हूँ हूँ फट् स्वाहाप्येकविंशाक्षरो मनुः । पूज्यः कल्पतरुश्चैव भक्तानां सर्वकामदः
'हूं हूं फट् स्वाहा' हा एकवीस अक्षरी मंत्र पूजनीय आहे; तो भक्तांना सर्व इच्छा पूर्ण करणारा कल्पवृक्ष आहे.
दशलक्षजपेनैव मन्त्रसिद्धिर्भवेद् ध्रुवम् । ध्यानं च श्रूयतां ब्रह्मन् वेदोक्तं सर्वसम्मतम्
हा मंत्र दहा लाख वेळा जपल्याने नक्कीच सिद्धी मिळते. ब्रह्मन्, आता वेदांनी सांगितलेले आणि सर्वांनी मान्य केलेले ध्यान ऐक.
देवीं षोडशवर्षीयां शश्वत्सुस्थिरयौवनाम् । बिम्बोष्ठीं सुदतीं शुद्धां शरत्पद्मनिभाननाम्
देवीला सोळा वर्षांची, नेहमीच ताज्या तारुण्यात, बिंब फळासारखे ओठ, सुंदर दात, निर्मळ, आणि शरद ऋतूतील कमळासारखे मुख असलेली म्हणून ध्यान कर.
श्वेतचम्पकवर्णाभां सुनीलोत्पललोचनाम् । जगद्धात्रीं च दात्रीं च सर्वेभ्यः सर्वसम्पदाम्
श्वेत चंपकासारखा वर्ण, सुंदर निळ्या कमळासारखी डोळे, जगाची पालन करणारी आणि सर्वांना सर्व संपत्ती देणारी.
संसारसागरे घोरे ज्योतीरूपां सदा भजे । देव्याश्च ध्यानमित्येवं स्तवनं श्रूयतां मुने
या भयानक संसारसागरात मी तिला नेहमी प्रकाशरूप मानून उपासना करतो. हेच देवीचे ध्यान; आता, मुनी, तिचे स्तवन ऐक.
महादेव उवाच रक्ष रक्ष जगन्मातर्देवि मङ्गलचण्डिके । हारिके विपदां राशेर्हर्षमङ्गलकारिके
महादेव म्हणाले: रक्षण कर, रक्षण कर, हे जगन्माते, हे मंगलचंडिके! संकटांचा डोंगर दूर करणारी, आनंद आणि मंगल देणारी!
हर्षमङ्गलदक्षे च हर्षमङ्गलदायिके । शुभे मङ्गलदक्षे च शुभे मङ्गलचण्डिके
आनंद आणि मंगलात कुशल, आनंद आणि मंगल देणारी, शुभे, मंगलात कुशल, शुभे, हे मंगलचंडिके!
मङ्गले मङ्गलार्हे च सर्वमङ्गलमङ्गले । सतां मङ्गदे देवि सर्वेषां मङ्गलालये
मंगलात श्रेष्ठ, सर्व मंगलाची पात्र, सर्व मंगलाचा स्रोत, सज्जनांना मंगल देणारी, सर्वांची मंगलाची निवासस्थानी!
पूज्ये मङ्गलवारे च मङ्गलाभीष्टदेवते । पूज्ये मङ्गलभूपस्य मनुवंशस्य सन्ततम्
मंगळवार या शुभ दिवशी, जी देवी सर्व शुभ इच्छा पूर्ण करते, तिची पूजा करावी. मंगळाचे अधिपती आणि मनुवंशाची परंपरा चालवणाऱ्या त्या देवतेची नेहमीच भक्तीभावाने पूजा करावी.
मङ्गलाधिष्ठातृदेवि मङ्गलानां च मङ्गले । संसारमङ्गलाधारे मोक्षमङ्गलदायिनि
शुभतेची अधिष्ठात्री देवी, सर्व शुभांमध्ये सर्वात शुभ, संसारातील सर्व शुभतेचा आधार, आणि मोक्षरूप शुभ देणारी तूच आहेस.
