सावित्रीवरदानेन त्वं सावित्री कला सती । प्राप्ता पुरा भूभृता च तपसा तत्समा सुते
सावित्रीच्या वरामुळे, हे सती, तू सावित्रीचाच अंश आहेस; पूर्वी तुझ्या तपश्चर्येमुळे, तू हे मिळवलेस, पृथ्वीला धारण करणाऱ्या राजासारखे.
यथा श्रीः श्रीपतेः क्रोडे भवानी च भवोरसि । यथादितिः कश्यपे च यथाहल्या च गौतमे
जसे लक्ष्मी श्रीपतीच्या मांडीवर असते, भवानी शंकराच्या छातीवर असते, अदिती कश्यपासोबत असते आणि अहल्या गौतमासोबत असते,
यथा शची महेन्द्रे च यथा चन्द्रे च रोहिणी । यथा रतिः कामदेवे यथा स्वाहा हुताशने
जसे शची महेंद्रासोबत असते, रोहिणी चंद्रासोबत, रती कामदेवासोबत आणि स्वाहा अग्निदेवासोबत असते,
यथा स्वधा च पितृषु यथा सन्ध्या दिवाकरे । वरुणानी च वरुणे यज्ञे च दक्षिणा यथा
जसे स्वधा पितरांसोबत असते, संध्या सूर्याबरोबर, वरुणानी वरुणासोबत आणि यज्ञात दक्षिणा असते,
यथा वराहे पृथिवी देवसेना च कार्तिके । सौभाग्या सुप्रिया त्वं च तथा सत्यवतः प्रिये
जसे पृथ्वी वराहासोबत असते, देवसेना कार्तिकेयासोबत, सौभाग्य आणि सुप्रिया, तसेच तू सत्यवतानं प्रिय आहेस.
अयं तुभ्यं वरो दत्तोऽप्यपरं च यथेप्सितम् । शृणु देवि महाभागे ददामि सकलेप्सितम्
हा वर तुला दिला आहे, आणि तुला आणखी जे हवे असेल तेही देईन; ऐक, हे देवी, महाभाग्यवती, मी तुला तुझ्या सर्व इच्छित गोष्टी देईन.
सावित्र्युवाच सत्यवत औरसानां पुत्राणां शतकं मम । भविष्यति महाभाग वरमेतन्मदीप्सितम्
सावित्री म्हणाली: सत्यवतानं मला शंभर पुत्र व्हावेत, हेच माझे मोठे इच्छित वर आहे.
मत्पितुः पुत्रशतकं श्वशुरस्य च चक्षुषी । राज्यलाभो भवत्वेवं वरमेतन्मदीप्सितम्
माझ्या वडिलांना शंभर पुत्र व्हावेत, आणि माझ्या सासऱ्यांना पुन्हा दृष्टी मिळावी; राज्य पुन्हा मिळावे—हेच माझे इच्छित वर आहे.
अन्ते सत्यवता सार्धं यास्यामि हरिमन्दिरम् । समतीते लक्षवर्षे देहीदं मे जगत्प्रभो
शेवटी, सत्यवतानं सोबत मी हरिच्या धामात जाऊ दे; लक्ष वर्षे पूर्ण झाल्यावर, हे जगाच्या प्रभो, हेही मला दे.
जीवकर्मविपाकं च श्रोतुं कौतूहलं मम । विश्वनिस्तारबीजं च तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
मला जिवंत प्राण्यांच्या कर्मफळांबद्दल ऐकण्याची उत्सुकता आहे, आणि सर्वांना संसारातून सोडवणारे बीज काय तेही मला सांग.
धर्मराज उवाच भविष्यति महासाध्वि सर्वं मानसिकं तव । जीवकर्मविपाकं च कथयामि निशामय
धर्मराज म्हणाले: हे महान सती, तुझ्या मनातील सर्व इच्छा पूर्ण होतील; आता मी जिवंत प्राण्यांच्या कर्मफळांबद्दल सांगतो, नीट ऐक.
शुभानामशुभानां च कर्मणां जन्म भारते । पुण्यक्षेत्रे च नान्यत्र सर्वं च भुञ्जते जनाः
भारतभूमीत लोकांना शुभ आणि अशुभ कर्मांचे फळ मिळते, आणि पवित्र स्थळीच, इतरत्र नाही; प्रत्येकजण आपल्या कर्माचे फळ भोगतो.
सुरा दैत्या दानवाश्च गन्धर्वा राक्षसादयः । नराश्च कर्मजनका न सर्वे जीविनः सति
देव, दैत्य, दानव, गंधर्व, राक्षस आणि माणसे—हे सर्व कर्मामुळे जन्म घेतात; मात्र सर्व जीव तसे नाहीत.
विशिष्टजीविनः कर्म भुञ्जते सर्वयोनिषु । शुभाशुभं च सर्वत्र स्वर्गेषु नरकेषु च
विशिष्ट जीवांना सर्व योनींमध्ये, स्वर्गात आणि नरकात, चांगल्या आणि वाईट कर्मांचे फळ मिळते.
विशेषतो जीविनश्च भ्रमन्ते सर्वयोनिषु । शुभाशुभं भुञ्जते च कर्म पूर्वार्जितं परम्
विशेषतः सर्व प्राण्यांना अनेक जन्मांतून भटकावं लागतं आणि त्यांनी पूर्वी केलेल्या श्रेष्ठ किंवा अशुभ कर्मांनुसार त्यांना सुखदुःख भोगावं लागतं.
