एताः कामेन कान्ता यो व्रजेद्वै मानवाधमः । स मातृगामी वेदेषु ब्रह्महत्याशतं व्रजेत्
जो नीच पुरुष या स्त्रियांकडे कामभावनेने जातो, तो वेदांनुसार मातृगामी मानला जातो आणि त्याला शंभर ब्राह्मण वधाचे पाप लागते.
अकर्मार्होऽप्यसंस्पृश्यो लोके वेदे च निन्दितः । स याति कुम्भीपाके च महापापी सुदुष्करे
तो कोणत्याही कर्मासाठी योग्य नाही, स्पर्श करण्यासही वर्ज्य आहे, जगात आणि वेदात निंदनीय आहे; असा मोठा पापी, फारच दुष्ट, कुंभिपाक नरकात जातो.
करोत्यशुद्धां सन्ध्यां वा न सन्ध्यां वा करोति च । त्रिसन्ध्यं वर्जयेद्यो वा सन्ध्याहीनश्च स द्विजः
जो संध्यावंदन शुद्धपणे करत नाही, किंवा मुळीच करत नाही, किंवा तीन वेळा संध्यावंदन टाळतो—असा ब्राह्मण संध्यावंदनापासून वंचित राहतो.
वैष्णवं च तथा शैवं शाक्तं सौरं च गाणपम् । योऽहङ्कारान्न गृह्णाति मन्त्रं सोऽदीक्षितः स्मृतः
जो अभिमानाने वैष्णव, शैव, शाक्त, सौर किंवा गणपत्य मंत्र स्वीकारत नाही, तो अदिक्षित समजला जातो.
प्रवाहमवधिं कृत्वा यावद्धस्तचतुष्टयम् । तत्र नारायणः स्वामी गङ्गागर्भान्तरे वसेत्
त्या प्रवाहाची लांबी चार हातांपर्यंत धरून, गंगेच्या गर्भातच श्रीनारायण स्वतः वास करतात.
तत्र नारायणक्षेत्रे मृतो याति हरेः पदम् । वाराणस्यां बदर्यां च गङ्गासागरसङ्गमे
त्या नारायणक्षेत्रात जो मरण पावतो, त्याला हरिपद मिळते; तसेच वाराणसी, बदरी आणि गंगा-सागर संगम येथेही.
पुष्करे हरिहरक्षेत्रे प्रभासे कामरूस्थले । हरिद्वारे च केदारे तथा मातृपुरेऽपि च
पुष्कर, हरिहरक्षेत्र, प्रभास, कामरूप, हरिद्वार, केदार आणि मातृपूर या ठिकाणीही तसेच आहे.
सरस्वतीनदीतीरे पुण्ये वृन्दावने वने । गोदावर्यां च कौशिक्यां त्रिवेण्यां च हिमाचले
सरस्वती नदीच्या पवित्र काठी, वृंदावनाच्या वनात, गोदावरी, कौशिकी, त्रिवेणी आणि हिमालयातही.
एषु तीर्थेषु यो दानं प्रतिगृह्णाति कामतः । स च तीर्थप्रतिग्राही कुम्भीपाके प्रयाति सः
या सर्व तीर्थस्थळी जो कोणी इच्छा करून दान घेतो, तो तीर्थातील दान घेणारा कुंभिपाकात जातो.
शूद्रसेवी शूद्रयाजी ग्रामयाजीति कीर्तितः । तथा देवोपजीवी च देवलः परिकीर्तितः
जो शूद्रांची सेवा करतो, शूद्रांसाठी यज्ञ करतो किंवा गावाचा पुजारी म्हणून ओळखला जातो, तसेच देवावर उपजीविका करणारा, त्याला 'देवल' म्हणतात.
शूद्रपाकोपजीवी यः सूपकार इति स्मृतः । सन्ध्यापूजनहीनश्च प्रमत्तः पतितः स्मृतः
जो शूद्रांनी शिजवलेले अन्न खातो, त्याला 'सूपकार' म्हणतात; आणि जो संध्यापूजा करत नाही, तो प्रमादी आणि पतित समजला जातो.
