कूपरूपं गभीरं च धनुर्विंशत्प्रमाणकम् । महापातकिनां चैव महत्क्लेशप्रदं परम्
तो खड्डा विहिरीसारखा, खोल, वीस धनुष्य लांबीचा, आणि मोठ्या पापी लोकांना मोठ्या यातना देणारा आहे.
तत्कीटभक्षितानां च नम्रास्यानां च सन्ततम् । कुण्डं नक्रमुखाकारं धनुःषोडशमानकम्
तो खड्डा नेहमी किड्यांनी खाल्लेले, वाकडी तोंडे असलेले, मगराच्या तोंडासारखा आणि सोळा धनुष्य लांबीचा आहे.
गम्भीरं कूपरूपं च पापिनां सङ्कुलं सदा । धनुःशतप्रमाणं च कीर्तितं गजदंशनम्
तो खड्डा खोल, विहिरीसारखा, नेहमी पापी लोकांनी भरलेला, शंभर धनुष्य लांबीचा आणि हत्तीच्या चाव्यांनी युक्त आहे.
धनुस्त्रिंशत्प्रमाणं च कुण्डं च गोमुखाकृति । पापिनां क्लेशदं शश्वद् गोमुखं परिकीर्तितम्
तीस धनुष्य लांबीचा, गायीच्या तोंडासारखा खड्डा, पापी लोकांना नेहमी यातना देणारा, आणि 'गोमुख' म्हणून प्रसिद्ध आहे.
कालचक्रेण संयुक्तं भ्रममाणं भयानकम् । कुम्भाकारं ध्वान्तयुक्तं द्विगव्यूतिप्रमाणकम्
कालचक्रासोबत फिरणारे, भीतीदायक, मडक्यासारखे दिसणारे, काळोखाने भरलेले आणि दोन गायींच्या लांबीएवढे मोठे असे ते आहे.
लक्षपौरुषमानं च गम्भीरं विस्मृतं सति । कुत्रचित्तप्ततैलं च ताम्रादिकुण्डमेव च
शंभर हजार माणसांच्या मापाचे, खोल, विसरले गेलेले, कुठेतरी तापवलेले तेल आणि तांब्याची कढई असलेले असे ते आहे.
पापिनां च प्रधानैश्च मूर्च्छितैः कृमिभिर्युतम् । परस्परं च नश्यद्भिः शब्दकृद्भिश्च सन्ततम्
तेथे मोठमोठ्या पापी लोकांनी, बेशुद्ध पडलेल्यांनी आणि कीटकांनी भरलेले, एकमेकांना संपवत आणि सतत आवाज करत आहेत.
ताडितैर्यमदूतैश्च मुसलैर्मुद्गरैस्तथा । घूर्णमानैः पतद्भिश्च मूर्च्छितैश्च क्षणं क्षणम्
यमदूतांनी मुसळ आणि मोठ्या हातोड्यांनी मारलेले, गरगर फिरणारे, पडणारे आणि वारंवार बेशुद्ध होणारे असे ते आहेत.
पातितैर्यमदूतैश्च रुदन्त्यस्मात्क्षणं पुनः । यावन्तः पापिनः सन्ति सर्वकुण्डेषु सुन्दरि
यमदूतांनी खाली फेकले गेलेले हे पापी पुन्हा पुन्हा रडतात; सुंदरि, सर्व कुंडांमध्ये जितके पापी आहेत, ते असेच आहेत.
ततश्चतुर्गुणाः सन्ति कुम्भीपाके च दुःखदे । सुचिरं वध्यमानास्ते भोगदेहा न नश्वराः
त्यांनंतर, कुंभिपाकात चारपट दुःख असते; खूप काळ ते छळले जातात, त्यांची भोगायची शरीरे नष्ट होत नाहीत.
सर्वकुण्डप्रधानं च कुम्भीपाकं प्रकीर्तितम् । कालनिर्मितसूत्रेण निबद्धा यत्र पापिनः
सर्व कुंडांमध्ये कुंभिपाक हा प्रमुख मानला जातो; तेथे पापी लोक काळाने विणलेल्या दोऱ्याने बांधलेले असतात.
उत्थापिताश्च दूतैश्च क्षणमेव निमज्जिताः । निःश्वासबद्धाः सुचिरं तथा मोहं गताः पुनः
दूतांनी वर उचलून लगेच पुन्हा बुडवले, श्वासाने बांधले गेलेले, आणि पुन्हा पुन्हा मोहात पडणारे असे ते आहेत.
अतीव क्लेशसंयुक्ता देहभोगेन सुन्दरि । प्रतप्ततोययुक्तं च कालसूत्रं प्रकीर्तितम्
शरीराने अत्यंत दुःख भोगणारे, सुंदरि; काळाचा दोरा तापलेल्या पाण्याशी जोडलेला आहे असे सांगितले जाते.
अवटः कूपभेदश्च मत्स्योदः स उदाहृतः । प्रतप्ततोयपूर्णं च चतुर्विंशत्प्रमाणकम्
तेथे खड्डा, विहिरीसारखी जागा आणि मत्स्यपाणी असे म्हटले जाते; तापलेल्या पाण्याने भरलेले, चोवीस मापाचे आहे.
व्याप्तं महापातकिभिर्व्यादग्धाङ्गैश्च सन्ततम् । मद्दूतैस्ताडितैः शश्वदवटोदं प्रकीर्तितम्
महापाप्यांनी भरलेले, त्यांचे अंग नेहमी भाजलेले, माझ्या दूतांनी सतत मारलेले, असे मत्स्यपाणीचे खड्डे ओळखले जातात.
