हारं वा कटकं वापि सुवर्णं वा द्विजोत्तमः । रुद्राक्षसहितं भक्त्या धारयन् रुद्रतामियात्
जर श्रेष्ठ ब्राह्मणाने भक्तीने रुद्राक्षासह हार, कडे किंवा सोन्याचे दागिने घातले, तर तो रुद्रपदाला पोहोचतो.
रुद्राक्षं केवलं वापि यत्र कुत्र महामते । समन्त्रकं वा मन्त्रेण रहितं भाववर्जितम्
हे ज्ञानी, कोणीही कुठेही फक्त रुद्राक्ष घातले, मंत्रासह किंवा मंत्राशिवाय, किंवा भावनाशिवायही,
यो वा को वा नरो भक्त्या धारयेल्लज्जयापि वा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सम्यग्ज्ञानमवाप्नुयात्
जो कोणी भक्तीने किंवा लाजेखातर रुद्राक्ष घालतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि खरी ज्ञानप्राप्ती करतो.
अहो रुद्राक्षमाहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुर्याद्रुद्राक्षधारणम्
रुद्राक्षाचे महात्म्य मी सांगू शकत नाही इतके महान आहे; म्हणून प्रत्येकाने प्रयत्नपूर्वक रुद्राक्ष घालावे.
रुद्राक्षमाहात्म्यवर्णनम् नारद उवाच एवंभूतानुभावोऽयं रुद्राक्षो भवतानघ । वर्णितो महतां पूज्यः कारणं तत्र किं वद
नारद म्हणाले: जसे तुम्ही सांगितले, रुद्राक्षाची अशी अद्भुत शक्ती आहे. हे पावन, हे महान लोकांनी पूज्य का मानले, हे कारण मला सांगा.
श्रीनारायण उवाच एवमेव पुरा पृष्टो भगवान् गिरिशः प्रभुः । षण्मुखेन च रुद्रस्तं यदुवाच शृणुष्व तत्
श्रीनारायण म्हणाले: पूर्वी अशाच प्रकारे षण्मुखाने भगवान गिरिशाला विचारले, आणि मग रुद्राने त्याला सांगितले. ते ऐक.
ईश्वर उवाच शृणु षण्मुख तत्त्वेन कथयामि समासतः । त्रिपुरो नाम दैत्यस्तु पुराऽऽसीत्सर्वदुर्जयः
ईश्वर म्हणाले: षण्मुखा, मी तुला थोडक्यात सत्य सांगतो. पूर्वी त्रिपुर नावाचा एक असुर होता, जो सर्वांना अजेय होता.
जितास्तेन सुराः सर्वे बह्मविष्ण्वादिदेवताः । सर्वैस्तु कथिते तस्मिंस्तदाहं त्रिपुरं प्रति
त्याने ब्रह्मा, विष्णू आणि इतर सर्व देवतांना जिंकले. सर्वांनी त्याच्याबद्दल सांगितल्यावर मी त्रिपुराशी बोललो.
अचिन्तयं महाशस्त्रमघोराख्यं मनोहरम् । सर्वदेवमयं दिव्यं ज्वलन्तं घोररूपि यत्
मी एक महान, अद्भुत आणि सुंदर, सर्व देवतांनी बनलेले, तेजस्वी आणि भयंकर रूप असलेले 'अघोर' नावाचे अस्त्र निर्माण केले.
त्रिपुरस्य वधार्थाय देवानां तारणाय च । सर्वविघ्नोपशमनमघोरास्त्रमचिन्तयम्
त्रिपुराचा नाश करण्यासाठी आणि देवतांचे रक्षण करण्यासाठी, सर्व विघ्न दूर करणारे अघोरास्त्र मी निर्माण केले.
दिव्यवर्षसहस्रं तु चक्षुरुन्मीलितं मया । पश्चान्ममाकुलाक्षिभ्यः पतिता जलबिन्दवः
मी हजारो दिव्य वर्षे डोळे उघडे ठेवले; नंतर माझ्या व्याकुळ डोळ्यांतून पाण्याचे थेंब पडले.
तत्राश्रुबिन्दुतो जाता महारुद्राक्षवृक्षकाः । ममाज्ञया महासेन सर्वेषां हितकाम्यया
त्या अश्रूंच्या थेंबांतून माझ्या आज्ञेने, सर्वांच्या कल्याणासाठी, महा रुद्राक्षाची झाडे निर्माण झाली.
बभूवुस्ते च रुद्राक्षा अष्टत्रिंशत्प्रभेदतः । सूर्यनेत्रसमुद्भूताः कपिला द्वादश स्मृताः
त्या रुद्राक्षांचे अठ्ठेतीस प्रकार झाले; त्यातील बाराही पिवळसर रंगाचे रुद्राक्ष माझ्या सूर्य नेत्रातून उत्पन्न झाले असे मानले जाते.
सोमनेत्रोत्थिताः श्वेतास्ते षोडशविधाः क्रमात् । वह्निनेत्रोद्भवाः कृष्णा दश भेदा भवन्ति हि
श्वेत रंगाचे सोळा रुद्राक्ष माझ्या चंद्र नेत्रातून निर्माण झाले; काळ्या रंगाचे दहा प्रकार माझ्या अग्नि नेत्रातून आले.
