सुवेषं चक्रतुस्तत्र यद्यन्मनसि वाञ्छितम् । चन्दनैः कुङ्कुमारक्तैः सा तस्य तिलकं ददौ
तिथे त्यांनी आपल्या मनात जसे वाटले तसे स्वतःला सजवले; चंदन आणि कुंकवाच्या लाल रंगाने तिने त्याला टिळा लावला.
सर्वाङ्गे सुन्दरे रम्ये चकार चानुलेपनम् । सुवासं चैव ताम्बूलं वह्निशुद्धे च वाससी
त्याच्या सुंदर आणि आकर्षक अंगावर तिने सुगंधी लेप लावला; उत्तम वस्त्रे, तांबूल, आणि अग्निप्रसादित वस्त्रे दिली.
पारिजातस्य कुसुमं जरारोगहरं परम् । अमूल्यरत्ननिर्माणमङ्गुलीयकमुत्तमम्
पारिजातकाचे फूल, जे म्हातारपण आणि रोग दूर करते; अनमोल रत्नांनी बनवलेली उत्तम अंगठी.
सुन्दरं च मणिवरं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम् । दासी तवाहमित्येवं समुच्चार्य पुनः पुनः
तीनही लोकांत दुर्मिळ, सुंदर आणि श्रेष्ठ असा मणी; 'मी तुझी दासी आहे' असे पुन्हा पुन्हा म्हणाली.
ननाम परया भक्त्या स्वामिनं गुणशालिनम् । सस्मिता तन्मुखाम्भोजं लोचनाभ्यां पुनः पुनः
ती अत्यंत भक्तीने गुणी स्वामीला वंदन करू लागली; हसत हसत तिने पुन्हा पुन्हा आपल्या डोळ्यांनी त्याच्या कमळासारख्या मुखाकडे पाहिले.
निमेषरहिताभ्यां चाप्यपश्यत्कामसुन्दरम् । स च तां च समाकृष्य चकार वक्षसि प्रियाम्
पलके न लवता तिने त्या कामसौंदर्यवानाकडे पाहिले; आणि त्याने तिला जवळ ओढून आपल्या छातीवर घेतले.
सस्मितं वाससाच्छन्नं ददर्श मुखपङ्कजम् । चुचुम्ब कठिने गण्डे बिम्बोष्ठौ पुनरेव च
त्याने तिच्या हसऱ्या, वस्त्राने झाकलेल्या कमळासारख्या चेहऱ्याकडे पाहिलं आणि तिच्या गालावर घट्टपणे चुंबन घेतलं, पुन्हा तिच्या बिंबासारख्या ओठांवरही चुंबन घेतलं.
ददौ तस्यै वस्त्रयुग्मं वरुणादाहृतं च यत् । तदाहृतां रत्नमालां त्रिषु लोकेषु दुर्लभाम्
त्याने तिला वरुणाने आणलेली दोन सुंदर वस्त्रं दिली आणि तीनही लोकांत दुर्मिळ अशी रत्नांची माळही दिली.
ददौ मञ्जीरयुग्मं च स्वाहाया आहृतं च यत् । केयूरयुग्मं छायाया रोहिण्याश्चैव कुण्डलम्
त्याने तिला स्वाहा हिच्या कडून आणलेली जोड मंजीरं दिली, छाया हिच्या कडून आणलेली जोड केयूरे दिली आणि रोहिणी हिच्या कडून आणलेली कुंडलं दिली.
अङ्गुलीयकरत्नानि रत्याश्च करभूषणम् । शङ्खं च रुचिरं चित्रं यद्दत्तं विश्वकर्मणा
त्याने तिला रती हिच्या कडून आणलेली अंगठ्यांची रत्नं आणि हातातील दागिने दिले, तसेच विश्वकर्म्याने बनवलेला सुंदर, रंगीबेरंगी शंख दिला.
विचित्रपद्मकश्रेणीं शय्यां चापि सुदुर्लभाम् । भूषणानि च दत्त्वा स भूपो हासं चकार ह
त्याने तिला सुंदर कमळांच्या रांगांनी सजवलेली, अतिशय दुर्मिळ अशी शय्या दिली आणि हे सर्व दागिने दिल्यावर राजा हसला.
निर्ममे कबरीभारे तस्या माङ्गल्यभूषणम् । सुचित्रं पत्रकं गण्डमण्डलेऽस्याः समं तथा
त्याने तिच्या केसांच्या रचनेत मंगलदायक असा सुंदर दागिना तयार केला आणि गालावर घालण्यासाठी सुरेख पानाच्या आकाराचं अलंकार बनवलं.
चन्द्रलेखात्रिभिर्युक्तं चन्दनेन सुगन्धिना । परीतं परितश्चित्रैः सार्धं कुङ्कुमबिन्दुभिः
त्या दागिन्यात तीन चंद्रकोरी होत्या, सुगंधी चंदनाने सुशोभित केलेलं होतं आणि आजूबाजूला रंगीत नक्षी व कुंकवाच्या ठिपक्यांनी सजवलेलं होतं.
ज्वलत्प्रदीपाकारं च सिन्दूरतिलकं ददौ । तत्पादपद्मयुगले स्थलपद्मविनिन्दिते
त्याने तिच्या कमळासारख्या, सुंदरतेला लाजवणाऱ्या पायांवर दिव्यासारखा तेजस्वी कुंकवाचा टिळा दिला.
चित्रालक्तकरागं च नखरेषु ददौ मुदा । स्ववक्षसि मुहुर्न्यस्य सरागं चरणाम्बुजम्
त्याने आनंदाने तिच्या नखांवर तेजस्वी लाल आलक्तक लावलं आणि तिचे लालसर कमळपद पुन्हा पुन्हा आपल्या छातीवर ठेवले.
