रुद्राक्षधारणाद्रुद्रो भवत्येव न संशयः । पश्यन्नपि निषिद्धांश्च तथा शृण्वन्नपि स्मरन्
रुद्राक्ष घालल्याने माणूस रुद्रासारखा होतो—यात शंका नाही; जरी तो निषिद्ध गोष्टी पाहत, ऐकत किंवा आठवत असला तरी.
जिघ्रन्नपि तथा चाश्नन् प्रलपन्नपि सन्ततम् । कुर्वन्नपि सदा गच्छन्विसृजन्नपि मानवः
जरी तो वास घेत, अन्न खात, बोलत, सतत काही करत, चालत किंवा विसर्जन करत असला तरी—
रुद्राक्षधारणादेव सर्वपापैर्न लिप्यते । अनेन भुक्तं देवेन भुक्तं यत्तु तथा भवेत्
फक्त रुद्राक्ष घालण्याने तो सर्व पापांपासून मुक्त राहतो; त्याने जे काही खाल्ले ते देवाने खाल्ल्यासारखेच मानले जाते.
पीतं रुद्रेण तत्पीतं घ्रातं घ्रातं शिवेन तत् । रुद्राक्षधारणे लज्जा येषामस्ति महामुने
जे काही प्याले ते रुद्राने प्यायल्यासारखे, जे काही वास घेतले ते शिवाने घेतल्यासारखे; हे महर्षे, ज्यांना रुद्राक्ष घालण्याची लाज वाटते—
तेषां नास्ति विनिर्मोक्षः संसाराज्जन्मकोटिभिः । रुद्राक्षधारिणं दृष्ट्वा परिवादं करोति यः
त्यांना जन्म-मृत्यूच्या चक्रातून कोटी जन्मानंतरही मुक्ती मिळत नाही; आणि जो रुद्राक्ष घालणाऱ्याची निंदा करतो—
उत्पत्तौ तस्य साङ्कर्यमस्त्वेवेति विनिश्चयः । रुद्राक्षधारणादेव रुद्रो रुद्रत्वमाप्नुयात्
त्याच्या जन्मात गोंधळ निर्माण होतो, हे निश्चित; रुद्राक्ष घालण्याने रुद्राला रुद्रत्व मिळते.
मुनयः सत्यसङ्कल्पा ब्रह्मा ब्रह्मत्वमागतः । रुद्राक्षधारणाच्छ्रेष्ठं न किञ्चिदपि विद्यते
सत्यनिष्ठ ऋषी आणि ब्रह्मा, ब्रह्मत्व मिळवून, सांगतात की रुद्राक्ष घालण्यापेक्षा श्रेष्ठ काहीच नाही.
रुद्राक्षधारिणे भक्त्या वस्त्रं धान्यं ददाति यः । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकं स गच्छति
जो रुद्राक्ष घालणाऱ्याला भक्तीने वस्त्र किंवा धान्य देतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवलोकात जातो.
रुद्राक्षधारिणं श्राद्धे भोजयेत विमोदतः । पितृलोकमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
श्राद्धात रुद्राक्ष घालणाऱ्याला आनंदाने जेवायला घालावे; त्यामुळे पितृलोक मिळतो—यात अजून विचार करण्याची गरज नाही.
रुद्राक्षधारिणः पादौ प्रक्षाल्याद्भिः पिबेन्नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते
जो रुद्राक्ष घालणाऱ्याचे पाय धुऊन आलेले पाणी पितो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवलोकात सन्मानित होतो.
हारं वा कटकं वापि सुवर्णं वा द्विजोत्तमः । रुद्राक्षसहितं भक्त्या धारयन् रुद्रतामियात्
जर श्रेष्ठ ब्राह्मणाने भक्तीने रुद्राक्षासह हार, कडे किंवा सोन्याचे दागिने घातले, तर तो रुद्रपदाला पोहोचतो.
रुद्राक्षं केवलं वापि यत्र कुत्र महामते । समन्त्रकं वा मन्त्रेण रहितं भाववर्जितम्
हे ज्ञानी, कोणीही कुठेही फक्त रुद्राक्ष घातले, मंत्रासह किंवा मंत्राशिवाय, किंवा भावनाशिवायही,
यो वा को वा नरो भक्त्या धारयेल्लज्जयापि वा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सम्यग्ज्ञानमवाप्नुयात्
जो कोणी भक्तीने किंवा लाजेखातर रुद्राक्ष घालतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि खरी ज्ञानप्राप्ती करतो.
अहो रुद्राक्षमाहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुर्याद्रुद्राक्षधारणम्
रुद्राक्षाचे महात्म्य मी सांगू शकत नाही इतके महान आहे; म्हणून प्रत्येकाने प्रयत्नपूर्वक रुद्राक्ष घालावे.
रुद्राक्षमाहात्म्यवर्णनम् नारद उवाच एवंभूतानुभावोऽयं रुद्राक्षो भवतानघ । वर्णितो महतां पूज्यः कारणं तत्र किं वद
नारद म्हणाले: जसे तुम्ही सांगितले, रुद्राक्षाची अशी अद्भुत शक्ती आहे. हे पावन, हे महान लोकांनी पूज्य का मानले, हे कारण मला सांगा.
श्रीनारायण उवाच एवमेव पुरा पृष्टो भगवान् गिरिशः प्रभुः । षण्मुखेन च रुद्रस्तं यदुवाच शृणुष्व तत्
श्रीनारायण म्हणाले: पूर्वी अशाच प्रकारे षण्मुखाने भगवान गिरिशाला विचारले, आणि मग रुद्राने त्याला सांगितले. ते ऐक.
