राधासमा तत्सखी च श्रीकृष्णप्रेयसी प्रिया । कार्तिकीपूर्णिमायां तु रासे राधामहोत्सवे
तिच्या खऱ्या रूपाने मोहून, कामाने व्याकुळ होऊन त्याने तिची स्तुती केली. यज्ञ म्हणाले: पूर्वी तू गोलोकातील गोपी होतीस, सगळ्या गोपींपैकी श्रेष्ठ.
आविर्भूता दक्षिणांसाल्लक्ष्म्याश्च तेन दक्षिणा । पुरा त्वं च सुशीलाख्या ख्याता शीलेन शोभने
राधेसमान तिची सखी आणि श्रीकृष्णाची प्रिय होतीस; कार्तिक पौर्णिमेला रासात राधेच्या महोत्सवात—
लक्ष्मीदक्षांसभागात्त्वं राधाशापाच्च दक्षिणा । गोलोकात्त्वं परिभ्रष्टा मम भाग्यादुपस्थिता
लक्ष्मीच्या यज्ञातील वाट्यामुळे आणि राधेच्या शापामुळे, हे दक्षिणा, तू गोलोकातून खाली आलीस आणि माझ्या भाग्यामुळे आता माझ्याकडे आली आहेस.
कृपां कुरु महाभागे मामेव स्वामिनं कुरु । कर्मिणां कर्मणां देवी त्वमेव फलदा सदा
हे महाभाग्यवती, माझ्यावर कृपा कर आणि मला तुझा स्वामी कर. हे देवी, तूच नेहमी कर्म करणाऱ्यांना त्यांच्या कर्माचे फळ देतेस.
त्वया विना च सर्वेषां सर्वं कर्म च निष्फलम् । त्वया विना तथा कर्म कर्मिणां च न शोभते
तुझ्या शिवाय सर्वांची सर्व कर्मे निष्फळ होतात. तुझ्या विना कर्म करणाऱ्यांचे कर्म शोभत नाही.
ब्रह्मविष्णुमहेशाश्च दिक्पालादय एव च । कर्मणश्च फलं दातुं न शक्ताश्च त्वया विना
ब्रह्मा, विष्णु, महेश आणि दिक्पाळ वगैरे सुद्धा तुझ्या शिवाय कर्माचे फळ देऊ शकत नाहीत.
कर्मरूपी स्वयं ब्रह्मा फलरूपी महेश्वरः । यज्ञरूपी विष्णुरहं त्वमेषां साररूपिणी
ब्रह्मा स्वतः कर्मरूप आहे, महेश फळरूप आहे, विष्णु यज्ञरूप आहे आणि तू या सर्वांची साररूप आहेस.
फलदातृपरं ब्रह्म निर्गुणा प्रकृतिः परा । स्वयं कृष्णश्च भगवान् स च शक्तस्त्वया सह
फळ देणारे परब्रह्म, निर्गुण प्रकृती हीच श्रेष्ठ आहे; आणि भगवंत श्रीकृष्ण सुद्धा तुझ्या सहवासानेच समर्थ होतो.
त्वमेव शक्तिः कान्ते मे शश्वज्जन्मनि जन्मनि । सर्वकर्मणि शक्तोऽहं त्वया सह वरानने
हे प्रिये, प्रत्येक जन्मी तूच माझी शक्ती आहेस; हे सुंदरमुखी, तुझ्या सोबतच मी सर्व कर्मे करू शकतो.
इत्युक्त्वा च पुरस्तस्थौ यज्ञाधिष्ठातृदेवता । तुष्टा बभूव सा देवी भेजे तं कमलाकला
असे म्हणून यज्ञाचे अधिष्ठाता देवतेने तिच्यासमोर उभे राहिले; देवी प्रसन्न झाली आणि लक्ष्मीचा अंश त्याच्यात विलीन झाला.
