मूर्छा प्रणेमुस्ते गत्वा तुष्टुवुश्च पुनः पुनः । सर्वं निवेदनं चक्रुर्भयस्य कारणं हरौ
ते तिथे पोहोचल्यावर शुद्ध हरपून वाकले आणि पुन्हा पुन्हा त्याची स्तुती केली. आपल्या भीतीचं सगळं कारण त्यांनी हरिला सांगितलं.
नारायणश्च कृपया तेभ्यश्च ह्यभयं ददौ । स्थिरा भवत हे भीता भयं किञ्च मयि स्थिते
नारायणाने दयाळूपणाने त्यांना निर्भयता दिली आणि म्हणाला, 'घाबरू नका, स्थिर राहा; मी असताना तुम्हाला कसली भीती?'
स्मरन्ति ये यत्र तत्र मां विपत्तौ भयान्विताः । तांस्तत्र गत्वा रक्षामि चक्रहस्तस्त्वरान्वितः
जे जे माझं स्मरण करतात आणि जिथे जिथे संकटात, भीतीत सापडतात, तिथे मी चक्रधारी होऊन लगेच जातो आणि त्यांचं रक्षण करतो.
पाताहं जगतां देवाः कर्ता च सततं सदा । स्रष्टा च ब्रह्मरूपेण संहर्ता शिवरूपतः
देवतांनो, मी या जगाचा रक्षक आहे, नेहमीच सृष्टीचा कर्ता आहे; ब्रह्मरूपाने मी निर्माण करतो आणि शंकररूपाने संहार करतो.
शिवोऽहं त्वमहं चापि सूर्योऽहं त्रिगुणात्मकः । विधाय नानारूपं च करोमि सृष्टिपालनम्
मीच शिव आहे, मीच तुम्ही आहात, आणि मीच सूर्य आहे, तीन गुणांनी युक्त. अनेक रूपे घेऊन मी सृष्टी आणि पालन करतो.
यूयं गच्छत भद्रं वो भविष्यति भयं कुतः । अद्यप्रभृति मद्वरेण भयं वो नास्ति शङ्करात्
आता तुम्ही जा, तुमचं कल्याण होवो; आता भीतीचं काही कारण नाही. आजपासून माझ्या वरामुळे शंकराकडून तुम्हाला भीती नाही.
सर्वेशो वै स भगवाच्छङ्करश्च सतां पतिः । भक्ताधीनश्च भक्तानां भक्तात्मा भक्तवत्सलः
तो भगवंत शंकर सर्वांचा स्वामी आहे, सज्जनांचा तोच खरा अधिपती आहे; भक्तांच्या इच्छेनुसार तो वागतो, भक्तांच्या अंतःकरणात राहतो आणि भक्तांना अत्यंत प्रिय आहे.
सुदर्शनः शिवश्चैव मम प्राणाधिकः प्रियः । ब्रह्माण्डेषु न तेजस्वी हे ब्रह्मन्ननयोः परः
सुदर्शन आणि शिव हे दोघे मला माझ्या प्राणाहूनही प्रिय आहेत; ब्रह्मदेवा, या ब्रह्मांडात या दोघांपैकी कुणीच दुसऱ्यापेक्षा तेजस्वी नाही.
शक्तः स्रष्टुं महादेवः सूर्यकोटिं च लीलया । कोटिं च ब्रह्मणामेवं नासाध्यं शूलिनः प्रभोः
महादेव इच्छेने कोटी सूर्यांची आणि कोटी ब्रह्म्यांची सृष्टी करू शकतो; त्रिशूळधारी प्रभूला काहीही अशक्य नाही.
बाह्यज्ञानं नैव किञ्चिद्ध्यायते मां दिवानिशम् । मन्मन्त्रान्मद्गुणान्भक्त्या पञ्चवक्त्रेण गायति
तो कधीही बाह्य ज्ञानाचा विचार करत नाही, पण दिवस-रात्र भक्तीभावाने, आपल्या पाच मुखांनी माझे मंत्र आणि गुण गातो.
