श्रीनारायण उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि रहस्यं श्रुतिचोदितम् । यन्न कस्यापि चाख्यातं सारात्सारं परात्परम्
श्रीनारायण म्हणाले: नारद, ऐक, मी तुला वेदांनी सांगितलेलं अत्यंत गूढ आणि कुणालाही न सांगितलेलं, सारांशाचं सार असं रहस्य सांगतो.
श्रुत्वा परस्मै नो वाच्यं यतोऽतीव रहस्यकम् । मूलप्रकृतिरूपिण्याः संविदो जगदुद्भवे
हे ऐकल्यावर दुसऱ्याला सांगू नकोस, कारण हे फारच गुप्त आहे; मूळ प्रकृतीच्या ज्या जाणीवेतून जगाची उत्पत्ती झाली, त्याच्याशी हे संबंधित आहे.
प्रादुर्भूतं शक्तियुग्मं प्राणबुद्ध्यधिदैवतम् । जीवानां चैव सर्वेषां नियन्तृप्रेरकं सदा
त्या वेळी दोन शक्ती प्रकट झाल्या, ज्या प्राण आणि बुद्धी यांचे अधिदैवत आहेत आणि सर्व जीवांचे नेहमीच नियंता व प्रेरक आहेत.
तदधीनं जगत्सर्वं विराडादिचराचरम् । यावत्तयोः प्रसादो न तावन्मोक्षो हि दुर्लभः
संपूर्ण जग, विराटासह सर्व चराचर, त्या दोघींवर अवलंबून आहे; त्यांचा प्रसाद मिळेपर्यंत मुक्ती मिळणं कठीणच आहे.
ततस्तयोः प्रसादार्थं नित्यं सेवेत तद्द्वयम् । तत्रादौ राधिकामन्त्रं शृणु नारद भक्तितः
त्यांच्या कृपेकरता, नेहमी त्या दोघांची सेवा करावी. आता, नारद, भक्तिभावाने राधिकेचा मंत्र प्रथम ऐक.
ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्नित्यं सेवितो यः परात्परः । श्रीराधेति चतुर्थ्यन्तं वह्नेर्जाया ततः परम्
जो परम मंत्र ब्रह्मा, विष्णू आणि इतर देवांनी नेहमी सेविला आहे, तो म्हणजे 'श्रीराधे' या चतुर्थी विभक्तीत, अग्नीच्या पत्नींपैकी श्रेष्ठ.
षडक्षरो महामन्त्रो धर्माद्यर्थप्रकाशकः । मायाबीजादिकश्चायं वाञ्छाचिन्तामणिः स्मृतः
हा सहा अक्षरांचा महान मंत्र धर्म वगैरे अर्थ प्रकट करणारा आहे; यात मायेचे बीज आहे आणि हा सर्व इच्छा पूर्ण करणारा रत्न म्हणून ओळखला जातो.
वक्त्रकोटिसहस्रैस्तु जिह्वाकोटिशतैरपि । एतन्मन्त्रस्य माहात्म्यं वर्णितुं नैव शक्यते
कोट्यवधी तोंडांनी आणि शेकडो कोटी जिभांनी देखील या मंत्राचे माहात्म्य सांगता येत नाही.
जग्राह प्रथमं मन्त्रं श्रीकृष्णो भक्तितत्परः । उपदेशान्मूलदेव्या गोलोके रासमण्डले
श्रीकृष्ण, भक्तीत मग्न असलेला, हा मंत्र प्रथम मूळ देवीकडून गोलोकात, रासमंडळात ऐकला.
विष्णुस्तेनोपदिष्टस्तु तेन ब्रह्मा विराट् तथा । तेन धर्मस्तेन चाहमित्येषा हि परम्परा
तो मंत्र विष्णूला सांगितला, मग विष्णूने विराट ब्रह्माला, ब्रह्माने धर्माला, आणि धर्माने मला; हीच परंपरा आहे.
अहं जपामि तं मन्त्रं तेनाहमृषिरीडितः । ब्रह्माद्याः सकला देवा नित्यं ध्यायन्ति तां मुदा
मी तो मंत्र जपतो, म्हणून मला ऋषी म्हणतात; ब्रह्मा आणि सर्व देव नेहमी आनंदाने तिचे ध्यान करतात.
कृष्णार्चायां नाधिकारो यतो राधार्चनं विना । वैष्णवैः सकलैस्तस्मात्कर्तव्यं राधिकार्चनम्
राधेची पूजा न करता कृष्णाची पूजा करण्याचा अधिकार नाही; म्हणून सर्व वैष्णवांनी राधिकेची पूजा करावी.
कृष्णप्राणाधिदेवी सा तदधीनो विभुर्यतः । रासेश्वरी तस्य नित्यं तया हीनो न तिष्ठति
ती कृष्णाच्या प्राणांची अधिष्ठात्री देवी आहे आणि भगवान तिच्यावर अवलंबून आहेत; रासाची राणी म्हणून तो तिच्याविना कधीच राहू शकत नाही.
राध्नोति सकलान्कामांस्तस्माद्राधेति कीर्तिता । अत्रोक्तानां मनूनां च ऋषिरस्म्यहमेव च
ती सर्व इच्छा पूर्ण करते म्हणून तिला 'राधा' म्हणतात; येथे सांगितलेल्या मंत्रांचा ऋषी मीच आहे.
छन्दश्च देवी गायत्री देवतात्र च राधिका । तारो बीजं शक्तिबीजं शक्तिस्तु परिकीर्तिता
या मंत्राचे छंद म्हणजे देवी गायत्री, देवता राधिका आहे; बीज म्हणजे तारा, शक्तीबीज आणि शक्ती अशी सांगितली आहे.
