शूद्रपाकोपजीवी यः सूपकार इति स्मृतः । सन्ध्यापूजनहीनश्च प्रमत्तः पतितः स्मृतः
जो शूद्रांनी शिजवलेले अन्न खातो, त्याला 'सूपकार' म्हणतात; आणि जो संध्यापूजा करत नाही, तो प्रमादी आणि पतित समजला जातो.
उक्तं सर्वं मया भद्रे लक्षणं वृषलीपतेः । एते महापातकिनः कुम्भीपाकं प्रयान्ति ते । कुण्डान्यन्यानि ये यान्ति निबोध कथयामि ते
हे शुभे, मी तुला वृषलीपतीची सर्व लक्षणे सांगितली; हे सर्व मोठे पापी कुंभिपाकात जातात. आता इतर कुंडांत जे जातात, त्याबद्दल सांगतो, नीट ऐक.
नानाकर्मविपाकफलकथनम् धर्मराज उवाच देवसेवां विना साध्वि न भवेत्कर्मकृन्तनम् । शुद्धकर्म शुद्धबीजं नरकश्च कुकर्मणा
धर्मराज म्हणाले: देवीची सेवा केल्याशिवाय, सुभगे, कर्माचे बंधन सुटत नाही; शुद्ध कर्माचे फळ शुद्धच मिळते, आणि वाईट कर्मामुळे नरक मिळतो.
पुंश्चल्यन्नं च यो भुङ्क्ते योऽस्यां गच्छेत्पतिव्रते । स द्विजः कालसूत्रं च मृतो याति सुदुर्गमम्
जो द्विजा व्यभिचारिणीचे अन्न खातो किंवा तिच्याजवळ जातो, तो मरणानंतर अतिशय कठीण काळसूत्र नरकात जातो.
शतवर्षं कालसूत्रे स्थिरीभूतो भवेद् ध्रुवम् । तत्र जन्मनि रोगी च ततः शुद्धो भवेद् द्विजः
तो शंभर वर्षे काळसूत्रात राहतो; पुढच्या जन्मी त्याला रोग होतो, आणि त्यानंतर तो द्विजा शुद्ध होतो.
पतिव्रता चैकपतौ द्वितीये कुलटा स्मृता । तृतीये धर्षिणी ज्ञेया चतुर्थे पुंश्चलीत्यपि
एक पती असणारी स्त्री 'पतिव्रता' म्हणवते; दुसऱ्यासोबत असली तर 'कुळटा', तिसऱ्यासोबत 'धर्षिणी', आणि चौथ्यासोबत 'पुंश्चली'.
वेश्या च पञ्चमे षष्ठे पुङ्गी च सप्तमेऽष्टमे । तत ऊर्ध्वं महावेश्या सास्पृश्या सर्वजातिषु
पाचव्या पुरुषासोबत ती 'वेश्या', सहाव्या वेळी 'पुंगी', सातव्या-आठव्या वेळी 'महावेश्या' होते, आणि ती सर्व जातींमध्ये अस्पृश्य ठरते.
यो द्विजः कुलटां गच्छेद्धर्षिणीं पुंश्चलीमपि । पुङ्गीं वेश्यां महावेश्यां मत्स्योदे याति निश्चितम्
जो द्विजा कुळटा, धर्षिणी, पुंश्चली, पुंगी, वेश्या किंवा महावेश्या यांच्याजवळ जातो, तो नक्की मत्स्योद नरकात जातो.
शताब्दं कुलटागामी धृष्टागामी चतुर्गुणम् । षड्गुणं पुंश्चलीगामी वेश्यागामी गुणाष्टकम्
कुळटेकडे गेलेला शंभर वर्षे नरकात राहतो; धर्षिणीकडे गेलेला त्याच्या चारपट, पुंश्चलीकडे गेलेला सहापट, वेश्येकडे गेलेला आठपट काळ नरकात राहतो.