अहमेवं चिन्तयामि तत्कल्याणं दिवानिशम् । ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम्
मी त्यांच्या कल्याणासाठी दिवस-रात्र असंच विचार करतो; जे जसे माझ्याकडे येतात, त्यांना मी तसंच उत्तर देतो.
शिवस्वरूपो भगवाञ्छिवाधिष्ठातृदेवता । शिवं भवति तस्माच्च शिवं तेन विदुर्बुधाः
तो भगवंत शिवस्वरूप आहे, शिवच त्याचा अधिष्ठान देव आहे; म्हणून तो शिव होतो आणि ज्ञानी लोक त्याला शिव म्हणूनच ओळखतात.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र जगाम शङ्करः स्थितः । शूलहस्तो वृषारूढो रक्तपङ्कजलोचनः
इतक्यात तिथे शंकर आला, त्रिशूळ हातात घेऊन, वृषावर बसलेला, त्याच्या डोळ्यांत कमळासारखी लालिमा होती.
अवरुह्य वृषात्तूर्णं भक्तिनम्रात्मकन्धरः । ननाम भक्त्या तं शान्तं लक्ष्मीकान्तं परात्परम्
तो वृषावरून पटकन उतरला, भक्तिभावाने मान झुकवली आणि शांत, लक्ष्मीच्या प्रिय त्या परात्पर प्रभूला भक्तीपूर्वक वंदन केलं.
रत्नसिंहासनस्थं च रत्नालङ्कारभूषितम् । किरीटिनं कुण्डलिनं चक्रिणं वनमालिनम्
रत्नांनी मढवलेल्या सिंहासनावर बसलेला, रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला, मुकुट घातलेला, कुंडले घातलेला, हातात चक्र असलेला आणि वनफुलांची माळ घातलेला तो दिसला.
नवीननीरदश्यामं सुन्दरं च चतुर्भुजम् । चतुर्भुजैः सेवितं च श्वेतचामरवायुना
नव्या काळ्या मेघासारखा वर्ण असलेला, सुंदर, चार हातांचा, चार सेवकांनी पांढऱ्या चामरांनी सेवा करणारा तो होता.
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं भूषितं पीतवाससम् । लक्ष्मीप्रदत्तताम्बूलं भुक्तवन्तं च नारद
संपूर्ण अंगाला चंदनाचा लेप लावलेला, दागिन्यांनी सजलेला, पिवळे वस्त्र परिधान केलेला आणि लक्ष्मीने दिलेला तांबूल खाल्लेला, हे नारद.
विद्याधरीनृत्यगीतं पश्यन्तं सस्मितं सदा । ईश्वरं परमात्मानं भक्तानुग्रहविग्रहम्
विद्याधरांच्या नृत्यगाण्याकडे पाहत, सदैव हसतमुख, भक्तांना कृपा करणारा, तोच परमात्मा आणि सर्वांचा ईश्वर आहे.
तं ननाम महादेवो ब्रह्मणा नमितश्च सः । ननाम सूर्यो भक्त्या च सन्त्रस्तश्चन्द्रशेखरम्
त्याला महादेवांनी वंदन केले, ब्रह्मादेखील वाकले; सूर्याने भक्तीभावाने वंदन केले आणि भयाने चंद्रशेखरालाही वंदन केले.
कश्यपश्च महाभक्त्या तुष्टाव च ननाम च । शिवः संस्तूय सर्वेशं समुवास सुखासने
कश्यपाने मोठ्या भक्तीने स्तुती केली आणि वंदन केले; शिवाने सर्वेश्वराची स्तुती करून सुखाच्या आसनावर बसला.
