गोलोकस्य क्षणार्धेन चैकं मन्वन्तरं भवेत् । पृथिव्यां जगतां धातरित्येव वचनं ध्रुवम्
गोलोकातला अर्धा क्षण पृथ्वीवरच्या एका मन्वंतराइतका असतो; हे नक्कीच खरं आहे, हे जगाचे पालन करणारा.
इत्येवं शङ्खचूडश्च पुनस्तत्रैव यास्यति । महाबलिष्ठो योगेशः सर्वमायाविशारदः
अशा प्रकारे, शंखचूड पुन्हा तिथेच परत येईल, तो अत्यंत बलवान, योगाचा स्वामी आणि सर्व मायेत पारंगत आहे.
मम शूलं गृहीत्वा च शीघ्रं गच्छत भारतम् । शिवः करोतु संहारं मम शूलेन रक्षसः
माझं त्रिशूल घेऊन, लवकर भारतात जा; शिवाने माझ्या त्रिशूलाने त्या राक्षसाचा संहार करावा.
ममैव कवचं कण्ठे सर्वमङ्गलकारकम् । बिभर्ति दानवः शश्वत्संसारे विजयी ततः
तो दानव नेहमी माझं सर्व मंगल करणारे कवच गळ्यात घालतो; म्हणून तो संसारात नेहमी जिंकतो.
तस्मिन् ब्रह्मन् स्थिते चैव न कोऽपि हिंसितुं क्षमः । तद्याचनां करिष्यामि विप्ररूपोऽहमेव च
तोपर्यंत, ब्रह्मन्, कोणीही त्याला इजा करू शकत नाही; मीच ब्राह्मण रूप घेऊन त्याच्याकडे मागणी करीन.
सतीत्वहानिस्तत्पत्न्या यत्र काले भविष्यति । तत्रैव काले तन्मृत्युरिति दत्तो वरस्त्वया
त्याच्या पत्नीचं पतित्व ज्या वेळी नष्ट होईल, त्याच क्षणी त्याचा मृत्यू येईल, कारण हा वर तू दिला आहेस.
तत्पत्न्याश्चोदरे वीर्यमर्पयिष्यामि निश्चितम् । तत्क्षणे चैव तन्मृत्युर्भविष्यति न संशयः
मी नक्कीच त्याच्या पत्नीच्या पोटी माझं वीर्य ठेवीन; त्या क्षणी त्याचा मृत्यू निश्चित आहे.
पश्चात्सा देहमुत्सज्य भविष्यति मम प्रिया । इत्युक्त्वा जगतां नाथो ददौ शूलं हराय च
नंतर ती आपलं शरीर सोडून माझी प्रिय बनेल; असं सांगून, जगाचा स्वामी हराला त्रिशूल दिलं.
शूलं दत्त्वा ययौ शीघ्रं हरिरभ्यन्तरे मुदा । भारतं च ययुर्देवा ब्रह्यरुद्रपुरोगमाः
शूळ दिल्यावर, हरि आनंदाने लवकर आत गेला. ब्रह्मा आणि रुद्र यांच्या पुढाकाराने सर्व देवता भरताकडे निघाले.
शङ्खचूडेन सह देवानां सङ्ग्रामोद्योगवर्णनम् श्रीनारायण उवाच ब्रह्मा शिवं संनियोज्य संहारे दानवस्य च । जगाम स्वालयं तूर्णं यथास्थानं सुरोत्तमाः
श्री नारायण म्हणाले: ब्रह्मदेवाने दानवाचा नाश करण्यासाठी शंकराला नेमले आणि मग तो झपाट्याने आपल्या लोकात गेला. इतर श्रेष्ठ देवताही आपापल्या जागी परतले.
चन्द्रभागानदीतीरे वटमूले मनोहरे । तत्र तस्थौ महादेवो देवविस्तारहेतवे
चंद्रभागा नदीच्या सुंदर काठी, वडाच्या झाडाखाली, महादेव देवतांच्या कार्यासाठी तिथे उभा राहिला.
दूतं कृत्वा चित्ररथं गन्धर्वेश्वरमीप्सितम् । शीघ्रं प्रस्थापयामास शङ्खचूडान्तिकं मुदा
गंधर्वांचा राजा चित्ररथ याला दूत म्हणून नेमून, त्याला आनंदाने आणि लवकर शंखचूडाकडे पाठवले.
सर्वेश्वराज्ञया शीघ्रं ययौ तन्नगरं परम् । महेन्द्रनगरोत्कृष्टं कुबेरभवनाधिकम्
सर्वांच्या स्वामीच्या आज्ञेने, तो त्या उत्तम नगरीकडे झपाट्याने गेला, जी महेंद्राच्या नगरीपेक्षा आणि कुबेराच्या महालापेक्षा श्रेष्ठ होती.
पञ्चयोजनविस्तीर्णं दैर्घ्ये तद् द्विगुणं भवेत् । स्फटिकाकारमणिभिर्निर्मितं यानवेष्टितम्
ती नगरी पाच योजन रुंद आणि त्याच्या दुप्पट लांब होती. स्फटिकासारख्या रत्नांनी बांधलेली, आणि वाहनांनी वेढलेली होती.
सप्तभिः परिखाभिश्च दुर्गमाभिः समन्वितम् । ज्वलदग्निनिभैः शश्वत्कल्पितं रत्नकोटिभिः
सात खोल, ओलांडायला कठीण अशा खंदकांनी ती सुरक्षित होती. त्या खंदकांत नेहमीच ज्वालासारख्या तेजस्वी रत्नांचे मनोरे होते.