उक्तं सर्वं मया भद्रे लक्षणं वृषलीपतेः । एते महापातकिनः कुम्भीपाकं प्रयान्ति ते । कुण्डान्यन्यानि ये यान्ति निबोध कथयामि ते
हे शुभे, मी तुला वृषलीपतीची सर्व लक्षणे सांगितली; हे सर्व मोठे पापी कुंभिपाकात जातात. आता इतर कुंडांत जे जातात, त्याबद्दल सांगतो, नीट ऐक.
नानाकर्मविपाकफलकथनम् धर्मराज उवाच देवसेवां विना साध्वि न भवेत्कर्मकृन्तनम् । शुद्धकर्म शुद्धबीजं नरकश्च कुकर्मणा
धर्मराज म्हणाले: देवीची सेवा केल्याशिवाय, सुभगे, कर्माचे बंधन सुटत नाही; शुद्ध कर्माचे फळ शुद्धच मिळते, आणि वाईट कर्मामुळे नरक मिळतो.
पुंश्चल्यन्नं च यो भुङ्क्ते योऽस्यां गच्छेत्पतिव्रते । स द्विजः कालसूत्रं च मृतो याति सुदुर्गमम्
जो द्विजा व्यभिचारिणीचे अन्न खातो किंवा तिच्याजवळ जातो, तो मरणानंतर अतिशय कठीण काळसूत्र नरकात जातो.
शतवर्षं कालसूत्रे स्थिरीभूतो भवेद् ध्रुवम् । तत्र जन्मनि रोगी च ततः शुद्धो भवेद् द्विजः
तो शंभर वर्षे काळसूत्रात राहतो; पुढच्या जन्मी त्याला रोग होतो, आणि त्यानंतर तो द्विजा शुद्ध होतो.
पतिव्रता चैकपतौ द्वितीये कुलटा स्मृता । तृतीये धर्षिणी ज्ञेया चतुर्थे पुंश्चलीत्यपि
एक पती असणारी स्त्री 'पतिव्रता' म्हणवते; दुसऱ्यासोबत असली तर 'कुळटा', तिसऱ्यासोबत 'धर्षिणी', आणि चौथ्यासोबत 'पुंश्चली'.
वेश्या च पञ्चमे षष्ठे पुङ्गी च सप्तमेऽष्टमे । तत ऊर्ध्वं महावेश्या सास्पृश्या सर्वजातिषु
पाचव्या पुरुषासोबत ती 'वेश्या', सहाव्या वेळी 'पुंगी', सातव्या-आठव्या वेळी 'महावेश्या' होते, आणि ती सर्व जातींमध्ये अस्पृश्य ठरते.
यो द्विजः कुलटां गच्छेद्धर्षिणीं पुंश्चलीमपि । पुङ्गीं वेश्यां महावेश्यां मत्स्योदे याति निश्चितम्
जो द्विजा कुळटा, धर्षिणी, पुंश्चली, पुंगी, वेश्या किंवा महावेश्या यांच्याजवळ जातो, तो नक्की मत्स्योद नरकात जातो.
शताब्दं कुलटागामी धृष्टागामी चतुर्गुणम् । षड्गुणं पुंश्चलीगामी वेश्यागामी गुणाष्टकम्
कुळटेकडे गेलेला शंभर वर्षे नरकात राहतो; धर्षिणीकडे गेलेला त्याच्या चारपट, पुंश्चलीकडे गेलेला सहापट, वेश्येकडे गेलेला आठपट काळ नरकात राहतो.
पुङ्गीगामी दशगुणं वसेत्तत्र न संशयः । महावेश्याकामुकश्च ततो दशगुणं वसेत्
पुंगीशी संबंध ठेवणारा दहापट काळ नरकात राहतो, यात शंका नाही; आणि महावेश्येचा प्रियकर त्यापेक्षा दहापट अधिक काळ नरकात राहतो.