सुखासने सुखासीनं विश्रान्तं चन्द्रशेखरम् । श्वेतचामरवातेन सेवितं विष्णुपार्षदैः
सुखद आसनावर बसलेला, विश्रांत झालेला चंद्रशेखर, विष्णूच्या पार्षदांनी पांढऱ्या चामरांनी सेवा करत होते.
पीयूषतुल्यमधुरं वचनं सुमनोहरम् । विष्णुरुवाच आगतोऽसि कथं चात्र वद कोपस्य कारणम्
त्याचे बोलणे अमृतासारखे गोड आणि मनाला मोहून टाकणारे होते. विष्णू म्हणाले, 'तू येथे कसा आलास? तुझ्या रागाचे कारण सांग.'
महादेव उवाच वृषध्वजं च मद्भक्तं मम प्राणाधिकं प्रियम् । सूर्यः शशाप इति मे प्रकोपस्य तु कारणम्
महादेव म्हणाले, 'वृषध्वज माझा भक्त, माझ्या प्राणाहूनही प्रिय, त्याला सूर्याने शाप दिला — हाच माझ्या रागाचा कारण आहे.'
पुत्रवत्सलशोकेन सूर्यं हन्तुं समुद्यतः । स ब्रह्माणं प्रपन्नश्च सूर्यश्च स विधिस्त्वयि
पुत्रासारख्या प्रिय व्यक्तीच्या वियोगाने दुःखी होऊन, सूर्याचा नाश करण्यासाठी तो उठला; त्याने ब्रह्माकडे आश्रय घेतला आणि सूर्याने तुझ्याकडे, हे विधाता.
त्वयि ये शरणापन्ना ध्यानेन वचसापि वा । निरापदो विशङ्कास्ते जरा मृत्युश्च तैर्जितः
जे तुझ्या ध्यानाने किंवा केवळ शब्दानेही आश्रय घेतात, त्यांना कोणतीही भीती किंवा संकट राहत नाही; वृद्धत्व आणि मृत्यू त्यांच्यावर विजय मिळवतात.
प्रत्यक्षं शरणापन्नास्तत्फलं किं वदामि भोः । हरिस्मृतिश्चाभयदा सर्वमङ्गलदा सदा
जे तुझ्या आश्रयाला येतात, त्यांना प्रत्यक्ष फळ मिळते, हे सांगण्याची गरजच नाही; हरिचे स्मरण नेहमीच निर्भयता आणि सर्व शुभ घडवते.
किं मे भक्तस्य भविता तन्मे ब्रूहि जगत्प्रभो । श्रीहतस्यास्य मूढस्य सूर्यशापेन हेतुना
माझ्या भक्ताचे पुढे काय होईल? हे जगाच्या प्रभो, मला सांग — सूर्याच्या शापामुळे ज्याची संपत्ती गेली आणि जो गोंधळलेला आहे.
विष्णुरुवाच कालोऽतियातो दैवेन युगानामेकविंशतिः । वैकुण्ठं घटिकार्धेन शीघ्रं गच्छ त्वमालयम्
विष्णू म्हणाले, 'दैवाने मोठा काळ — एकवीस युगं — उलटून गेला आहे; अर्ध्या क्षणात तू लवकर वैकुंठात, तुझ्या घरी परत जा.'
वृषध्वजो मृतः कालाद्दुर्निवार्यात्सुदारुणात् । रथध्वजश्च तत्पुत्रो मृतः सोऽपि श्रिया हतः
वृषध्वज काळाच्या अपरिहार्य आणि भीषण प्रवाहाने मरण पावला; त्याचा मुलगा रथध्वजही संपत्ती गमावून मरण पावला.
तत्पुत्रौ च महाभागौ धर्मध्वजकुशध्वजौ । हृतश्रियौ सूर्यशापात्स्मृतौ परमवैष्णवौ
त्याचे दोन तेजस्वी पुत्र धर्मध्वज आणि कुशध्वज, सूर्याच्या शापामुळे संपत्ती गमावले, पण ते दोघेही परमवैष्णव म्हणून ओळखले जातात.