ईश्वर उवाच शृणु षण्मुख तत्त्वेन कथयामि समासतः । त्रिपुरो नाम दैत्यस्तु पुराऽऽसीत्सर्वदुर्जयः
ईश्वर म्हणाले: षण्मुखा, मी तुला थोडक्यात सत्य सांगतो. पूर्वी त्रिपुर नावाचा एक असुर होता, जो सर्वांना अजेय होता.
जितास्तेन सुराः सर्वे बह्मविष्ण्वादिदेवताः । सर्वैस्तु कथिते तस्मिंस्तदाहं त्रिपुरं प्रति
त्याने ब्रह्मा, विष्णू आणि इतर सर्व देवतांना जिंकले. सर्वांनी त्याच्याबद्दल सांगितल्यावर मी त्रिपुराशी बोललो.
अचिन्तयं महाशस्त्रमघोराख्यं मनोहरम् । सर्वदेवमयं दिव्यं ज्वलन्तं घोररूपि यत्
मी एक महान, अद्भुत आणि सुंदर, सर्व देवतांनी बनलेले, तेजस्वी आणि भयंकर रूप असलेले 'अघोर' नावाचे अस्त्र निर्माण केले.
त्रिपुरस्य वधार्थाय देवानां तारणाय च । सर्वविघ्नोपशमनमघोरास्त्रमचिन्तयम्
त्रिपुराचा नाश करण्यासाठी आणि देवतांचे रक्षण करण्यासाठी, सर्व विघ्न दूर करणारे अघोरास्त्र मी निर्माण केले.
दिव्यवर्षसहस्रं तु चक्षुरुन्मीलितं मया । पश्चान्ममाकुलाक्षिभ्यः पतिता जलबिन्दवः
मी हजारो दिव्य वर्षे डोळे उघडे ठेवले; नंतर माझ्या व्याकुळ डोळ्यांतून पाण्याचे थेंब पडले.
तत्राश्रुबिन्दुतो जाता महारुद्राक्षवृक्षकाः । ममाज्ञया महासेन सर्वेषां हितकाम्यया
त्या अश्रूंच्या थेंबांतून माझ्या आज्ञेने, सर्वांच्या कल्याणासाठी, महा रुद्राक्षाची झाडे निर्माण झाली.
बभूवुस्ते च रुद्राक्षा अष्टत्रिंशत्प्रभेदतः । सूर्यनेत्रसमुद्भूताः कपिला द्वादश स्मृताः
त्या रुद्राक्षांचे अठ्ठेतीस प्रकार झाले; त्यातील बाराही पिवळसर रंगाचे रुद्राक्ष माझ्या सूर्य नेत्रातून उत्पन्न झाले असे मानले जाते.
सोमनेत्रोत्थिताः श्वेतास्ते षोडशविधाः क्रमात् । वह्निनेत्रोद्भवाः कृष्णा दश भेदा भवन्ति हि
श्वेत रंगाचे सोळा रुद्राक्ष माझ्या चंद्र नेत्रातून निर्माण झाले; काळ्या रंगाचे दहा प्रकार माझ्या अग्नि नेत्रातून आले.
श्वेतवर्णश्च रुद्राक्षो जातितो ब्राह्म उच्यते । क्षात्रो रक्तस्तथा मिश्रो वैश्यः कृष्णस्तु शूद्रकः
श्वेत रंगाचा रुद्राक्ष ब्राह्मण म्हणून ओळखला जातो; लाल रंगाचा क्षत्रिय, मिश्र रंगाचा वैश्य, आणि काळा रंगाचा शूद्र म्हणून ओळखला जातो.
एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्ब्रह्महत्यां व्यपोहति । द्विवक्त्रो देवदेव्यो स्याद्विविधं नाशयेदघम्
एकमुखी रुद्राक्ष हा प्रत्यक्ष शिव असून, ब्रह्महत्या पाप दूर करतो; दोनमुखी रुद्राक्ष हा देव-देवतांचा अधिपती असून, विविध पापांचा नाश करतो.
त्रिवक्त्रस्त्वनलः साक्षात्स्त्रीहत्यां दहति क्षणात् । चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा नरहत्यां व्यपोहति
तीनमुखी रुद्राक्ष हा प्रत्यक्ष अग्नि असून, स्त्रीहत्या पाप क्षणात जाळतो; चारमुखी रुद्राक्ष हा स्वतः ब्रह्मा असून, नरहत्या पाप दूर करतो.
पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निर्नाम नामतः । अभक्ष्यभक्षणोद्भूतैरगम्यागमनोद्भवैः
पंचमुखी रुद्राक्ष हा स्वतः रुद्र असून, 'कालाग्नि' नावाने ओळखला जातो; तो अपवित्र अन्नाचे सेवन आणि निषिद्ध संबंधांमुळे झालेल्या पापांचा नाश करतो.
मुच्यते सर्वपापैस्तु पञ्चवक्त्रस्य धारणात् । षड्वक्त्रः कार्तिकेयस्तु स धार्यो दक्षिणे करे
पंचमुखी रुद्राक्ष अंगावर घातल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; सहामुखी, जो कार्तिकेय आहे, तो उजव्या हातात घालावा.
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । सप्तवक्त्रो महाभागो ह्यनङ्गो नाम नामतः
ब्रह्महत्या वगैरे पापांपासून यातून नक्कीच मुक्ती मिळते; सातमुखी, जो फार भाग्यवान आहे, त्याला अनंग असे नाव आहे.