अदीक्षितः पुमान्को वा को वा तीर्थप्रतिग्रही । द्विजः को वा ग्रामयाजी को वा विप्रोऽथ देवलः
दीक्षा न घेतलेला पुरुष कोण, तीर्थस्थळी भेट मिळवणारा कोण, द्विजांमध्ये गावातील यजमान कोण, ब्राह्मण कोण आणि देवळातील पुजारी कोण आहे?
शूद्राणां सूपकारश्च प्रमत्तो वृषलीपतिः । एतेषां लक्षणं सर्वं वद वेदविदां वर
शूद्रांमध्ये स्वयंपाक करणारा कोण, बेफिकीर वागणारा कोण, आणि वृषलीचा पती कोण आहे? वेद जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठा, या सर्वांची लक्षणे सांग.
धर्मराज उवाच श्रीकृष्णे च तदर्चायामन्येषां प्रकृतौ सति । शिवे च शिवलिङ्गे च सूर्ये सूर्यमणौ तथा
धर्मराज म्हणाले—श्रीकृष्णाची पूजा असो, किंवा इतर रूपांची, शिवाची किंवा शिवलिंगाची, तसेच सूर्याच्या मणीची पूजा असो,
गणेशे वाथ दुर्गायामेवं सर्वत्र सुन्दरि । यः करोति भेदबुद्धिं ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
गणेशाची किंवा दुर्गेची पूजा असो, सुंदरिनी, जिथे कुठे कोणी भेदभावाची बुद्धी ठेवतो, त्याला ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
स्वगुरौ स्वेष्टदेवे च जन्मदातरि मातरि । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
स्वतःच्या गुरू, इच्छित देवता, वडील किंवा आई यांच्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
वैष्णवेषु च भक्तेषु ब्राह्मणेष्वितरेषु च । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
वैष्णव भक्त, इतर भक्त किंवा ब्राह्मण यांच्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
विप्रपादोदके चैव शालग्रामोदके तथा । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
ब्राह्मणाच्या पायाचे पाणी किंवा शाळग्रामाच्या पाण्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
शिवनैवेद्यके चैव हरिनैवेद्यके तथा । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
शिवाच्या नैवेद्यात किंवा विष्णूच्या नैवेद्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
सर्वेश्वरेश्वरे कृष्णे सर्वकारणकारणे । सर्वाद्ये सर्वदेवानां सेव्ये सर्वान्तरात्मनि
सर्वांच्या प्रभू कृष्णामध्ये, सर्व कारणांचा कारण, सर्वांचा आद्य, सर्व देवांनी पूज्य, सर्वांच्या अंतर्यामी,
माययानेकरूपे वाप्येक एव हि निर्गुणे । करोतीशेन भेदं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
मायेने अनेक रूपे घेतली असो किंवा एकच निर्गुण रूप असो, जो प्रभूमध्ये भेद करतो, त्याला ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
शक्तिभक्ते द्वेषबुद्धिं शक्तिशास्त्रे तथैव च । द्वेषं यः कुरुते मर्त्यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
शक्तीच्या भक्तांवर किंवा शक्तीशास्त्रावर द्वेष करणारा, किंवा द्वेष दाखवणारा मनुष्य, त्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
पितृदेवार्चनं यो वा त्यजेद्वेदनिरूपितम् । यः करोति निषिद्धं च ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
जो वेदांनी सांगितलेली पितरांची व देवांची पूजा सोडतो किंवा निषिद्ध कर्म करतो, त्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
यो निन्दति हृषीकेशं तन्मन्त्रोपासकं तथा । पवित्राणां पवित्रं च ज्ञानानन्दं सनातनम्
जो हृषीकेशाची निंदा करतो, त्याच्या मंत्राचा उपासक किंवा सर्वात पवित्र, ज्ञान व आनंदाचा सनातन स्रोत यांची निंदा करतो,
प्रधानं वैष्णवानां च देवानां सेव्यमीश्वरम् । ये नार्चयन्ति निन्दन्ति ब्रह्महत्यां लभन्ति ते
वैष्णवांमध्ये प्रमुख, देवांनी पूज्य असलेल्या ईश्वराची जो पूजा करत नाही किंवा निंदा करतो, त्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
ये निन्दन्ति महादेवीं कारणब्रह्मरूपिणीम् । सर्वशक्तिस्वरूपां च प्रकृतिं सर्वमातरम्
जी महादेवी, कारणब्रह्मरूप, सर्व शक्तींची मूर्ती, प्रकृती व सर्वांची जननी आहे, तिची निंदा करणाऱ्यांना
सर्वदेवस्वरूपां च सर्वेषां वन्दितां सदा । सर्वकारणरूपां च ब्रह्महत्यां लभन्ति ते
जी सर्व देवतांची मूर्ती, सर्वांनी नेहमी पूजलेली, सर्व कारणांची मूर्ती आहे, त्यांनाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
कृष्णजन्माष्टमीं रामनवमीं च सुपुण्यदाम् । शिवरात्रिं तथा चैकादशीं वारे रवेस्तथा
कृष्णजन्माष्टमी, रामनवमी, पुण्यशिवरात्र, एकादशी आणि रविवारी येणारा सण,
पञ्च पर्वाणि पुण्यानि ये न कुर्वन्ति मानवाः । लभन्ति ब्रह्महत्यां ते चाण्डालाधिकपापिनः
ही पाच पुण्य पर्वे जी माणसे साजरी करत नाहीत, त्यांना ब्रह्महत्येचे पाप लागते आणि ते चांडाळांपेक्षाही अधिक पापी होतात.