इदं च दक्षिणास्तोत्रं यज्ञकाले च यः पठेत् । फलं च सर्वयज्ञानां प्राप्नोति नात्र संशयः
जो कोणी यज्ञकाळी हे दक्षिणास्तोत्र म्हणतो, त्याला सर्व यज्ञांचे फळ मिळते—यात काहीही शंका नाही.
राजसूये वाजपेये गोमेधे नरमेधके । अश्वमेधे लाङ्गले च विष्णुयज्ञे यशस्करे
राजसूय, वाजपेय, गोमेध, नरमेध, अश्वमेध, लंगळयज्ञ आणि यशस्वी विष्णुयज्ञ यामध्ये,
धनदे भूमिदे पूर्ते फलदे गजमेधके । लोहयज्ञे स्वर्णयज्ञे रत्नयज्ञेऽथ ताम्रके
धनद, भूमिद, पूर्त, फलद, गजमेध, लोखंडयज्ञ, सोन्याचा यज्ञ, रत्नयज्ञ आणि तांब्याचा यज्ञ यामध्ये,
शिवयज्ञे रुद्रयज्ञे शक्रयज्ञे च बन्धुके । वृष्टौ वरुणयागे च कण्डके वैरिमर्दने
शिवयज्ञ, रुद्रयज्ञ, इंद्रयज्ञ, बंधुयज्ञ, पावसासाठी आणि वरुणपूजेत, कंडिकेत आणि शत्रूनाशात,
शुचियज्ञे धर्मयज्ञेऽध्वरे च पापमोचने । ब्रह्माणीकर्मयागे च योनियागे च भद्रके
शुद्धियज्ञ, धर्मयज्ञ, पापमुक्तीचे यज्ञ, ब्राह्मणिक कर्मयज्ञ आणि शुभ योनीयज्ञ यामध्ये,
एतेषां च समारम्भे इदं स्तोत्रं च यः पठेत् । निर्विघ्नेन च तत्कर्म सर्वं भवति निश्चितम्
या सर्व यज्ञांच्या आरंभी जो कोणी हे स्तोत्र म्हणतो, त्याची सर्व कामे नक्कीच विघ्नरहित पूर्ण होतात.
इदं स्तोत्रं च कथितं ध्यानं पूजाविधिं शृणु । शालग्रामे घटे वापि दक्षिणां पूजयेत्सुधीः
हे स्तोत्र सांगितले गेले; आता ध्यान आणि पूजा करण्याची पद्धत ऐक. शालग्राम किंवा कलशात दक्षिणेची पूजा करावी.
लक्ष्मीदक्षांससम्भूतां दक्षिणां कमलाकलाम् । सर्वकर्मसुदक्षां च फलदां सर्वकर्मणाम्
लक्ष्मीच्या यज्ञातील अंशातून जन्मलेली, कमळेचा अंश असलेली, सर्व कर्मात निपुण आणि सर्व कर्मांचे फळ देणारी दक्षिणा मी पूजतो.
विष्णोः शक्तिस्वरूपां च पूजितां वन्दितां शुभाम् । शुद्धिदां शुद्धिरूपां च सुशीलां शुभदां भजे
विष्णूची शक्तिस्वरूप, पूजलेली, वंदलेली, पावित्र्य देणारी, पावित्र्यरूप, सुस्वभावी आणि शुभ देणारी तिला मी वंदन करतो.
ध्यात्वानेनैव वरदां मूलेन पूजयेत्सुधीः । दत्त्वा पाद्यादिकं देव्यै वेदोक्तेनैव नारद
तिचे वरदायिनी म्हणून ध्यान करून, विवेकी पुरुषाने या मूळ मंत्रानेच तिची पूजा करावी; वेदविधीनुसार देवीला पाद्य वगैरे अर्पण करावे, हे नारद.