सारे च मङ्गलाधारे पारे च सर्वकर्मणाम् । प्रतिमङ्गलवारे च पूज्ये मङ्गसुखप्रदे
शुभतेचा सार आणि आधार, सर्व कर्मांमध्ये सर्वोच्च, प्रत्येक मंगळवारी तुझी पूजा करावी, कारण तूच सर्वांना शुभ सुख देणारी आहेस.
स्तोत्रेणानेन शम्भुश्च स्तुत्वा मङ्गलचण्डिकाम् । प्रतिमङ्गलवारे च पूजां दत्त्वा गतः शिवः
या स्तोत्राने शंभूनं मंगळचंडिकेची स्तुती केली; प्रत्येक शुभ मंगळवारी पूजा अर्पण करून, शिव निघून गेला.
प्रथमे पूजिता देवी शिवेन सर्वमङ्गला । द्वितीये पूजिता सा च मङ्गलेन ग्रहेण च
सर्वप्रथम, सर्व शुभतेची देवी शिवाने पूजली; दुसऱ्यांदा, तिची पूजा मंगळ ग्रहाने केली.
तृतीते पूजिता भद्रा मङ्गलेन नृपेण च । चतुर्थे मङ्गले वारे सुन्दरीभिः प्रपूजिता
तिसऱ्यांदा, भद्रेला मंगळ राजाने पूजले; चौथ्या शुभ मंगळवारी, सुंदर स्त्रियांनी तिची पूजा केली.
पञ्चमे मङ्गलाकाङ्क्षिनरैर्मङ्गलचण्डिका । पूजिता प्रतिविश्वेषु विश्वेशपूजिता सदा
पाचव्या दिवशी, शुभाची इच्छा करणाऱ्या लोकांनी मंगळचंडिकेची पूजा केली; ती सर्व विश्वांमध्ये नेहमीच पूजली जाते, आणि विश्वेश्वरानेही तिची पूजा केली आहे.
ततः सर्वत्र सम्पूज्या बभूव परमेश्वरी । देवैश्च मुनिभिश्चैव मानवैर्मनुभिर्मुने
त्यानंतर, परमेश्वरी सर्वत्र पूजनीय झाली; देव, ऋषी आणि मनुष्य यांनी तिची भक्तीपूर्वक पूजा केली, हे मनुवंशातील मुनी.
देव्याश्च मङ्गस्तोत्रं यः शृणोति समाहितः । तन्मङ्गलं भवेत्तस्य न भवेत्तदमङ्गलम् । वर्धते पुत्रपौत्रैश्च मङ्गलं च दिने दिने
जो कोणी एकाग्रतेने देवीचे हे शुभ स्तोत्र ऐकतो, त्याच्यासाठी शुभता वाढते, अशुभ काही होत नाही; दररोज पुत्र आणि नातवंडांसह शुभता वाढत जाते.
श्रीनारायण उवाच उक्तं द्वयोरुपाख्यानं ब्रह्मपुत्र यथागमम् । श्रूयतां मनसाऽऽख्यानं यच्छ्रुतं धर्मवक्त्रतः
श्रीनारायण म्हणाले: हे ब्रह्मपुत्रा, दोन्ही कथा परंपरेनुसार सांगितल्या आहेत; आता धर्माच्या मुखातून ऐकलेली मनसा देवीची कथा ऐक.
सा च कन्या भगवती कश्यपस्य च मानसी । तेनैव मनसा देवी मनसा या च दीव्यति
ती कन्या, भगवती, कश्यपाची मनातून उत्पन्न झालेली मुलगी आहे; मनानेच ती देवी तेजस्वी आहे आणि मनानेच दिव्य आहे.
मनसा ध्यायते या च परमात्मानमीश्वरम् । तेन सा मनसा देवी तेन योगेन दीव्यति
जी देवी मनाने परमात्म्याचे ध्यान करते, त्या योगानेच ती देवी तेजस्वी होते.
