लक्षो जन्मकृतं पापं दशलक्षोऽन्यजन्मजम् । सर्वजन्मकृतं पापं शतलक्षाद्विनश्यति
एका जन्मात केलेले पाप लाख जपांनी नष्ट होते; दहा जन्मांची पापे दहा लाख जपांनी नाहीशी होतात; आणि सर्व जन्मांची पापे शंभर लाख जपांनी पूर्णपणे नष्ट होतात.
करोति मुक्तिं विप्राणां जपो दशगुणस्ततः । करं सर्पफणाकारं कृत्वा तद्रन्धमुद्रितम्
ब्राह्मणांनी केलेला जप मुक्ती देतो, आणि जेव्हा हात सापाच्या फण्यासारखा करून त्याचा छिद्र बंद केला जातो, तेव्हा तो जप दहा पट अधिक फलदायी ठरतो.
आनम्रमूर्धमचलं प्रजपेत्प्राङ्मुखो द्विजः । अनामिकामध्यदेशादधोऽवामक्रमेण च
डोकं वाकवून, स्थिर ठेवून, पूर्वेकडे तोंड करून, द्विजाने जप करावा. अनामिकेच्या मधल्या भागापासून खाली, डाव्या हाताच्या बोटांनी एकामागून एक जप पुढे न्यावा.
तर्जनीमूलपर्यन्तं जपस्यैवं क्रमः करे । श्वेतपङ्कजबीजानां स्फटिकानां च संस्कृताम्
हातावर जप करण्याची ही पद्धत आहे—तर्जनीच्या मुळापासून टोकापर्यंत. योग्य प्रकारे तयार केलेल्या पांढऱ्या कमळाच्या बी किंवा स्फटिकाच्या मण्यांनी जप करावा.
कृत्वा वै मालिकां राजन् जपेत्तीर्थे सुरालये । संस्थाप्य मालामश्वत्थपत्रे पद्मे च संयतः
राजा, अशी माळ तयार करून, तीर्थक्षेत्री किंवा देवळात बसून, ती माळ अश्वत्थाच्या पानावर किंवा कमळावर ठेवून, मन एकाग्र करून जप करावा.
कृत्वा गोरोचनाक्तां च गायत्र्या स्नापयेत्सुधीः । गायत्रीशतकं तस्यां जपेच्च विधिपूर्वकम्
गायीच्या गळ्याने ती माळ लावून, मग तिला गायत्री मंत्राने स्नान घालावे. नंतर त्या माळेवर शंभर वेळा गायत्री मंत्राचा जप विधिपूर्वक करावा.
अथवा पञ्चगव्येन स्नात्वा मालां सुसंस्कृताम् । अथ गङ्गोदकेनैव स्नात्वा वातिसुसंस्कृताम्
किंवा पंचगव्याने ती माळ नीट धुवावी, किंवा गंगाजलाने ती अत्यंत शुद्ध करून घ्यावी.
एवं क्रमेण राजर्षे दशलक्षं जपं कुरु । साक्षाद्द्रक्ष्यसि सावित्रीं त्रिजन्मपातकक्षयात्
राजर्षी, या क्रमाने दहा लाख जप कर. तीन जन्मांची पापे नष्ट झाल्यावर तुला साक्षात सावित्रीचे दर्शन होईल.
नित्यं सन्ध्यां च हे राजन् करिष्यसि दिने दिने । मध्याह्ने चापि सायाह्ने प्रातरेव शुचिः सदा
राजा, रोज सकाळी, दुपारी आणि संध्याकाळी, नेहमी शुद्ध राहून संध्यावंदन करावे.
सन्ध्याहीनोऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु । यदह्ना कुरुते कर्म न तस्य फलभाग्भवेत्
जो संध्यावंदन करत नाही, तो नेहमी अशुद्ध राहतो आणि कोणत्याही कर्माला पात्र राहत नाही. त्या दिवशी तो जे कर्म करतो, त्याला त्याचे फळ मिळत नाही.
नोपतिष्ठति यः पूर्वां नोपास्ते यस्तु पश्चिमाम् । स शूद्रवद्बहिष्कार्यः सर्वस्माद् द्विजकर्मणः
जो सकाळचे किंवा संध्याकाळचे संध्यावंदन करत नाही, त्याला सर्व द्विजकर्मांतून शूद्रासारखे बाहेर काढावे.
यावज्जीवनपर्यन्तं त्रिःसन्ध्यां यः करोति च । स च सूर्यसमो विप्रस्तेजसा तपसा सदा
जो जन्मभर तीन वेळा संध्यावंदन करतो, तो तेज आणि तपाने सूर्यासारखा असतो, हे ब्राह्मण.
तत्पादपद्मरजसा सद्यःपूता वसुन्धरा । जीवन्मुक्तः स तेजस्वी सन्ध्यापूतो हि यो द्विजः
त्याच्या पवित्र पायांच्या धुळीने पृथ्वी लगेच शुद्ध होते; संध्यावंदनाने शुद्ध झालेला असा द्विज जिवंत असतानाच मुक्त आणि तेजस्वी असतो.
तीर्थानि च पवित्राणि तस्य संस्पर्शमात्रतः । ततः पापानि यान्त्येव वैनतेयादिवोरगाः
त्याच्या स्पर्शाने तीर्थक्षेत्रेही पवित्र होतात; आणि त्याच्याजवळून पापे गरुडापासून साप जसे पळतात तसे दूर जातात.
न गृह्णन्ति सुराः पूजां पितरः पिण्डतर्पणम् । स्वेच्छया च द्विजातेश्च त्रिसन्ध्यारहितस्य च
जो द्विज तीन वेळा संध्यावंदन करत नाही आणि आपल्या इच्छेप्रमाणे वागतो, त्याची पूजा देव स्विकारत नाहीत, आणि पितर त्याचे पिंड किंवा तर्पण घेत नाहीत.