अम्बुवाच्यां भूखननं जलशौचादिकं च ये । कुर्वन्ति भारते वर्षे ब्रह्महत्यां लभन्ति ते
भारतभूमीत जो कोणी पाण्यात विष्ठा करतो किंवा पाण्यात इतर अशुद्ध कर्मे करतो, किंवा जमिनीची खणखण करतो, त्याला ब्रह्महत्या या पापाचा दोष लागतो.
गुरुञ्च मातरं तातं साध्वीं भार्यां सुतं सुताम् । अनिन्द्यां यो न पुष्णाति ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
जो कोणी आपल्या गुरु, आई, वडील, सत्वशील पत्नी, मुलगा किंवा मुलगी — हे सर्व दोषरहित असताना — त्यांची योग्य काळजी घेत नाही, त्याला ब्रह्महत्या या पापाचा दोष लागतो.
विवाहो यस्य न भवेन्न पश्यति सुतं तु यः । हरिभक्तिविहीनो यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
ज्याचे लग्न होत नाही, जो आपल्या मुलाला पाहत नाही, किंवा ज्याच्यात हरिप्रती भक्ती नाही, त्याला ब्रह्महत्या या पापाचा दोष लागतो.
हरेरनैवेद्यभोजी नित्यं विष्णुं न पूजयेत् । पुण्यं पार्थिवलिङ्गं च ब्रह्महासौ प्रकीर्तितः
जो नेहमी हरिला अर्पण केलेले अन्न खातो पण विष्णूची पूजा करत नाही, किंवा पृथ्वीवरील पवित्र लिंगाला केवळ पुण्य म्हणून पाहतो, तो ब्रह्महत्या या पापाचा दोषी ठरतो.
गोप्रहारं प्रकुर्वन्तं दृष्ट्वा यो न निवारयेत् । याति गोविप्रयोर्मध्ये गोहत्या तु लभेत्तु सः
जो कोणी गायीला मारताना पाहूनही त्याला थांबवत नाही, त्याला गाय व ब्राह्मण यांच्या मध्ये गोहत्या या पापाचा दोष लागतो.
दण्डैर्गोस्ताडयेन्मूढो यो विप्रो वृषवाहनः । दिने दिने गोवधं च लभते नात्र संशयः
जो मूर्ख ब्राह्मण काठीने गायीला मारतो किंवा रोज गायी मारतो, त्याला गोहत्या या पापाचा दोष नक्कीच लागतो, यात शंका नाही.
ददाति गोभ्य उच्छिष्टं भोजयेद् वृषवाहकम् । भुनक्ति वृषवाहान्नं स गोहत्यां लभेद् ध्रुवम्
जो कोणी गायींना उरलेले अन्न देतो, ब्राह्मणाला असे अन्न खायला घालतो किंवा ब्राह्मणांसाठी असलेले अन्न स्वतः खातो, त्याला गोहत्या या पापाचा दोष नक्कीच लागतो.
वृषलीपतिं याजयेद्यो भुङ्क्तेऽन्नं तस्य यो नरः । गोहत्याशतकं सोऽपि लभते नात्र संशयः
जो शूद्रासाठी यज्ञ करतो किंवा त्याचे अन्न खातो, त्याला शंभर गायी मारल्याचे पाप लागते, यात शंका नाही.
पादं ददाति वह्नौ यो गाश्च पादेन ताडयेत् । गेहं विशेदधौताङ्घ्रिः स्नात्वा गोवधमाप्नुयात्
जो अग्नीत पाय घालतो, गायीला पायाने मारतो किंवा स्नान करून पाय न धुता घरात प्रवेश करतो, त्याला गोहत्या या पापाचा दोष लागतो.
यो भुङ्क्ते स्निग्धपादेन शेते स्निग्धाङ्घ्रिरेव च । सूर्योदये च यो भुङ्क्ते स गोहत्यां लभेद् ध्रुवम्
जो तेलकट पायांनी अन्न खातो, तेलकट पायांनी झोपतो किंवा सूर्य उगवताना अन्न खातो, त्याला गोहत्या या पापाचा दोष नक्कीच लागतो.
अवीरान्नं च यो भुङ्क्ते योनिजीव्यस्य च द्विजः । यस्त्रिसन्ध्याविहीनश्च गोहत्या लभते च सः
जो द्विज अर्पण न केलेले अन्न खातो, नीच मार्गाने उपजीविका करतो किंवा तीन वेळची संध्या सोडतो, त्याला गोहत्या या पापाचा दोष लागतो.
स्वभर्तरि च देवे वा भेदबुद्धिं करोति या । कटूक्त्या ताडयेत् कान्तं सा गोहत्यां लभेद् ध्रुवम्
कोणतीही स्त्री आपल्या पती किंवा देवतेविषयी मनात फूट आणते, किंवा कठोर शब्दांनी प्रियकराला दुखावते, तिला गोहत्या या पापाचा दोष नक्कीच लागतो.