिशाच्च, ब्रह्मराक्षस आणि साप हे सर्व दहा मुखी घातल्याने शांत होतात.
वक्त्रैकादशरुद्राक्षो रुद्रैकादशकं स्मृतम् । शिखायां धारयेद्यो वै तस्य पुण्यफलं शृणु
अकरा मुखांचा रुद्राक्ष हा अकरा रुद्र म्हणून ओळखला जातो; जो तो शिखेवर घालतो, त्याचे पुण्यफळ ऐक.
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्
हजार अश्वमेध यज्ञ, शंभर वाजपेय यज्ञ आणि एक लाख गायी योग्य रीतीने दान दिल्याचे जे फळ मिळते—
तत्फलं लभते शीघ्रं वक्त्रैकादशधारणात् । द्वादशास्यस्य रुद्राक्षस्यैव कर्णे तु धारणात्
ते फळ अकरा मुखी घातल्याने लवकर मिळते; बारा मुखांचा रुद्राक्ष कानात घातल्याने—
आदित्यास्तोषिता नित्यं द्वादशास्ये व्यवस्थिताः । गोभेधे चाश्वमेधे च यत्फलं तदवाप्नुयात्
बारा आदित्य नेहमी प्रसन्न राहतात आणि बारा मुखीमध्ये वास करतात; गायींचे विभाजन आणि अश्वमेध यज्ञाचे फळ त्याला मिळते.
शृङ्गिणां शस्त्रिणां चैव व्याघ्रादीनां भयं न हि । न च व्याधिभयं तस्य नैव चाधिः प्रकीर्तितः
शिंग असलेली जनावरे, शस्त्रधारी, वाघ वगैरे यांच्यापासून भीती राहत नाही; त्याला आजाराची भीती नाही, आणि कोणतीही चिंता होत नाही.
न च किञ्चिद्भयं तस्य न च व्याधिः प्रवर्तते । न कुतश्चिद्भयं तस्य सुखी चैवेश्वरो भवेत्
त्याला कोणत्याही गोष्टीची भीती राहत नाही, आजार होत नाही; कुठूनही भीती नसते आणि तो सुखी व स्वामी होतो.
हस्त्यश्वमृगमार्जारसर्पमूषकदर्दुरान् । खरांश्च श्वशृगालांश्च हत्वा बहुविधानपि
हत्ती, घोडा, हरिण, मांजर, साप, उंदीर, बेडूक, गाढव, कुत्रा, कोल्हा आणि असे अनेक प्राणी मारले असले—
मुच्यते नात्र सन्देहो वक्त्रद्वादशधारणात् । वक्त्रत्रयोदशो वत्स रुद्राक्षो यदि लभ्यते
बारा मुखी घातल्याने यात शंका नाही की मुक्ती मिळते; बाळा, जर तेरा मुखी रुद्राक्ष मिळाला—
कार्तिकेयसमो ज्ञेयः सर्वकामार्थसिद्धिदः । रसो रसायनं चैव तस्य सर्वं प्रसिद्ध्यति
तो कार्तिकेयसारखा मानावा, सर्व इच्छा आणि कामांची पूर्ती करणारा आहे; त्याला सर्व रस आणि औषधे यशस्वी होतात.
तस्यैव सर्वभोग्यानि नात्र कार्या विचारणा । मातरं पितरं चैव भ्रातरं वा निहन्ति यः
सर्व सुख उपभोग त्याचाच असतो, यात काहीच विचार करण्याची गरज नाही. जो कोणी आपल्या आईला, वडिलांना किंवा भावाला मारतो—
मुच्यते सर्वपापेभ्यो धारणात्तस्य षण्मुख । चतुर्दशास्यो रुद्राक्षो यदि लभ्येत पुत्रक
हे षण्मुखा, ती घालणाऱ्याला सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते. जर चौदा मुखांचा रुद्राक्ष मिळाला, रे मुला—
धारयेत्सततं मूर्ध्नि तस्य पिण्डः शिवस्य तु । किं मुने बहुनोक्तेन वर्णनेन पुनः पुनः
त्याने तो शिवाचा दाणा नेहमी डोक्यावर घालावा. हे मुनी, पुन्हा पुन्हा सांगण्यात काय अर्थ आहे?
पूज्यते सन्ततं देवैः प्राप्यते च परा गतिः । रुद्राक्ष एकः शिरसा धार्यो भक्त्या द्विजोत्तमैः
देव त्याची नेहमी पूजा करतात आणि तो सर्वोच्च मार्ग प्राप्त करतो. श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी भक्तीने एक रुद्राक्ष डोक्यावर घालावा.