मूलप्रकृत्यभक्तो यस्तन्मन्त्रस्याप्यनर्चकः । तदुत्सवविहीनश्च विषहीनो यथोरगः
जो मूळ प्रकृतीवर श्रद्धा ठेवत नाही, तिच्या मंत्राचा सन्मान करत नाही, तिच्या सणांना महत्त्व देत नाही, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
विष्णुमन्त्रविहीनश्च त्रिसन्ध्यारहितो द्विजः । एकादशीविहीनश्च विषहीनो यथोरगः
जो द्विज विष्णू मंत्राचा जप करत नाही, तीन वेळा संध्यावंदन टाळतो, किंवा एकादशीचे व्रत पाळत नाही, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
हरेरनैवेद्यभोजी धावको वृषवाहकः । शूद्रान्नभोजी यो विप्रो विषहीनो यथोरगः
जो ब्राह्मण हरिला अर्पण न केलेले अन्न खातो, बैलामागे धावतो, किंवा शूद्राच्या हातचे अन्न खातो, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
शूद्राणां शवदाही यः स विप्रो वृषलीपतिः । शूद्राणां सूपकारश्च विषहीनो यथोरगः
जो ब्राह्मण शूद्रांच्या मृतदेहाचे दहन करतो, तो खरं तर नीचांचा स्वामी होतो; आणि जो ब्राह्मण शूद्रांसाठी स्वयंपाक करतो, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
शूद्राणां च प्रतिग्राही शूद्रयाजी च यो द्विजः । मसिजीवी असिजीवी विषहीनो यथोरगः
जो द्विज शूद्रांकडून दान घेतो किंवा शूद्रांसाठी यज्ञ करतो, किंवा शाईने किंवा शस्त्राने उपजीविका करतो, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
यः कन्याविक्रयी विप्रो यो हरेर्नामविक्रयी । यो विप्रोऽवीरान्नभोजी ऋतुस्नातान्नभोजकः
जो ब्राह्मण कन्येची विक्री करतो, हरिच्या नावाची विक्री करतो, शुद्ध लोकांनी न दिलेले अन्न खातो किंवा ऋतुमती स्त्रीचे अन्न खातो—
भगजीवी बार्धुषिको विषहीनो यथोरगः । यो विद्याविकयी विप्रो विषहीनो यथोरगः
जो वेश्या चालवून उपजीविका करतो, दूतगिरी करतो, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो; आणि जो ब्राह्मण विद्या विकतो, तोही विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
सूर्योदये स्वपेद्यो हि मत्स्यभोजी च यो द्विजः । शिवापूजादिरहितो विषहीनो यथोरगः
जो द्विज सूर्य उगवल्यावर झोपतो, मासे खातो किंवा शंकरादी देवांची पूजा करत नाही, तो विष नसलेल्या सापासारखा असतो.
इत्युक्त्वा च मुनिश्रेष्ठः सर्वपूजाविधिक्रमम् । तमुवाच च सावित्र्या ध्यानादिकमभीप्सितम्
अशा सर्व चुकीच्या पूजा पद्धती सांगून, त्या श्रेष्ठ ऋषीने सावत्रीचे ध्यान व इतर इच्छित साधना त्याला सांगितल्या.
दत्त्वा सर्वं नृपेन्द्राय ययौ च स्वाश्रमे मुने । राजा संपूज्य सावित्रीं ददर्श वरमाप च
सर्व काही त्या राजाला देऊन, तो ऋषी आपल्या आश्रमात परत गेला; राजा सावत्रीची भक्तीपूर्वक पूजा करून तिचे दर्शन घेतले आणि वरही मिळवला.
नारद उवाच किं वा ध्यानं च सावित्र्याः किं वा पूजाविधानकम् । स्तोत्रं मन्त्रं च किं दत्त्वा प्रययौ स पराशरः
नारद म्हणाले: सावत्रीचे ध्यान काय होते, पूजा कशी केली, कोणते स्तोत्र किंवा मंत्र पराशराने सांगितले?
नृपः केन विधानेन संपूज्य श्रुतिमातरम् । वरं च कं वा सम्प्राप सम्पूज्य तु विधानतः
राजाने वेदांची माता कशा पद्धतीने पूजली आणि योग्य रीतीने पूजा करून कोणता वर मिळवला?
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि सावित्र्याः परमं महत् । रहस्यातिरहस्यं च श्रुतिसिद्धं समासतः
हे सर्व, म्हणजे सावत्रीचे श्रेष्ठ आणि गूढ रहस्य, जे वेदांनी सिद्ध केले आहे, ते मला थोडक्यात ऐकायचे आहे.
श्रीनारायण उवाच ज्येष्ठकृष्णत्रयोदश्यां शुद्धकाले च यत्नतः । व्रतमेव चतुर्दश्यां व्रती भक्त्या समाचरेत्
श्रीनारायण म्हणाले: ज्येष्ठ महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील त्रयोदशीला, शुद्ध काळात, मन लावून व्रत घ्यावे आणि चतुर्दशीला भक्तीने ते व्रत करावे.
व्रतं चतुर्दशाब्दं च द्विसप्तफलसंयुतम् । दत्त्वा द्विसप्तनैवेद्यं पुष्पधूपादिकं चरेत्
हे व्रत चौदा वर्षांचे असून, दोनदा सातपट फळ देणारे आहे; दोनदा सात प्रकारचे नैवेद्य अर्पण करून, फुलं, धूप इत्यादीने पूजा करावी.