मूलावृत्त्या षडङ्गानि कर्तव्यानीतरत्र च । अथ ध्यायेन्महादेवीं राधिकां रासनायिकाम्
मूळ जपासह सहा अंगांची पूजा करावी लागते, मग रासनायिका, महादेवी राधिकेचे ध्यान करावे.
पूर्वोक्तरीत्या तु मुने सामवेदे विगीतया । श्वेतचम्पकवर्णाभां शरदिन्दुसमाननाम्
पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने आणि सामवेदात गायल्यानुसार, तिला पांढऱ्या चंपकासारख्या तेजस्वी रूपात, शरदचंद्रासारख्या मुखाने ध्यान करावे.
कोटिचन्द्रप्रतीकाशां शरदम्भोजलोचनाम् । बिम्बाधरां पृथुश्रोणीं काञ्चीयुतनितम्बिनीम्
ती कोटी चंद्रांसारखी उजळ आहे, तिचे डोळे शरद ऋतूतील कमळासारखे, ओठ बिंब फळासारखे, कंबर रुंद आणि कटिपटीने सुशोभित आहे.
कुन्दपङ्क्तिसमानाभदन्तपङ्क्तिविराजिताम् । क्षौमाम्बरपरीधानां वह्निशुद्धांशुकान्विताम्
तिचे दात कुंदाच्या माळेसारखे चमकतात, ती सूक्ष्म वस्त्र परिधान करते आणि अग्नीशुद्ध वस्त्रांनी अलंकृत आहे.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां करिकुम्भयुगस्तनीम् । सदा द्वादशवर्षीयां रत्नभूषणभूषिताम्
तिच्या मुखावर हलकी स्मित आणि प्रसन्नता आहे, स्तन हत्तीच्या कुंभासारखे, ती नेहमी बारा वर्षांची तरुणी आहे आणि रत्नांनी सजलेली आहे.
शृङ्गारसिन्धुलहरीं भक्तानुग्रहकातराम् । मल्लिकामालतीमालाकेशपाशविराजिताम्
ती प्रेमाच्या समुद्रातील लाट आहे, भक्तांवर कृपा करण्यास आतुर आहे, तिच्या केसात मल्लिका आणि मालती फुलांच्या माळा शोभतात.
सुकुमाराङ्गलतिकां रासमण्डलमध्यगाम् । वराभयकरां शान्तां शश्वत्सुस्थिरयौवनाम्
तिचे अंग कोवळ्या वेलीसारखे आहे, ती रासमंडळाच्या मध्यभागी उभी आहे, तिच्या हातात वरद आणि अभय मुद्रा आहे, आणि तिचे तारुण्य नेहमीच शांत व स्थिर आहे.
रत्नसिंहासनासीनां गोपीमण्डलनायिकाम् । कृष्णप्राणाधिकां वेदबोधितां परमेश्वरीम्
रत्नांनी मढवलेल्या सिंहासनावर बसलेली, गोपींच्या मंडळाची मुख्य, कृष्णाला स्वतःच्या प्राणाहूनही अधिक प्रिय, वेदांनी सांगितलेली परमेश्वरी अशी ती देवी आहे.
एवं ध्यात्वा ततो बाह्ये शालग्रामे घटेऽथवा । यन्त्रे वाष्टदले देवीं पूजयेत्तु विधानतः
अशा प्रकारे ध्यान केल्यावर, बाहेर शाळग्राम शिळेत, कलशात किंवा आठ पाकळ्यांच्या यंत्रात, योग्य पद्धतीने देवीची पूजा करावी.
आवाह्य देवीं तत्पश्चादासनादि प्रदीयताम् । मूलमन्त्रं समुच्चार्य चासनादीनि कल्पयेत्
देवीचे आवाहन करून, तिला आसन व इतर वस्तू अर्पण कराव्यात; मुळमंत्र म्हणत आसन व पूजेच्या वस्तू नीट मांडाव्यात.
पाद्यं तु पादयोर्दद्यान्मस्तकेऽर्घ्यं समीरितम् । मुखे त्वाचमनीयं स्यात्त्रिवारं मूलविद्यया
तिच्या पायांना पाद्य अर्पण करावे, डोक्यावर अर्घ्य द्यावे, आणि तोंडासाठी, मुळमंत्राने तीनदा आचमनीय पाणी द्यावे.
मधुपर्कं ततो दद्यादेकां गां च पयस्विनीम् । ततो नयेत्स्नानशालां तां च तत्रैव भावयेत्
नंतर मधुपर्क अर्पण करावा आणि एक दुधाळ गाय द्यावी; त्यानंतर तिला स्नानगृहात नेऊन तिथे तिचे ध्यान करावे.
अभ्यङ्गादिस्नानविधिं कल्पयित्वाथ वाससी । ततश्च चन्दनं दद्यान्नानालङ्कारपूर्वकम्
अभ्यंग व स्नानाची तयारी करून, मग वस्त्र द्यावे; त्यानंतर चंदन व विविध दागिने अर्पण करावेत.
पुष्पमाला बहुविधास्तुलसीमञ्जरीयुताः । पारिजातप्रसूनानि शतपत्रादिकानि च
अनेक प्रकारच्या फुलांच्या माळा, तुळशीच्या मंजिऱ्यांनी सजवलेल्या, पारिजात आणि कमळाच्या फुलांसह अर्पण कराव्यात.
ततः कुर्यात्पवित्रं तत्परिवारार्चनं विभोः । अग्नीशासुरवायव्यमध्ये दिक्ष्वङ्गपूजनम्
त्यांनंतर पूजेचे स्थान शुद्ध करून, देवीच्या परिवाराची पूजा करावी; अग्नी, यम, वायू इत्यादी दिशांमध्ये अंगपूजन करावे.