पुङ्गीगामी दशगुणं वसेत्तत्र न संशयः । महावेश्याकामुकश्च ततो दशगुणं वसेत्
पुंगीशी संबंध ठेवणारा दहापट काळ नरकात राहतो, यात शंका नाही; आणि महावेश्येचा प्रियकर त्यापेक्षा दहापट अधिक काळ नरकात राहतो.
तत्रैव यातनां भुङ्क्ते यमदूतेन ताडितः । तित्तिरिः कुलटागामी धृष्टागामी च वायसः
तेथे तो यमदूतांकडून मार खात दुःख भोगतो; कुळटेकडे गेलेला तित्तिरी पक्षी, धर्षिणीकडे गेलेला कावळा होतो.
कोकिलः पुंश्चलीगामी वेश्यागामी वृकः स्मृतः । पुङ्गीगामी सूकरश्च सप्तजन्मनि भारते
पुंश्चलीकडे गेलेला कोकिळा, वेश्येकडे गेलेला लांडगा, आणि पुंगीशी संबंध ठेवणारा सात जन्मे भारतात डुक्कर होतो.
महावेश्याप्रगामी च जायते शाल्मलीतरुः । यो भुङ्क्ते ज्ञानहीनश्च ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः
जो पुरुष मोठ्या वेश्यांशी संबंध ठेवतो किंवा चंद्र-सूर्यग्रहणाच्या वेळी अज्ञानाने अन्न खातो, तो पुढील जन्मी शाल्मली वृक्ष होतो.
अरुन्तुदं स यात्येवाप्यन्नमानाब्दमेव च । ततो भवेन्मानवश्चाप्युदरे रोगपीडितः
तो अरुंतुद नावाच्या ठिकाणी जाऊन तिथे एक वर्षभर अन्न खातो; त्यानंतर तो मनुष्य म्हणून जन्म घेतो, पण त्याच्या पोटात रोग असतो.
गुल्मयुक्तश्च काणश्च दन्तहीनस्ततः शुचिः । वाक्प्रदत्तां स्वकन्यां च योऽन्यस्मै प्रददाति च
तो गाठींनी त्रस्त, एका डोळ्याने आंधळा, दात नसलेला आणि नंतर शुद्ध होतो; जो आपली वचनबद्ध कन्या दुसऱ्याला देतो.
स वसेत्पांसुकुण्डे च तद्भोजी शतवत्सरम् । तद्द्रव्यहारी यः साध्वि पांसुवेष्टे शताब्दकम्
तो वाळूच्या खड्ड्यात राहतो आणि तिथलेच अन्न खातो, शंभर वर्षे; जो सद्गृहस्थ स्त्रीचे धन चोरतो, तो शंभर वर्षे वाळूत गुंडाळून ठेवला जातो.
निवसेच्छरशय्यायां मम दूतेन ताडितः । भक्त्या न पूजयेद्विप्रः शिवलिङ्गं च पार्थिवम्
जो ब्राह्मण भक्तीने पार्थिव शिवलिंगाची पूजा करत नाही, त्याला माझा दूत बाणांच्या शय्येवर मारतो आणि तो तिथे राहतो.
स याति शूलिनः पापाच्छूलप्रोतं सुदारुणम् । स्थित्वा शताब्दं तत्रैव श्वापदः सप्तजन्मसु
पापामुळे तो शिवाच्या त्रिशूळाने भेदलेल्या भयंकर ठिकाणी जातो; तिथे शंभर वर्षे राहून, सात जन्मांसाठी तो रानटी प्राणी होतो.
ततो भवेद्देवलश्च सप्तजन्म ततः शुचिः । करोति कुण्ठितं विप्रं यद्भिया कम्पते द्विजः
नंतर तो सात जन्मांसाठी देव होतो आणि मग शुद्ध होतो; जो ब्राह्मणाला भीतीने थरथर कापायला लावतो.