तत्रैव यातनां भुङ्क्ते यमदूतेन ताडितः । तित्तिरिः कुलटागामी धृष्टागामी च वायसः
तेथे तो यमदूतांकडून मार खात दुःख भोगतो; कुळटेकडे गेलेला तित्तिरी पक्षी, धर्षिणीकडे गेलेला कावळा होतो.
कोकिलः पुंश्चलीगामी वेश्यागामी वृकः स्मृतः । पुङ्गीगामी सूकरश्च सप्तजन्मनि भारते
पुंश्चलीकडे गेलेला कोकिळा, वेश्येकडे गेलेला लांडगा, आणि पुंगीशी संबंध ठेवणारा सात जन्मे भारतात डुक्कर होतो.
महावेश्याप्रगामी च जायते शाल्मलीतरुः । यो भुङ्क्ते ज्ञानहीनश्च ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः
जो पुरुष मोठ्या वेश्यांशी संबंध ठेवतो किंवा चंद्र-सूर्यग्रहणाच्या वेळी अज्ञानाने अन्न खातो, तो पुढील जन्मी शाल्मली वृक्ष होतो.
अरुन्तुदं स यात्येवाप्यन्नमानाब्दमेव च । ततो भवेन्मानवश्चाप्युदरे रोगपीडितः
तो अरुंतुद नावाच्या ठिकाणी जाऊन तिथे एक वर्षभर अन्न खातो; त्यानंतर तो मनुष्य म्हणून जन्म घेतो, पण त्याच्या पोटात रोग असतो.
गुल्मयुक्तश्च काणश्च दन्तहीनस्ततः शुचिः । वाक्प्रदत्तां स्वकन्यां च योऽन्यस्मै प्रददाति च
तो गाठींनी त्रस्त, एका डोळ्याने आंधळा, दात नसलेला आणि नंतर शुद्ध होतो; जो आपली वचनबद्ध कन्या दुसऱ्याला देतो.
स वसेत्पांसुकुण्डे च तद्भोजी शतवत्सरम् । तद्द्रव्यहारी यः साध्वि पांसुवेष्टे शताब्दकम्
तो वाळूच्या खड्ड्यात राहतो आणि तिथलेच अन्न खातो, शंभर वर्षे; जो सद्गृहस्थ स्त्रीचे धन चोरतो, तो शंभर वर्षे वाळूत गुंडाळून ठेवला जातो.
निवसेच्छरशय्यायां मम दूतेन ताडितः । भक्त्या न पूजयेद्विप्रः शिवलिङ्गं च पार्थिवम्
जो ब्राह्मण भक्तीने पार्थिव शिवलिंगाची पूजा करत नाही, त्याला माझा दूत बाणांच्या शय्येवर मारतो आणि तो तिथे राहतो.
स याति शूलिनः पापाच्छूलप्रोतं सुदारुणम् । स्थित्वा शताब्दं तत्रैव श्वापदः सप्तजन्मसु
पापामुळे तो शिवाच्या त्रिशूळाने भेदलेल्या भयंकर ठिकाणी जातो; तिथे शंभर वर्षे राहून, सात जन्मांसाठी तो रानटी प्राणी होतो.
ततो भवेद्देवलश्च सप्तजन्म ततः शुचिः । करोति कुण्ठितं विप्रं यद्भिया कम्पते द्विजः
नंतर तो सात जन्मांसाठी देव होतो आणि मग शुद्ध होतो; जो ब्राह्मणाला भीतीने थरथर कापायला लावतो.
प्रकम्पने वसेत्सोऽपि विप्रलोमाब्दमेव च । प्रकोपवदना कोपात् स्वामिनं या च पश्यति
तो ब्राह्मणाच्या केसांप्रमाणे एक वर्ष थरथरत राहतो; जो रागाने आपल्या स्वामीकडे कोपयुक्त चेहऱ्याने पाहतो.