जग्राह मन्त्रपूतं च देवी पाशुपतं रुषा । निक्षेपणं निरोद्धुं च वाग्बभूवाशरीरिणी
देवीने, रागाने, मंत्रांनी शुद्ध केलेले पाशुपत अस्त्र उचलले; ते सोडणार इतक्यात, एक देहहीन वाणी तिला थांबवण्यासाठी उमटली.
मृत्युः पाशुपते नास्ति नृपस्य च महात्मनः । यावदस्ति च मन्त्रस्य कवचं च हरेरिति
पाशुपत अस्त्रामुळे या महात्मा राजाचा मृत्यू होणार नाही, जोवर त्याच्याकडे मंत्रशक्ती आणि हरिचे कवच आहे.
यावत्सतीत्वमस्त्येव सत्याश्च नृपयोषितः । तावदस्य जरामृत्युर्नास्तीति ब्रह्मणो वचः
जोवर त्याची पत्नी सती आणि सत्यनिष्ठ आहे, तोवर ब्रह्मदेवाच्या वचनाप्रमाणे त्याला ना वार्धक्य येईल ना मृत्यू.
इत्याकर्ण्य भद्रकाली न तच्चिक्षेप शस्त्रकम् । शतलक्षं दानवानां जग्रास लीलया क्षुधा
हे ऐकून भद्रकाळीने ते अस्त्र सोडले नाही; उलट, तिने सहजपणे आणि उपाशीपोटी, शंभर हजार दानव गिळले.
ग्रस्तुं जगाम वेगेन शङ्खचूडं भयङ्करी । दिव्यास्त्रेण सुतीक्ष्णेन वारयामास दानवः
मग ती भीषण देवी वेगाने शंखचूडाला गिळायला धावली; पण दानवाने तीव्र दिव्य अस्त्राने तिला परतवले.
खड्गं चिक्षेप सा देवी ग्रीष्मसूर्योपमं यथा । दिव्यास्त्रेण दानवेन्द्रः शतखण्डं चकार सः
देवीने उन्हाळ्यातील सूर्यासारखा तेजस्वी तलवार फेकला; दानवांचा राजा दिव्य अस्त्राने ती तलवार शंभर तुकड्यांत फोडली.
पुनर्ग्रस्तुं महादेवी वेगेन च जगाम तम् । सर्वसिद्धेश्वरः श्रीमान्ववृधे दानवेश्वरः
पुन्हा महादेवी वेगाने त्याच्यावर तुटून पडली; पण सर्व सिद्धींचा स्वामी, तेजस्वी दानवांचा राजा, अधिक सामर्थ्यवान झाला.
वेगेन मुष्टिना काली कोपयुक्ता भयङ्करी । बभञ्ज च रथं तस्य जघान सारथिं सती
काळीने, संतापाने आणि भीतीदायकपणे, वेगाने तिच्या मुठीने त्याचा रथ फोडला आणि सारथ्याला ठार केले.
सा च शूलं प्रचिक्षेप प्रलयाग्निशिखोपमम् । वामहस्तेन जग्राह शङ्खचूडः स्वलीलया
मग तिने प्रलयाग्नीच्या ज्वाळेसारखे शूल फेकले; शंखचूडाने ते सहजपणे डाव्या हातात पकडले.
मुष्ट्या जघान तं देवी महाकोपेन वेगतः । बभ्राम च तया दैत्यः क्षणं मूर्च्छामवाप च
देवीने प्रचंड वेगाने आणि रागाने त्याला मुठीने मारले; त्या आघाताने दैत्य थोडा वेळ गुंगीत गेला.
क्षणेन चेतनां प्राप्य समुत्तस्थौ प्रतापवान् । न चकार बाहुयुद्धं देव्या सह ननाम ताम्
क्षणातच भानावर येऊन तो पराक्रमी उठला; पण त्याने देवीशी हातघाई केली नाही, तर तिला वाकून नमस्कार केला.
देव्याश्चास्त्रं स चिच्छेद जग्राह च स्वतेजसा । नास्त्रं चिक्षेप तां भक्तो मातृभक्त्या तु वैष्णवः
त्याने देवीचे अस्त्र छेदले आणि स्वतःच्या तेजाने ते उचलले; पण तो माता आणि विष्णूभक्त असल्यामुळे, तिने त्याच्यावर अस्त्र सोडले नाही.
गृहीत्वा दानवं देवी भ्रामयित्वा पुनः पुनः । ऊर्ध्वं च प्रापयामास महावेगेन कोपिता
देवीने त्या दानवाला पकडून वारंवार फिरवले आणि प्रचंड रागाने त्याला वर फेकून दिले.
ऊर्ध्वात्पपात वेगेन शङ्खचूडः प्रतापवान् । निपत्य च समुत्तस्थौ प्रणम्य भद्रकालिकाम्
वरून प्रचंड वेगाने शंखचूड खाली पडला; खाली पडल्यावर तो उठला आणि भद्रकाळीला वंदन केले.
रत्नेन्द्रसारनिर्माणं विमानं सुमनोहरम् । आरुरोह हर्षयुक्तो न विश्रान्तो महारणे
तो आनंदाने सुंदर रत्नांनी बनवलेल्या विमानात चढला, आणि मोठ्या युद्धातून थांबला नाही.