प्रकम्पने वसेत्सोऽपि विप्रलोमाब्दमेव च । प्रकोपवदना कोपात् स्वामिनं या च पश्यति
तो ब्राह्मणाच्या केसांप्रमाणे एक वर्ष थरथरत राहतो; जो रागाने आपल्या स्वामीकडे कोपयुक्त चेहऱ्याने पाहतो.
कटूक्तिं तं प्रवदति सोल्मुकं सम्प्रयाति हि । उल्कां ददाति तद्वक्त्रे सततं मम किङ्करः
जो त्याला कडू बोलतो, तो उल्मुक नावाच्या प्रदेशात जातो; माझा सेवक त्याच्या तोंडात नेहमी जळती काडी घालतो.
दण्डेन ताडयेन्मूर्ध्नि तल्लोमाब्दप्रमाणकम् । ततो भवेन्मानवी च विधवा सप्तजन्मसु
त्याच्या डोक्यावर काठीने केसांच्या एका वर्षाएवढा वेळ मार दिला जातो; त्यानंतर तो सात जन्मांसाठी विधवा स्त्री होतो.
सा भुक्त्वा चैव वैधव्यं व्याधियुक्ता ततः शुचिः । या ब्राह्मणी शूद्रभोग्या चान्धकूपे प्रयाति सा
ती विधवापण भोगून, आजारी असूनही नंतर शुद्ध होते; जी ब्राह्मण स्त्री शूद्राच्या भोग्यास जाते, ती अंधाऱ्या खड्ड्यात पडते.
तप्तशौचोदके ध्वान्ते तदाहारी दिवानिशम् । निवसेदतिसन्तप्ता मम दूतेन ताडिता
तिथे ती दिवसरात्र तापलेल्या शुद्धतेच्या पाण्यात, अंधारात अन्न खाते; माझ्या दूताने तिला फार त्रास दिला असतो.
शौचोदके निमग्ना सा यावदिन्द्राश्चतुर्दश । काकी जन्मसहस्राणि शतजन्मानि सूकरी
ती शुद्धतेच्या पाण्यात बुडून चौदा इंद्रांपर्यंत तिथे राहते; ती हजार जन्मांसाठी कावळी, शंभर जन्मांसाठी डुक्कर होते.
शृगाली शतजन्मानि शतजन्मानि कुक्कुटी । पारावती सप्तजन्म वानरी सप्तजन्मसु
ती शंभर जन्मांसाठी कोल्ही, शंभर जन्मांसाठी कोंबडी होते; सात जन्मांसाठी पारवा, सात जन्मांसाठी माकडी होते.
ततो भवेत्सा चाण्डाली सर्वभोग्या च भारते । ततो भवेच्च रजकी यक्ष्मग्रस्ता च पुंश्चली
नंतर ती चांडाळी होते, भारतात सर्वांच्या उपभोग्य होते; त्यानंतर ती धोबिणी, क्षयरोगी आणि वेश्या होते.
ततः कुष्ठयुता तैलकारी शुद्धा भवेत्ततः । निवसेद्वेधने वेश्या पुङ्गी च दण्डताडने
नंतर ती कुष्ठरोगी होऊन तेल काढणारी होते, मग शुद्ध होते; ती खड्ड्यात वेश्या, पुंगी वाजवणारी आणि काठीने मार खाणारी होते.
जलरन्ध्रे वसेद्वेश्या कुलटा देहचूर्णके । स्वैरिणी दलने चैव धृष्टा च शोषणे तथा
वेश्या जलाच्या छिद्रात राहते, कुटणखोर बाई अंगाचा पूड करणाऱ्या ठिकाणी; स्वैरिणी दळणाच्या जागी आणि धाडसी बाई वाळवणाच्या ठिकाणी राहते.
निवसेद्यातनायुक्ता मम दूतेन ताडिता । विण्मूत्रभक्षा सततं यावन्मन्वन्तरं सति
ती यातना भोगत, माझ्या दूताने मार खात राहते; संपूर्ण मन्वंतरभर नेहमी विष्ठा आणि मूत्र खाते.