गोजातिर्म्लेच्छजातिश्च ततः शुद्धो भवेन्नरः । जलं पिबन्तीं तृषितां गां वारयति यः पुमान्
नंतर तो गायी किंवा म्लेच्छांच्या जातीमध्ये जन्म घेतो आणि मग शुद्ध होतो; जो मनुष्य तहानलेल्या गायीला पाणी पिण्यापासून अडवतो—
नरकं गोमुखाकारं कृमितप्तोदकान्वितम् । तत्र तिष्ठति सन्तप्तो यावन्मन्वन्तरावधि
तो नरकात गायीच्या तोंडासारख्या जागी जातो, जिथे किड्यांनी तापवलेले पाणी असते, आणि तिथे तो मन्वंतराच्या शेवटपर्यंत दुःख भोगतो.
ततो नरोऽपि गोहीनो महारोगी दरिद्रकः । सप्तजन्मान्त्यजातिश्च ततः शुद्धो भवेन्नरः
नंतर तो मनुष्य गायीशिवाय, मोठ्या आजारांनी ग्रस्त, गरीब आणि सात जन्म नीच जातीमध्ये जन्म घेतो; त्यानंतर शुद्ध होतो.
गोहत्यां ब्रह्महत्यां च करोति ह्यतिदेशिकीम् । यो हि गच्छत्यगम्यां च यः स्त्रीहत्यां करोति च
जो गायीचा किंवा ब्राह्मणाचा वध करतो, अतिशय मोठे पाप करतो, किंवा निषिद्ध स्त्रीकडे जातो, किंवा स्त्रीहत्या करतो—
भिक्षुहत्यां महापापी भ्रूणहत्यां च भारते । कुम्भीपाके वसेत्सोऽपि यावदिन्द्राश्चतुर्दश
जो मोठा पापी भिक्षुहत्या किंवा भारतभूमीत गर्भहत्या करतो, तो चौदा इंद्रांपर्यंत कुंभिपाक नरकात राहतो.
ताडितो यमदूतेन चूर्ण्यमानश्च सन्ततम् । क्षणं पतति वह्नौ च क्षणं पतति कण्टके
यमदूत त्याला मारतात आणि तो सतत चिरडला जातो; क्षणभर तो आगीत पडतो, क्षणभर काट्यांवर पडतो.
क्षणं पतेत्तप्ततैले तप्तो येन क्षणं क्षणम् । क्षणं च तप्तलोहे च क्षणं च तप्तताम्रके
कधी उकळत्या तेलात, कधी तापलेल्या लोखंडात, तर कधी तापलेल्या तांब्यात तो क्षणभर पडतो.
गृध्रो जन्मसहस्राणि शतजन्मानि सूकरः । काकश्च सप्त जन्मानि सर्पश्च सप्तजन्मसु
तो हजार जन्म गिधाड, शंभर जन्म डुक्कर, सात जन्म कावळा आणि सात जन्म साप म्हणून जन्म घेतो.
षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः । नानाजन्मसु स वृषस्ततः कुष्ठी दरिद्रकः
साठ हजार वर्षे तो विष्ठेत किडा म्हणून जन्म घेतो; अनेक जन्मानंतर तो बैल, मग कुष्ठरोगी आणि गरीब होतो.
सावित्र्युवाच विप्रहत्या च गोहत्या किंविधा चातिदैशिकी । का वा नृणामगम्या च को वा संध्याविहीनकः
सावित्री म्हणाली: ब्राह्मणहत्या, गायीहत्या आणि अतिशय मोठे पाप यांचे स्वरूप काय? पुरुषांसाठी निषिद्ध स्त्री कोण, आणि संध्यावंदन टाळणारा कोण?
अदीक्षितः पुमान्को वा को वा तीर्थप्रतिग्रही । द्विजः को वा ग्रामयाजी को वा विप्रोऽथ देवलः
दीक्षा न घेतलेला पुरुष कोण, तीर्थस्थळी भेट मिळवणारा कोण, द्विजांमध्ये गावातील यजमान कोण, ब्राह्मण कोण आणि देवळातील पुजारी कोण आहे?
शूद्राणां सूपकारश्च प्रमत्तो वृषलीपतिः । एतेषां लक्षणं सर्वं वद वेदविदां वर
शूद्रांमध्ये स्वयंपाक करणारा कोण, बेफिकीर वागणारा कोण, आणि वृषलीचा पती कोण आहे? वेद जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठा, या सर्वांची लक्षणे सांग.