युक्तं च वीथीशतकैर्मणिवेदिविचित्रितैः । परितो वणिजां सौधैर्नानावस्तुविराजितैः
शेकडो रस्त्यांनी, रत्नजडित चौकांनी ती सजलेली होती. आजूबाजूला व्यापाऱ्यांची सुंदर घरे आणि विविध वस्तूंनी भरलेली दुकाने होती.
सिन्दूराकारमणिभिर्निर्मितैश्च विचित्रितैः । भूषितं भूषितैर्दिव्यैराश्रमैः शतकोटिभिः
सिंदूरासारख्या रंगाच्या रत्नांनी आणि सुंदर कलाकुसरीने ती सजवलेली होती. असंख्य दिव्य आश्रमांनी ती नगरी शोभून दिसत होती.
गत्वा ददर्श तन्मध्ये शङ्खचूडालयं परम् । अतीव वलयाकारं यथा पूर्णेन्दुमण्डलम्
आत गेल्यावर त्याने त्या नगरीच्या मध्यभागी शंखचूडाचे अत्यंत सुंदर आणि पूर्ण चंद्राच्या गोलासारखे घर पाहिले.
ज्वलदग्निशिखाक्ताभिः परिखाभिश्चतसृभिः । तद्दुर्गमं च शत्रूणामन्येषां सुगमं सुखम्
ती जागा चार ज्वालांनी भरलेल्या खंदकांनी शत्रूंना कठीण, पण इतरांसाठी सहज आणि सुखद होती.
अत्युच्चैर्गगनस्पर्शिमणिशृङ्गविराजितम् । राजितं द्वादशद्वारैर्द्वारपालसमन्वितम्
ती नगरी इतकी उंच होती की तिचे रत्नांचे मनोरे आकाशाला भिडले होते. बारा मोठ्या दरवाजांनी आणि प्रत्येक दरवाजावर रक्षकांनी ती सजली होती.
मणीन्द्रसारनिर्माणैः शोभितं लक्षमन्दिरैः । शोभितं रत्नसोपानै रत्नस्तम्भविराजितम्
सर्वोत्तम रत्नांनी बांधलेल्या लक्षोमंदिरांनी ती नगरी शोभली होती. रत्नांच्या पायऱ्या आणि रत्नांच्या खांबांनी ती अधिकच सुंदर दिसत होती.
तद् दृष्ट्वा पुष्पदन्तोऽपि वरं द्वारं ददर्श सः । द्वारे नियुक्तं पुरुषं शूलहस्तं च सस्मितम्
ते पाहून पुष्पदंतानेही त्या सुंदर दरवाजाकडे पाहिले, जिथे एक पुरुष शूळ हातात घेऊन, हसत उभा होता.
तिष्ठन्तं पिङ्गलाक्षं च ताम्रवर्णं भयङ्करम् । कथयामास वृत्तान्तं जगाम तदनुज्ञया
तेथे तांबड्या डोळ्यांचा, तांबूस रंगाचा आणि भयंकर दिसणारा पुरुष उभा होता. त्याच्याजवळ घडलेली घटना सांगून, त्याच्या परवानगीने पुढे गेला.
अतिक्रम्य च तद्द्वारं जगामाभ्यन्तरं पुनः । न कोऽपि रक्षति श्रुत्वा दूतरूपं रणस्य च
त्या दरवाजातून आत गेल्यावर, तो आणखी आत गेला. तो दूत आहे आणि युद्धाची बातमी घेऊन आला आहे हे समजल्यावर, कोणीही त्याला अडवले नाही.
गत्वा सोऽभ्यन्तरद्वारं द्वारपालमुवाच ह । रणस्य सर्ववृत्तान्तं विज्ञापयत माचिरम्
आतल्या दरवाजावर जाऊन, त्याने दरवाजावरच्या रक्षकाला सांगितले, 'लवकर युद्धाची सर्व बातमी कळवा.'
स च तं कथयित्वा च दूतो गन्तुमुवाच ह । स गत्वा शङ्खचूडं तं ददर्श सुमनोहरम्
त्याने ते सांगितल्यावर, दूताला पुढे जायला सांगितले. मग तो आत जाऊन, अत्यंत देखणा असा शंखचूडाला पाहिला.
राजमण्डलमध्यस्थं स्वर्णसिंहासने स्थितम् । मणीन्द्ररचितं दिव्यं रत्नदण्डसमन्वितम्
राज्याच्या मध्यभागी, सोन्याच्या सिंहासनावर बसलेला, रत्नांच्या राजाने घडवलेला दिव्य दंड हातात असलेला तो विराजमान होता.
रत्नकृत्रिमपुष्पैश्च प्रशस्तैः शोभितं सदा । भृत्येन मस्तकन्यस्तं स्वर्णच्छत्रं मनोहरम्
रत्नांनी बनवलेल्या सुंदर कृत्रिम फुलांनी नेहमीच शोभलेला, आणि सेवकाने डोक्यावर धरलेला मनमोहक सोन्याचा छत्र असलेला तो दिसत होता.
सेवितं पार्षदगणै रुचिरैः श्वेतचामरैः । सुवेषं सुन्दरं रम्यं रत्नभूषणभूषितम्
त्याच्या आजूबाजूला सुंदर पांढऱ्या चामरांनी सेवा करणारे दरबारी, देखणे वस्त्र, रमणीय रूप आणि रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला तो शोभून दिसत होता.
माल्येन लेपनं सूक्ष्मं सुवस्त्रं दधतं मुने । दानवेन्द्रैः परिवृतं सुवेषैश्च त्रिकोटिभिः
सुंदर हार, सुगंधी लेप आणि उत्तम वस्त्र परिधान केलेला, तीन कोटी दानवांच्या प्रमुखांनी, जे देखण्या पोशाखात होते, वेढलेला तो मुनींना दिसला.