तां दृष्ट्वा च समुत्तस्थौ कृष्णः सादरपूर्वकम् । सम्भाष्य मधुरालापैः सस्मितश्च ससंभ्रमः
तिला पाहून कृष्ण आदराने उठला, गोड बोलांनी तिला संबोधले, हसत आणि हर्षाने भरलेला—
प्रणेमुरतिसन्त्रस्ता गोपा नम्रात्मकन्धराः । तुष्टुवुस्ते च भक्त्या च तुष्टाव परमेश्वरः
गोप, अत्यंत घाबरून, मान झुकवून वाकले, भक्तीने तिची स्तुती केली, आणि परमेश्वरानेही तिचे गुणगान केले.
उत्थाय गङ्गा सहसा स्तुतिं बहु चकार सा । कुशलं परिपप्रच्छ भीतातिविनयेन च
गंगेने अचानक उठून अनेक स्तुती केल्या आणि ती फार भीतीने व नम्रतेने तिची कुशल विचारू लागली.
नम्रभागस्थिता त्रस्ता शुष्ककण्ठोष्ठतालुका । ध्यानेन शरणायत्ता श्रीकृष्णचरणाम्बुजे
ती डोकं वाकवून, घाबरलेली, कोरड्या घशाने, ओठांनी आणि तालूने उभी राहिली; ध्यानात श्रीकृष्णाच्या चरणकमळांना शरण गेली.
तां हृत्पद्मस्थितां कृष्णो भीतायै चाभयं ददौ । बभूव स्थिरचित्ता सा सर्वेश्वरवरेण च
कृष्णाने तिच्या हृदयकमळात वास करून, तिला भीतीपासून मुक्ती दिली; सर्वेश्वराच्या वरामुळे तिचं मन स्थिर झालं.
ऊर्ध्वसिंहासनस्थां च राधां गङ्गा ददर्श सा । सुस्निग्धां सुखदृश्यां च ज्वलन्तीं ब्रह्मतेजसा
तेथे गंगेने सिंहासनावर बसलेल्या, अतिशय प्रेमळ, पाहायला सुखदायक आणि ब्रह्मतेजाने उजळलेल्या राधेला पाहिलं.
असंख्यब्रह्मणः कर्त्रीमादिसृष्टेः सनातनीम् । सदा द्वादशवर्षीयां कन्याभिनवयौवनाम्
ती असंख्य ब्रह्म्यांची सृष्टी करणारी, सनातन, नेहमी बारा वर्षांची, नेहमीच ताज्या यौवनात असणारी कन्या आहे.
विश्ववृन्दे निरुपमां रूपेण च गुणेन च । शान्तां कान्तामनन्तां तामाद्यन्तरहितां सतीम्
संपूर्ण विश्वात रूपाने आणि गुणाने तिची बरोबरी नाही; ती शांत, प्रिय, अनंत, शुद्ध आणि आरंभ-अंत नसलेली आहे.
शुभां सुभद्रां सुभगां स्वामिसौभाग्यसंयुताम् । सौन्दर्यसुन्दरीं श्रेष्ठां सर्वासु सुन्दरीषु च
ती शुभ, मंगल, सौभाग्यशाली, आपल्या स्वामीच्या परम सौभाग्याने युक्त आणि सर्व सुंदर स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
कृष्णार्धाङ्गां कृष्णसमां तेजसा वयसा त्विषा । पूजितां च महालक्ष्मीं लक्ष्म्या लक्ष्मीश्वरेण च
ती कृष्णाच्या अर्ध्या देहाची, तेज, वय आणि कांतीने कृष्णासमान, लक्ष्मी आणि लक्ष्मीश्वर यांनी पूजलेली महालक्ष्मी आहे.
प्रच्छाद्यमानां प्रभया सभामीशस्य सुप्रभाम् । सखीदत्तं च ताम्बूलं भुक्तवन्तीं च दुर्लभम्
तिच्या तेजाने प्रभेनेच उजळलेल्या सभेला झाकलं होतं; तिने सखीने दिलेलं दुर्मिळ तांबूलही आस्वादलं होतं.
अजन्यां सर्वजननीं धन्यां मान्यां च मानिनीम् । कृष्णप्राणाधिदेवीं च प्राणप्रियतमां रमाम्
ती अजन्मा, सर्वांची जननी, धन्य, मान्य आणि स्वाभिमानी; कृष्णाच्या प्राणांची अधिदेवी, त्याला सर्वात प्रिय असणारी रमा आहे.
दृष्ट्वा रासेश्वरीं तृप्तिं न जगाम सुरेश्वरी । निमेषरहिताभ्यां च लोचनाभ्यां पपौ च ताम्
रासेश्वरीला पाहून, देवतांच्या राणीला समाधान मिळालं नाही; तिने पापणी न लवता तिच्याकडे पाहत राहिली.
एतस्मिन्नन्तरे राधा जगदीशमुवाच सा । वाचा मधुरया शान्ता विनीता सस्मिता मुने
त्याच क्षणी, राधेने जगाचा स्वामी कृष्णाला मधुर, शांत, विनम्र आणि हसतमुख शब्दांनी बोलावलं, हे मुनी.
राधोवाच केयं प्राणेश कल्याणी सस्मिता त्वन्मुखाम्बुजम् । पश्यन्ती सस्मितं पार्श्वे सकामा वक्रलोचना
राधा म्हणाली — हे प्राणेश्वरा, ही कोण सौभाग्यवती आहे जी हसत-हसत तुझ्या कमळासारख्या मुखाकडे पाहते आणि तिच्या वाकड्या नजरेत इच्छा दाटलेली आहे?