हे देवि तव दासोऽहमित्युच्चार्य पुनः पुनः । रत्नभूषितहस्तेन तां च कृत्वा स्ववक्षसि
'हे देवी, मी तुझा दास आहे' असं पुन्हा पुन्हा उच्चारून, रत्नांनी सजवलेल्या हातांनी तिला आपल्या छातीशी धरलं.
तपोवनं परित्यज्य राजा स्थानान्तरं ययौ । मलये देवनिलये शैले शैले तपोवने
राजाने तपोवन सोडून दुसऱ्या ठिकाणी, मलय पर्वतावर, देवांचे निवासस्थान असलेल्या डोंगरावर आणि प्रत्येक पर्वत, प्रत्येक तपोवनात गेला.
स्थाने स्थानेऽतिरम्ये च पुष्पोद्याने च निर्जने । कन्दरे कन्दरे सिन्धुतीरे चैवातिसुन्दरे
प्रत्येक रम्य स्थळी, एकांत फुलबागेत, प्रत्येक गुहेत आणि सुंदर नदीच्या काठी तो गेला.
पुष्पभद्रानदीतीरे नीरवातमनोहरे । पुलिने पुलिने दिव्ये नद्यां नद्यां नदे नदे
पुष्पभद्रा या शुभ नदीच्या गोड वाऱ्याने मनोहारी झालेल्या तीरावर, प्रत्येक दिव्य वाळवंटात, प्रत्येक नदीत आणि प्रत्येक ओढ्यात तो गेला.
मधौ मधुकराणां च मधुरध्वनिनादिते । विस्पन्दने सुरसने नन्दने गन्धमादने
वसंतात, मधमाशांच्या गोड गूंजांनी भरलेल्या स्थळी, सुंदर नंदन आणि गंधमादन वनात, तसेच देवांच्या बागेत तो रमला.
देवोद्याने नन्दने च चित्रचन्दनकानने । चम्पकानां केतकीनां माधवीनां च माधवे
देवांच्या नंदन उद्यानात, रंगीबेरंगी चंदनाच्या जंगलात, चंपक, केतकी आणि माधवी फुलांच्या वसंत ऋतूत त्याने आनंद घेतला.
कुन्दानां मालतीनां च कुमुदाम्भोजकानने । कल्पवृक्षे कल्पवृक्षे पारिजातवने वने
कुंद, माळती आणि कमळांच्या बागेत, कल्पवृक्षांच्या छायेत, आणि पारिजाताच्या वनातही तो गेला.
निर्जने काञ्चने स्थाने धन्ये काञ्चनपर्वते । काञ्चीवने किञ्जलके कञ्चुके काञ्चनाकरे
एकांत सोन्याच्या स्थळी, पवित्र सोन्याच्या पर्वतावर, सोन्याच्या जंगलात, सोन्याच्या झाडीत आणि सोन्याच्या खाणीतही तो गेला.
पुष्पचन्दनतल्पेषु पुंस्कोकिलरुतश्रुते । पुष्पचन्दनसंयुक्तः पुष्पचन्दनवायुना
फुलं आणि चंदनाच्या पलंगावर, नर कोकिळांच्या गोड आवाजात, फुलं-चंदनाने वेढलेला आणि फुलं-चंदनाच्या वाऱ्याने सुखावलेला तो होता.
कामुक्या कामुकः कामात्स रेमे रामया सह । न हि तृप्तो दानवेन्द्रस्तृप्तिं नैव जगाम सा
कामुक मनाचा तो दानवांचा राजा, आपल्या इच्छेने रामेसोबत रमला; पण त्याला कधीच समाधान मिळाले नाही, आणि तिलाही तृप्ती मिळाली नाही.
हविषा कृष्णवर्त्मेव ववृधे मदनस्तयोः । तया सह समागत्य स्वाश्रमं दानवस्ततः
जसं आहुतीमुळे अग्नी वाढतो, तसं त्यांच्यातील कामभावना वाढत गेली; तिच्याशी संग करून तो दानव पुन्हा आपल्या आश्रमात गेला.
रम्यं क्रीडालयं गत्वा विजहार पुनः पुनः । एवं स बुभुजे राज्यं शङ्खचूडः प्रतापवान्
तो रम्य अशा क्रीडागृहात जाऊन वारंवार आनंद घेत असे; अशा प्रकारे पराक्रमी शंखचूड आपल्या राज्याचा उपभोग घेत होता.
एकमन्वन्तरं पूर्णं राजराजेश्वरो महान् । देवानामसुराणां च दानवानां च सन्ततम्
तो महान राजांचा राजा एक पूर्ण मन्वंतर देव, असुर आणि दानव यांच्यावर अखंड राज्य करत होता.
गन्धर्वाणां किन्नराणां राक्षसानां च शान्तिदः । हृताधिकारा देवाश्च चरन्ति भिक्षुका यथा
त्याने गंधर्व, किन्नर आणि राक्षस यांना शांतता दिली; देवांचे अधिकार हिरावले गेले आणि ते भिकाऱ्यांसारखे फिरू लागले.
ते सर्वेऽतिविषण्णाश्च प्रजग्मुर्ब्रह्मणः सभाम् । वृत्तान्तं कथयामासू रुरुदुश्च भृशं मुहुः
ते सर्व अतिशय दुःखी होऊन ब्रह्मदेवाच्या सभेत गेले; त्यांनी घडलेला सगळा प्रकार सांगितला आणि पुन्हा पुन्हा जोरजोराने रडले.