यत्रोदस्पर्शमात्रेण सर्वव्याधिश्च पापिनाम् । भवेदकस्मात्पततां यस्मिन्कुण्डे धनुःशते
जिथे पाण्याचा स्पर्श होताच सर्व रोग पाप्यांना जडतात; अचानक शंभर धनुष्य मापाच्या खड्ड्यात पडतात.
अरुन्तुदैर्भक्षितैस्तु प्राणिभिर्यच्च सङ्कुलम् । हाहेति शब्दं कुर्वद्भिस्तदेवारुन्तुदं विदुः
अरुंतुद नावाच्या प्राण्यांनी भरलेले, पडणाऱ्यांना खातात, 'हाहा' असा आवाज करत, म्हणून ते अरुंतुद म्हणून ओळखले जाते.
तप्तपांसुभिराकीर्णं ज्वलद्भिस्तुषदग्धकैः । तद्भक्षैः पापिभिर्युक्तं पांसुभोजैर्धनुःशतम्
तापलेल्या वाळूने भरलेले, जळत्या तुषाने भाजलेले, वाळू खाणाऱ्या पाप्यांनी भरलेले, शंभर धनुष्य मापाचे आहे.
पातमात्रेण पापी च पाशेन वेष्टितो भवेत् । क्रोशमात्रेण कुण्डं च तत्पाशवेष्टनं विदुः
फक्त पडताच पापी दोऱ्याने गुंडाळला जातो; एक कोस अंतरावर असलेला हा खड्डा त्या दोऱ्याने बांधलेला म्हणून ओळखला जातो.
पातमात्रेण पापी च शूलेन वेष्टितो भवेत् । धनुर्विंशत्प्रमाणं च शूलप्रोतं प्रकीर्तितम्
फक्त पडताच पापी शुलाने वेढला जातो; वीस धनुष्य मापाचा, शुलांनी भरलेला हा खड्डा म्हणून ओळखला जातो.
पततां पापिनां यत्र भवेदेव प्रकम्पनम् । अतीव हिमतोयाक्तं क्रोशार्धं च प्रकम्पनम्
जिथे पडणाऱ्या पाप्यांना थरथर होते; अत्यंत थंड पाण्याने भरलेले, अर्धा कोस एवढे मोठे, आणि तेथे थरथर होते असे सांगितले जाते.
ददत्येव हि मे दूता यत्रोल्काः पापिनां मुखे । धनुर्विंशत्प्रमाणं तदुल्काभिश्च सुसङ्कुलम्
माझे दूत नेहमी पाप्यांच्या तोंडात उल्का टाकतात; वीस धनुष्य मापाचा, उल्कांनी भरलेला हा खड्डा आहे.
लक्षपौरुषमानं च गम्भीरं च धनुःशतम् । नानाप्रकारकृमिभिः संयुक्तं च भयानकम्
शंभर पुरुषांच्या खोलीचे आणि शंभर धनुष्यांच्या रुंदीचे, विविध प्रकारच्या किड्यांनी भरलेले, अत्यंत भीतीदायक असे एक खड्डे आहे.
अत्यन्धकारव्याप्तं च कूपाकारं च वर्तुलम् । तद्भक्ष्यैः पापिभिर्युक्तं प्रणश्यद्भिः परस्परम्
तो खड्डा घनदाट अंधाराने व्यापलेला, विळ्यासारखा गोल आणि त्यात पापी जीव एकमेकांना खात खात नष्ट होत असतात.
तप्ततोयप्रदग्धैश्च ज्वलद्भिः कीटभक्षितैः । ध्वान्तेन चक्षुषा चान्धैरन्धकूपः प्रकीर्तितः
त्या ठिकाणी पापी लोक जळत्या किड्यांनी खाल्ले जातात, उकळत्या पाण्याने भाजले जातात आणि अंधारामुळे त्यांना काहीच दिसत नाही—त्याला अंधकूप म्हणतात.
नानाप्रकारशस्त्रौघैर्यत्र विद्धाश्च पापिनः । धनुर्विंशत्प्रमाणं च वेधनं तत्प्रकीर्तितम्
जिथे पापी विविध शस्त्रांनी छिद्रित होतात आणि ते छिद्र वीस धनुष्यांच्या रुंदीचे असते, असे ते वेधणारे ठिकाण आहे.
दण्डेन ताडिता यत्र मम दूतैश्च पापिनः । धनुःषोडशमानं च तत्कुण्डं दण्डताडनम्
जिथे माझे दूत पाप्यांना काठ्यांनी मारतात आणि सोळा धनुष्यांच्या मापाचे ते खड्डे 'दंडताडन' म्हणून ओळखले जाते.
निरुद्धाश्च महाजालैर्यथा मीनाश्च पापिनः । धनुर्विंशत्प्रमाणं च जालरन्ध्रं प्रकीर्तितम्
जिथे पापी मोठ्या जाळ्यांत मास्यासारखे अडकतात आणि त्या जाळ्याचा छिद्र वीस धनुष्यांच्या रुंदीचे असते.
पततां पापिनां कुण्डे देहश्चूर्णो भवेदिह । लोहबन्दीनिबद्धानां कोटिपौरुषमानकम्
ज्या खड्ड्यात पापी पडतात, तिथे त्यांचे शरीर चुरडून पूड केले जाते; आणि जे लोखंडाच्या साखळ्यांत बांधलेले असतात, त्यासाठी तो खड्डा दहा लाख पुरुषांच्या मापाचा असतो.
गम्भीरं ध्वान्तसंयुक्तं धनुर्विंशत्प्रमाणकम् । मूर्च्छितानां जडानां च देहचूर्णं प्रकीर्तितम्
खूप खोल, अंधाराने भरलेला आणि वीस धनुष्यांच्या मापाचा तो खड्डा, जिथे बेशुद्ध आणि जड लोकांची शरीरे चुरडली जातात.