श्वेतवर्णश्च रुद्राक्षो जातितो ब्राह्म उच्यते । क्षात्रो रक्तस्तथा मिश्रो वैश्यः कृष्णस्तु शूद्रकः
श्वेत रंगाचा रुद्राक्ष ब्राह्मण म्हणून ओळखला जातो; लाल रंगाचा क्षत्रिय, मिश्र रंगाचा वैश्य, आणि काळा रंगाचा शूद्र म्हणून ओळखला जातो.
एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्ब्रह्महत्यां व्यपोहति । द्विवक्त्रो देवदेव्यो स्याद्विविधं नाशयेदघम्
एकमुखी रुद्राक्ष हा प्रत्यक्ष शिव असून, ब्रह्महत्या पाप दूर करतो; दोनमुखी रुद्राक्ष हा देव-देवतांचा अधिपती असून, विविध पापांचा नाश करतो.
त्रिवक्त्रस्त्वनलः साक्षात्स्त्रीहत्यां दहति क्षणात् । चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा नरहत्यां व्यपोहति
तीनमुखी रुद्राक्ष हा प्रत्यक्ष अग्नि असून, स्त्रीहत्या पाप क्षणात जाळतो; चारमुखी रुद्राक्ष हा स्वतः ब्रह्मा असून, नरहत्या पाप दूर करतो.
पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निर्नाम नामतः । अभक्ष्यभक्षणोद्भूतैरगम्यागमनोद्भवैः
पंचमुखी रुद्राक्ष हा स्वतः रुद्र असून, 'कालाग्नि' नावाने ओळखला जातो; तो अपवित्र अन्नाचे सेवन आणि निषिद्ध संबंधांमुळे झालेल्या पापांचा नाश करतो.
मुच्यते सर्वपापैस्तु पञ्चवक्त्रस्य धारणात् । षड्वक्त्रः कार्तिकेयस्तु स धार्यो दक्षिणे करे
पंचमुखी रुद्राक्ष अंगावर घातल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; सहामुखी, जो कार्तिकेय आहे, तो उजव्या हातात घालावा.
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । सप्तवक्त्रो महाभागो ह्यनङ्गो नाम नामतः
ब्रह्महत्या वगैरे पापांपासून यातून नक्कीच मुक्ती मिळते; सातमुखी, जो फार भाग्यवान आहे, त्याला अनंग असे नाव आहे.
तद्धारणान्मुच्यते हि स्वर्णस्तेयादिपातकैः । अष्टवक्त्रो महासेन साक्षाद्देवो विनायकः
तो घातल्याने सोनं चोरल्यासारख्या पापांपासून सुटका होते; आठमुखी हा महासेन स्वतः आहे, आणि तोच देव विनायक आहे.
अन्तकूटं तूलकूटं स्वर्णकूटं तथैव च । दुष्टान्वयस्त्रियं वाथ संस्पृशंश्च गुरुस्त्रियम्
अंतकूट, तुलाकूट, सोन्याचा कूट, तसेच वाईट वंश, दुसऱ्याची बायको किंवा गुरूची बायको यांना स्पर्श करणे—
एवमादीनि पापानि हन्ति सर्वाणि धारणात् । विघ्नास्तस्य प्रणश्यन्ति याति चान्ते परं पदम्
अशा सर्व प्रकारच्या पापांचा नाश तो घातल्याने होतो; विघ्ने नाहीशी होतात आणि शेवटी परमपद मिळते.
भवन्त्येते गुणाः सर्वे ह्यष्टवक्त्रस्य धारणात् । नववक्त्रो भैरवस्तु धारयेद्वामबाहुके
आठमुखी रुद्राक्ष घातल्याने हे सर्व गुण प्राप्त होतात; नवमुखी हा भैरव आहे, तो डाव्या हातावर घालावा.
भुक्तिमुक्तिप्रदः प्रोक्तो मम तुल्यबलो भवेत् । भ्रूणहत्यासहस्राणि ब्रह्महत्याशतानि च
तो भोग आणि मोक्ष देणारा आहे, आणि माझ्यासारखी शक्ती मिळते; गर्भहत्या हजारो वेळा आणि ब्रह्महत्या शेकडो वेळा—
सद्यः प्रलयमायान्ति नववक्त्रस्य धारणात् । दशवक्त्रस्तु देवेशः साक्षाद्देवो जनार्दनः
नवमुखी घातल्याने त्या ताबडतोब नष्ट होतात; दहा मुखांचा हा देवांचा स्वामी, तोच देव जनार्दन आहे.
ग्रहाश्चैव पिशाचाश्च वेताला ब्रह्मराक्षसाः । पन्नगाश्चोपशाम्यन्ति दशवक्त्रस्य धारणात्
ग्रह, भुते, पिशाच्च, ब्रह्मराक्षस आणि साप हे सर्व दहा मुखी घातल्याने शांत होतात.
वक्त्रैकादशरुद्राक्षो रुद्रैकादशकं स्मृतम् । शिखायां धारयेद्यो वै तस्य पुण्यफलं शृणु
अकरा मुखांचा रुद्राक्ष हा अकरा रुद्र म्हणून ओळखला जातो; जो तो शिखेवर घालतो, त्याचे पुण्यफळ ऐक.
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्
हजार अश्वमेध यज्ञ, शंभर वाजपेय यज्ञ आणि एक लाख गायी योग्य रीतीने दान दिल्याचे जे फळ मिळते—
तत्फलं लभते शीघ्रं वक्त्रैकादशधारणात् । द्वादशास्यस्य रुद्राक्षस्यैव कर्णे तु धारणात्
ते फळ अकरा मुखी घातल्याने लवकर मिळते; बारा मुखांचा रुद्राक्ष कानात घातल्याने—