दानवानां च क्षतजं सा देवी च पपौ क्षुधा । पीत्वा भुक्त्वा भद्रकाली जगाम शङ्करान्तिकम्
त्या देवीने, उपाशी असल्याने, दानवांचे रक्त प्यायले; पिऊन आणि खाऊन भद्रकाळी शंकराकडे गेली.
उवाच रणवृत्तान्तं पौर्वापर्यं यथाक्रमम् । श्रुत्वा जहास शम्भुश्च दानवानां विनाशनम्
तिने युद्धातील सर्व घडामोडी नीट सांगितल्या; दानवांचा नाश ऐकून शंभू हसला.
लक्षं च दानवेन्द्राणामवशिष्टं रणेऽधुना । भुञ्जन्त्या निर्गतं वक्त्रात्तदन्यं भुक्तमीश्वर
आता युद्धात लाखभर दानवांचे राजे उरले आहेत; ती खात असताना तिच्या तोंडातून जे बाहेर पडले, ते दुसऱ्याने खाल्ले, हे प्रभो.
संग्रामे दानवेन्द्रं च हन्तुं पाशुपतेन वै । अवध्यस्तव राजेति वाग्बभूवाशरीरिणी
युद्धात जेव्हा दानवांचा राजा पाशुपत अस्त्राने मारला जाणार होता, तेव्हा आकाशवाणी झाली, 'राजा, तो तुझ्या हातून मारला जाणार नाही.'
राजेन्द्रश्च महाज्ञानी महाबलपराक्रमः । न च चिक्षेप मय्यस्त्रं चिच्छेद मम सायकम्
तो दानवराज अत्यंत ज्ञानी आणि बलवान होता; त्याने माझ्यावर अस्त्र सोडले नाही, पण माझा बाण तोडला.
शङ्खचूडवधवर्णनम् शिवस्तत्त्वं समाकर्ण्य तत्त्वज्ञानविशारदः । ययौ स्वयं च समरे स्वगणैः सह नारद
शंखचूडाच्या वधाचे वर्णन ऐकून, खऱ्या ज्ञानात पारंगत असलेला शंकर आपल्या गणांसह स्वतः रणभूमीत गेला, हे नारद.
शङ्खचूडः शिवं दृष्ट्वा विमानादवरुह्य च । ननाम परया भक्त्या शिरसा दण्डवद्भुवि
शंखचूडाने शंकराला पाहून विमानातून खाली उतरले आणि अत्यंत भक्तीने जमिनीवर लोटांगण घालून वंदन केले.
तं प्रणम्य च वेगेन विमानमारुरोह सः । तूर्णं चकार सन्नाहं धनुर्जग्राह दुर्वहम्
त्याला वंदन करून तो पटकन विमानात चढला, लगेचच कवच घातले आणि आपले भले मोठे धनुष्य उचलले.
शिवदानवयोर्युद्धं पूर्णमब्दशतं पुरा । न बभूवतुरन्योन्यं ब्रह्मञ्जयपराजयौ
पूर्वी शंकर आणि दानव यांचे युद्ध पूर्ण शंभर वर्षे चालले, पण ब्रह्मन्, कुणालाही विजय किंवा पराभव मिळाला नाही.
न्यस्तशस्त्रश्च भगवान् न्यस्तशस्त्रश्च दानवः । रथस्थः शङ्खचूडश्च वृषस्थो वृषभध्वजः
भगवान आणि दानव दोघांनीही आपली शस्त्रे खाली ठेवली; शंखचूड रथावर उभा राहिला आणि वृषध्वज आपल्या बैलावर उभा राहिला.
दानवानां च शतकमुद्धृतं च बभूव ह । रणे ये ये मृताः शम्भुर्जीवयामास तान्विभुः
त्या युद्धात दानवांपैकी शंभर जण पुन्हा जिवंत झाले; जे जे मरण पावले होते, त्यांना शंभूने पुन्हा जीवन दिले.
एतस्मिन्नन्तरे वृद्धब्राह्मणः परमातुरः । आगत्य च रणस्थानमुवाच दानवेश्वरम्
त्याच वेळी, एक वृद्ध ब्राह्मण खूपच व्याकुळ होऊन रणभूमीत आला आणि दानवांच्या राजाशी बोलला.
वृद्धब्राह्मण उवाच देहि भिक्षां च राजेन्द्र मह्यं विप्राय साम्प्रतम् । त्वं सर्वसम्पदां दाता यन्मे मनसि वाञ्छितम्
वृद्ध ब्राह्मण म्हणाला: 'राजेंद्र, मला आता भिक्षा दे, मी ब्राह्मण आहे; तू सर्व संपत्ती देणारा आहेस, माझ्या मनात जे आहे ते दे.'
निरीहाय च वृद्धाय तृषिताय च साम्प्रतम् । पश्चात्त्वां कथयिष्यामि पुरः सत्यं च कुर्विति
मी वृद्ध, इच्छाशून्य आणि आत्ता तहानलेला आहे; तू मला आधी दे, नंतर मी तुला सांगीन—हे माझ्यासमोर खरं कर.'
ओमित्युवाच राजेन्द्रः प्रसन्नवदनेक्षणः । कवचार्थी जनश्चाहमित्युवाचातिमायया
राजाने प्रसन्न चेहऱ्याने 'ॐ' असे म्हटले; आणि कवच हवे आहे असे मोठ्या चातुर्याने सांगितले, 'मी कवच मागणारा आहे.'