शुभेन कर्मणा याति स्वर्लोकादिकमेव च । कर्मणा चाशुभेनैव भ्रमन्ति नरकेषु च
जे चांगलं कर्म करतात ते स्वर्गादी लोकांत जातात, आणि जे वाईट कर्म करतात त्यांना नरकांत भटकावं लागतं.
कर्मनिर्मूलने भक्तिः सा चोक्ता द्विविधा सति । निर्वाणरूपा भक्तिश्च ब्रह्मणः प्रकृतेरिह
कर्म नष्ट करण्यासाठी भक्ती दोन प्रकारची सांगितली आहे—एक मुक्तीस्वरूप भक्ती आणि दुसरी ब्रह्म किंवा प्रकृतीची भक्ती.
रोगी कुकर्मणा जीवश्चारोगी शुभकर्मणा । दीर्घजीवी च क्षीणायुः सुखी दुःखी च कर्मणा
वाईट कर्मामुळे जीव आजारी पडतो, चांगल्या कर्मामुळे निरोगी राहतो; तसेच दीर्घायुष्य, अल्पायुष्य, सुख किंवा दुःख हे सुद्धा कर्मावरच अवलंबून असतं.
अन्धादयश्चाङ्गहीनाः कर्मणा कुत्सितेन च । सिद्ध्यादिकमवाप्नोति सर्वोत्कृष्टेन कर्मणा
अंध किंवा अपंग होणं हे वाईट कर्मामुळेच होतं; आणि उत्तम कर्म केल्याने यश वगैरे प्राप्त होतं.
सामान्यं कथितं देवि विशेषं शृणु सुन्दरि । सुदुर्लभं सुगोप्यं च पुराणेषु स्मृतिष्वपि
हे देवी, आतापर्यंत सर्वसाधारण नियम सांगितला. आता ऐक, सुंदरि, एक विशेष आणि फार दुर्मिळ, गुप्त गोष्ट सांगते जी पुराणांत आणि स्मृतींतही क्वचितच मिळते.
दुर्लभा मानुषी जातिः सर्वजातिषु भारते । सर्वेभ्यो ब्राह्मणः श्रेष्ठः प्रशस्तः सर्वकर्मसु
सर्व जन्मांतून भारतात मानवी जन्म मिळणं फार कठीण आहे; आणि सर्वांत ब्राह्मण श्रेष्ठ मानला जातो, सर्व कर्मांत त्याचं कौतुक केलं जातं.
ब्रह्मनिष्ठो द्विजश्चैव गरीयान् भारते सति । निष्कामश्च सकामश्च ब्राह्मणो द्विविधः सति
भारतभूमीत जो द्विज ब्रह्मनिष्ठ असतो तो सर्वांत मोठा मानला जातो; आणि ब्राह्मण दोन प्रकारचे असतात—एक इच्छाशील आणि एक निष्कामी.
सकामाज्ज प्रधानश्च निष्कामो भक्त एव च । कर्मभोगी सकामश्च निष्कामो निरुपद्रवः
त्यांत इच्छाशील ब्राह्मण प्रधान असतो, पण निष्कामी खरा भक्त असतो; इच्छाशील ब्राह्मण कर्माचे फळ भोगतो, निष्कामी मात्र सर्व त्रासांपासून मुक्त असतो.
स याति देहं त्यक्त्वा च पदं यत्तन्निरामयम् । पुनरागमनं नास्ति तेषां निष्कामिनां सति
जो निष्कामी असतो तो देह सोडल्यावर रोगरहित पदाला पोहोचतो; अशा निष्कामी लोकांना पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही.
सेवन्ते द्विभुजं कृष्णं परमात्मानमीश्वरम् । गोलोकं प्रति ते भक्ता दिव्यरूपविधारिणः
ते भक्त दोन हात असलेल्या कृष्णाची, परमात्म्याची सेवा करतात; हे भक्त दिव्य रूप धारण करून गोलोकात जातात.
सकामिनो वैष्णवाश्च गत्वा वैकुण्ठमेव च । भारतं पुनरायान्ति तेषां जन्म द्विजातिषु
इच्छाशील वैष्णव वैकुंठात गेले तरी पुन्हा भारतात येतात आणि द्विजातीत जन्म घेतात.
काले गते च निष्कामा भवन्त्येव ्क्रमेण च । भक्तिं च निर्मलां तेभ्यो दास्यामि निश्चितं पुनः
काळ जाऊन ते हळूहळू निष्कामी होतात; त्यांना मी नक्कीच पुन्हा निर्मळ भक्ती देईन.
ब्राह्मणा वैष्णवाश्चैव सकामाः सर्वजन्मसु । न तेषां निर्मला बुद्धिर्विष्णुभक्तिविवर्जिताः
इच्छाशील ब्राह्मण आणि वैष्णव सर्व जन्मांत निर्मळ बुद्धी मिळवत नाहीत, कारण त्यांच्यात विष्णूभक्ती नसते.
तीर्थाश्रिता द्विजा ये च तपस्यानिरताः सति । ते यान्ति ब्रह्मलोकं च पुनरायान्ति भारते
जे द्विज तीर्थक्षेत्री राहतात आणि तपश्चर्येत मग्न असतात, ते ब्रह्मलोकात जातात, पण पुन्हा भारतात परत येतात.
स्वधर्मनिरता ये च तीर्थान्यत्रनिवासिनः । व्रजन्ति ते सत्यलोकं पुनरायान्ति भारते
जे आपापल्या धर्मात निष्ठावान आहेत, तीर्थक्षेत्री किंवा इतरत्र राहतात, ते सत्यलोकात जातात, पण पुन्हा भारतात येतात.