मूर्च्छां प्राप्नोति रूपेण पुलकाङ्कितविग्रहा । वस्त्रेण मुखमाच्छाद्य निरीक्षन्ती पुनः पुनः
ती तिच्या सौंदर्याने भारावून गेली आहे, अंगावर रोमांच उभे राहिले आहेत; पुन्हा पुन्हा वस्त्राने चेहरा झाकते आणि पुन्हा पुन्हा पाहते.
त्वं चापि तां संनिरीक्ष्य सकामः सस्मितः सदा । मयि जीवति गोलोके भूता दुर्वृत्तिरीदृशी
आणि तूही नेहमी तिच्याकडे इच्छेने आणि हसत पाहतोस; मी गोळोकात असताना असं वर्तन घडलं आहे.
त्वमेव चैव दुर्वृत्तं वारं वारं करोषि च । क्षमां करोमि प्रेम्णा च स्त्रीजातिः स्निग्धमानसा
तू वारंवार असं वागतोस; प्रेमापोटी मी तुला माफ करते, कारण स्त्रियांचं मन नेहमीच कोमल असतं.
संगृह्येमां प्रियामिष्टां गोलोकाद् गच्छ लम्पट । अन्यथा न हि ते भद्रं भविष्यति व्रजेश्वर
ही तुला प्रिय असलेली, हवी असलेली घेऊन, गोळोकातून निघून जा, हे लंपट; नाहीतर, हे व्रजेश्वरा, तुझं कल्याण होणार नाही.
दृष्टस्त्वं विरजायुक्तो मया चन्दनकानने । क्षमा कृता मया पूर्वं सखीनां वचनादहो
मी तुला विरजेसोबत चंदनवनात पाहिलं होतं; तेव्हा सख्यांच्या सांगण्यावरून मी तुला माफ केलं होतं, हाय!
त्वया मच्छब्दमात्रेण तिरोधानं कृतं पुरा । देहं तत्याज विरजा नदीरूपा बभूव सा
माझं नाव उच्चारताच, तुझ्या कृपेने पूर्वी तिचं अदृश्य होणं घडलं; तिने आपलं शरीर सोडलं आणि विरजा नदी झाली.
कोटियोजनविस्तीर्णा ततो दैर्घ्ये चतुर्गुणा । अद्यापि विद्यमाना सा तव सत्कीर्तिरूपिणी
ती नदी दहा कोटी योजन रुंद आणि त्याच्या चौपट लांब आहे; आजही ती तुझ्या कीर्तीचं रूप घेऊन अस्तित्वात आहे.
गृहं मयि गतायां च पुनर्गत्वा तदन्तिके । उच्चै रुरोद विरजे विरजे चेति संस्मरन्
मी घरी गेल्यावर पुन्हा त्या ठिकाणी परत गेलो आणि मोठ्याने 'विरजा, विरजा' असं आठवत रडू लागलो.
तदा तोयात्समुत्थाय सा योगात्सिद्धयोगिनी । सालङ्कारा मूर्तिमती ददौ तुभ्यं च दर्शनम्
तेव्हा योगाच्या सामर्थ्याने, ती सिद्ध योगिनी पाण्यातून बाहेर आली, दागिन्यांनी सजलेली आणि मूर्त रूपात तिने तुला दर्शन दिलं.
ततस्तां च समाक्षिप्य वीर्याधानं कृतं त्वया । ततो बभूवुस्तस्यां च समुद्राः सप्त एव च
मग तिला जवळ घेऊन, तू तिच्यात सामर्थ्य ओतलं; त्यानंतर तिच्यात सात समुद्र निर्माण झाले.
दृष्टस्त्वं शोभया गोप्या युक्तश्चम्पककानने । सद्यो मच्छब्दमात्रेण तिरोधानं कृतं त्वया
तुला चंपकाच्या बागेत तेजस्वी आणि लपलेलं पाहिलं गेलं; लगेचच, माझं नाव उच्चारताच, तू अदृश्य झालास.
शोभा देहं परित्यज्य जगाम चन्द्रमण्डले । ततस्तस्याः शरीरं च स्निग्धं तेजो बभूव ह
तेजाने आपलं शरीर सोडलं आणि चंद्रमंडळात गेलं; मग तिचं शरीर मऊ प्रकाशात बदललं.
संविभज्य त्वया दत्तं हृदयेन विदूयता । रत्नाय किञ्चित्स्वर्णाय किञ्चिन्मणिवराय च
तू ते तेज वाटून दिलंस, दुःख न ठेवता मनापासून; काही रत्नांना, काही सोन्याला, आणि काही उत्तम मण्यांना दिलंस.
किञ्चित्स्त्रीणां मुखाब्जेभ्यः किञ्चिद्राज्ञे च किञ्चन । किञ्चित्किसलयेभ्यश्च पुष्पेभ्यश्चापि किञ्चन
काही स्त्रियांच्या कमळासारख्या चेहऱ्यांना, काही राजांना, काही कोवळ्या कोंबांना आणि काही फुलांना दिलंस.
किञ्चित्कलेभ्यः पक्वेभ्यः सस्येभ्यश्चापि किञ्चन । नृपदेवगृहेभ्यश्च संस्कृतेभ्यश्च किञ्चन
काही पिकलेल्या कांड्यांना, काही धान्यांना, काही राजांच्या आणि देवांच्या घरांना, आणि काही संस्कार असलेल्यांना दिलंस.