आत्मारामा च सा देवी वैष्णवी सिद्धयोगिनी । त्रियुगं च तपस्तप्त्वा कृष्णस्य परमात्मनः
ती देवी आत्मराम, विष्णूभक्त, सिद्धयोगिनी आहे; तिने तीन युगांपर्यंत श्रीकृष्ण परमात्म्यासाठी तप केले.
जरत्कारुशरीरं च दृष्ट्वा यत्क्षीणमीश्वरः । गोपीपतिर्नाम चक्रे जरत्कारुरिति प्रभुः
जरत्कारूचे शरीर अशक्त झालेले पाहून, गोपींच्या पतीने तिला 'जरत्कारू' असे नाव दिले.
वाञ्छितं च ददौ तस्यै कृपया च कृपानिधिः । पूजां च कारयामास चकार च स्वयं प्रभुः
करुणेचा सागर असलेल्या प्रभूंनी तिची इच्छा पूर्ण केली; स्वतः प्रभूंनी तिच्या पूजेची व्यवस्था केली आणि पूजा केली.
स्वर्गे च नागलोके च पृथिव्यां ब्रह्मलोकतः । भृशं जगत्सु गौरी सा सुन्दरी च मनोहरा । ४४ जगद्गौरीति विख्याता तेन सा पूजिता सती । शिवशिष्या च सा देवी तेन शैवी प्रकीर्तिता
स्वर्गात, नागलोकात, पृथ्वीवर आणि ब्रह्मलोकात, गौरी ही अतिशय सुंदर आणि मनमोहक आहे; ती जगात 'जगद्गौरी' म्हणून प्रसिद्ध आहे. म्हणूनच ती सती म्हणून पूजली गेली आणि शिवाची शिष्या असल्याने 'शैवी' म्हणून ओळखली जाते.
विष्णुभक्तातीव शश्वद्वैष्णवी तेन कीर्तिता । नागानां प्राणरक्षित्री यज्ञे पारीक्षितस्य च
विष्णूभक्तीमुळे तिला 'वैष्णवी' असे नाव मिळाले; ती नागांचे प्राण वाचवणारी आहे आणि परीक्षितच्या यज्ञात तिला परिक्षा देण्याची वेळ आली होती.
नागेश्वरीति विख्याता सा नागभगिनीति च । विषं संहर्तुमीशा या तेन विषहरी स्मृता
ती 'नागेश्वरी' म्हणून प्रसिद्ध आहे, तसेच 'नागभगिनी' म्हणूनही ओळखली जाते; जी विषाचा नाश करू शकते, म्हणून तिला 'विषहरी' असेही म्हणतात.
सिद्धयोगं हरात्प्राप तेन सा सिद्धयोगिनी । महाज्ञानं च योगं च मृतसज्जीवनीं पराम्
तीला हराकडून सिद्धीयोग प्राप्त झाला आणि त्यामुळे ती सिद्धयोगिनी झाली. तिच्याकडे मोठं ज्ञान, योगाची पूर्णता आणि मृतांना पुन्हा जिवंत करण्याची श्रेष्ठ शक्ती होती.
महाज्ञानयुतां तां च प्रवदन्ति मनीषिणः । आस्तीकस्य मुनीन्द्रस्य माता सापि तपस्विनी
ज्ञानी लोक म्हणतात की, ती मोठ्या ज्ञानाने युक्त असून, ऋषी आस्तिकाची तपस्विनी आई होती.
आस्तीकमाता विज्ञाता जगत्यां सुप्रतिष्ठिता । प्रिया मुनेर्जरत्कारोर्मुनीन्द्रस्य महात्मनः
ती आस्तिकाची आई म्हणून जगात प्रसिद्ध आहे आणि महान ऋषी जरत्कारूची प्रिय पत्नी आहे.
योगिनो विश्वपूज्यस्य जरत्कारुप्रिया ततः । जरत्कारुर्जगद्गौरी मनसा सिद्धयोगिनी
योग्यांनी जगभर पूजलेला जरत्कारू ज्याची प्रिय आहे, ती मनाने सिद्धयोगिनी झाली आणि आस्तिकाची आई म्हणून पूजली जाते.