धर्मराज उवाच श्रीकृष्णे च तदर्चायामन्येषां प्रकृतौ सति । शिवे च शिवलिङ्गे च सूर्ये सूर्यमणौ तथा
धर्मराज म्हणाले—श्रीकृष्णाची पूजा असो, किंवा इतर रूपांची, शिवाची किंवा शिवलिंगाची, तसेच सूर्याच्या मणीची पूजा असो,
गणेशे वाथ दुर्गायामेवं सर्वत्र सुन्दरि । यः करोति भेदबुद्धिं ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
गणेशाची किंवा दुर्गेची पूजा असो, सुंदरिनी, जिथे कुठे कोणी भेदभावाची बुद्धी ठेवतो, त्याला ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
स्वगुरौ स्वेष्टदेवे च जन्मदातरि मातरि । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
स्वतःच्या गुरू, इच्छित देवता, वडील किंवा आई यांच्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
वैष्णवेषु च भक्तेषु ब्राह्मणेष्वितरेषु च । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
वैष्णव भक्त, इतर भक्त किंवा ब्राह्मण यांच्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
विप्रपादोदके चैव शालग्रामोदके तथा । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
ब्राह्मणाच्या पायाचे पाणी किंवा शाळग्रामाच्या पाण्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
शिवनैवेद्यके चैव हरिनैवेद्यके तथा । करोति भेदबुद्धिं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
शिवाच्या नैवेद्यात किंवा विष्णूच्या नैवेद्यात भेदभाव करणाऱ्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
सर्वेश्वरेश्वरे कृष्णे सर्वकारणकारणे । सर्वाद्ये सर्वदेवानां सेव्ये सर्वान्तरात्मनि
सर्वांच्या प्रभू कृष्णामध्ये, सर्व कारणांचा कारण, सर्वांचा आद्य, सर्व देवांनी पूज्य, सर्वांच्या अंतर्यामी,
माययानेकरूपे वाप्येक एव हि निर्गुणे । करोतीशेन भेदं यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
मायेने अनेक रूपे घेतली असो किंवा एकच निर्गुण रूप असो, जो प्रभूमध्ये भेद करतो, त्याला ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
शक्तिभक्ते द्वेषबुद्धिं शक्तिशास्त्रे तथैव च । द्वेषं यः कुरुते मर्त्यो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
शक्तीच्या भक्तांवर किंवा शक्तीशास्त्रावर द्वेष करणारा, किंवा द्वेष दाखवणारा मनुष्य, त्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
पितृदेवार्चनं यो वा त्यजेद्वेदनिरूपितम् । यः करोति निषिद्धं च ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
जो वेदांनी सांगितलेली पितरांची व देवांची पूजा सोडतो किंवा निषिद्ध कर्म करतो, त्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
यो निन्दति हृषीकेशं तन्मन्त्रोपासकं तथा । पवित्राणां पवित्रं च ज्ञानानन्दं सनातनम्
जो हृषीकेशाची निंदा करतो, त्याच्या मंत्राचा उपासक किंवा सर्वात पवित्र, ज्ञान व आनंदाचा सनातन स्रोत यांची निंदा करतो,
प्रधानं वैष्णवानां च देवानां सेव्यमीश्वरम् । ये नार्चयन्ति निन्दन्ति ब्रह्महत्यां लभन्ति ते
वैष्णवांमध्ये प्रमुख, देवांनी पूज्य असलेल्या ईश्वराची जो पूजा करत नाही किंवा निंदा करतो, त्यालाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
ये निन्दन्ति महादेवीं कारणब्रह्मरूपिणीम् । सर्वशक्तिस्वरूपां च प्रकृतिं सर्वमातरम्
जी महादेवी, कारणब्रह्मरूप, सर्व शक्तींची मूर्ती, प्रकृती व सर्वांची जननी आहे, तिची निंदा करणाऱ्यांना
सर्वदेवस्वरूपां च सर्वेषां वन्दितां सदा । सर्वकारणरूपां च ब्रह्महत्यां लभन्ति ते
जी सर्व देवतांची मूर्ती, सर्वांनी नेहमी पूजलेली, सर्व कारणांची मूर्ती आहे, त्यांनाही ब्रह्महत्येचे पाप लागते.
कृष्णजन्माष्टमीं रामनवमीं च सुपुण्यदाम् । शिवरात्रिं तथा चैकादशीं वारे रवेस्तथा
कृष्णजन्माष्टमी, रामनवमी, पुण्यशिवरात्र, एकादशी आणि रविवारी येणारा सण,
पञ्च पर्वाणि पुण्यानि ये न कुर्वन्ति मानवाः । लभन्ति ब्रह्महत्यां ते चाण्डालाधिकपापिनः
ही पाच पुण्य पर्वे जी माणसे साजरी करत नाहीत, त्यांना ब्रह्महत्येचे पाप लागते आणि ते चांडाळांपेक्षाही अधिक पापी होतात.
अम्बुवाच्यां भूखननं जलशौचादिकं च ये । कुर्वन्ति भारते वर्षे ब्रह्महत्यां लभन्ति ते
भारतभूमीत जो कोणी पाण्यात विष्ठा करतो किंवा पाण्यात इतर अशुद्ध कर्मे करतो, किंवा जमिनीची खणखण करतो, त्याला ब्रह्महत्या या पापाचा दोष लागतो.
गुरुञ्च मातरं तातं साध्वीं भार्यां सुतं सुताम् । अनिन्द्यां यो न पुष्णाति ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः
जो कोणी आपल्या गुरु, आई, वडील, सत्वशील पत्नी, मुलगा किंवा मुलगी — हे सर्व दोषरहित असताना — त्यांची योग्य काळजी घेत नाही, त्याला ब्रह्महत्या या पापाचा दोष लागतो.