ॐ श्रीं क्लीं ह्रीं दक्षिणायै स्वाहेति च विचक्षणः । पूजयेद्विधिवद् भक्त्या दक्षिणां सर्वपूजिताम्
श्रीमंत, बुद्धिमान माणसाने सर्वांच्या पूजेला पात्र असलेल्या दक्षिणेची भक्तीभावाने आणि योग्य पद्धतीने, 'ॐ श्रीं क्लीं ह्रीं दक्षिणायै स्वाहा' या मंत्राने पूजा करावी.
इत्येवं कथितं ब्रह्मन् दक्षिणाख्यानमेव च । सुखदं प्रीतिदं चैव फलदं सर्वकर्मणाम्
हे ब्राह्मण, दक्षिणेची ही कथा सांगितली. ही कथा ऐकणाऱ्याला आनंद, समाधान आणि सर्व कर्मांचे फळ मिळवून देते.
इदं च दक्षिणाख्यानं यः शृणोति समाहितः । अङ्गहीनं च तत्कर्म न भवेद्भारते भुवि
जो कोणी एकाग्रतेने दक्षिणेची ही कथा ऐकतो, त्याची कोणतीही कृती या भारतभूमीवर अपूर्ण राहत नाही.
अपुत्रो लभते पुत्रं निश्चितं च गुणान्वितम् । भार्याहीनो लभेद्भार्यां सुशीलां सुन्दरीं पराम्
ज्याला मूल नाही त्याला नक्कीच गुणी मुलगा मिळतो; ज्याची पत्नी नाही त्याला उत्तम, सुंदर आणि सुस्वभावी पत्नी मिळते.
वरारोहां पुत्रवतीं विनीतां प्रियवादिनीम् । पतिव्रतां च शुद्धां च कुलजां च वधूं वराम्
ती वधू देखणी, मुलांसह, नम्र, गोड बोलणारी, पतीला निष्ठावान, शुद्ध, चांगल्या घराण्यातील आणि सर्वगुणसंपन्न असते.
विद्याहीनो लभेद्विद्यां धनहीनो लभेद्धनम् । भूमिहीनो लभेद्भूमिं प्रजाहीनो लभेत्प्रजाम्
ज्याच्याकडे विद्या नाही त्याला विद्या मिळते; ज्याच्याकडे धन नाही त्याला धन मिळते; ज्याच्याकडे जमीन नाही त्याला जमीन मिळते; ज्याच्याकडे संतती नाही त्याला संतती मिळते.
सङ्कटे बन्धुविच्छेदे विपत्तौ बन्धने तथा । मासमेकमिदं श्रुत्वा मुच्यते नात्र संशयः
अडचणीत, नातलगांपासून वेगळे पडल्यावर, संकटात किंवा कैदेत असताना, जो एक महिना ही कथा ऐकतो तो नक्कीच मुक्त होतो—यात शंका नाही.
षष्ठ्युपाख्यानवर्णनम् नारद उवाच अनेकानां च देवीनां श्रुतमाख्यानमुत्तमम् । अन्यासां चरितं ब्रह्मन् वद वेदविदांवर
नारद म्हणाले: मी अनेक देवींच्या उत्तम कथा ऐकल्या आहेत; वेदांमध्ये पारंगत असलेल्या श्रेष्ठा, आता इतर देवींच्या कथा मला सांग.
श्रीनारायण उवाच सर्वासां चरितं विप्र वेदेषु च पृथक्पृथक् । पूर्वोक्तानां च देवीनां कासां श्रोतुमिहेच्छसि
श्रीनारायण म्हणाले: सर्व देवींच्या कथा वेदांमध्ये स्वतंत्रपणे सांगितल्या आहेत; पूर्वी सांगितलेल्या देवींपैकी तुला कोणाची कथा ऐकायची आहे?
नारद उवाच षष्ठी मङ्गलचण्डी च मनसा प्रकृतेः कला । उत्पत्तिमासां चरितं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
नारद म्हणाले: षष्ठी, मंगळा आणि चंडी या प्रकृतीच्या अंश आहेत; त्यांचा जन्म आणि चरित्र मला सविस्तर ऐकायचे आहे.