स्तोत्रैश्च च निकरैर्ध्यानैर्युतं पूजाविधिक्रमैः
अनेक स्तोत्रे, ध्यान आणि पूजेच्या विधींसह.
भवंति विमुखा येन जना मां तत्करिष्यति
ज्यामुळे लोक माझ्यापासून दूर होतील, ते तो करील.
जना मन्मंत्रपूताश्च गमिष्यंति च मत्पदम्
माझ्या मंत्राने शुद्ध झालेले लोक माझ्या चरणी येतील.
निष्फलं भविता सर्वं ब्रह्मांडं चैव ब्रह्मणः
सगळं व्यर्थ होईल—ब्रह्म्याचं संपूर्ण विश्वही.
पृथिवीवासिनः कचित्केचित्स्वर्गनिवासिनः 9.12.
काही पृथ्वीवर राहणारे, काही स्वर्गात राहणारे.
प्रतिज्ञां सुदृढां सद्य स्ततो मूर्तिं च द्रक्ष्यति
जो हा निर्धार पक्का धरतो, तो लगेच माझं रूप पाहील.
तच्छुत्वा जगतां धाता तमुवाच शिवं मुदा
ते ऐकून जगाचा सर्जनहार ब्रह्मदेव आनंदाने शिवाला म्हणाला.
गंगातोयं करे कृत्वा स्वीकारं च चकार सः
त्याने गंगाजल हातात घेऊन ते स्वीकारले.
वेदसारं करिष्यामि प्रतिज्ञापालनाय च
मी वेदांचा सार जपेन आणि माझं वचन पाळीन.
स याति कालसूत्रं च यावद्वै ब्रह्मणो वयः
तो काळाच्या दोरीपर्यंत जातो, जोवर ब्रह्मदेवाचं आयुष्य संपत नाही.
आविर्बभूव श्रीकृष्णो राधया सहितस्ततः
मग श्रीकृष्ण राधेसह प्रकट झाले.
परमानन्दपूर्णाश्च चक्रुश्च पुनरुत्सवम्
परम आनंदाने भरून ते पुन्हा एकदा उत्सव साजरा करू लागले.
इत्येवं कथितं सर्वं सुगोप्यं च सुदुर्लभम्
असं सर्व काही सांगितलं गेलं, हे फार गुप्त आणि दुर्मिळ आहे.
राधाकृष्णांगसंभूता भुक्तिमुक्तिफलप्रदा
राधा आणि कृष्ण यांच्या देहातून उत्पन्न होऊन, ती भोग आणि मुक्तीचं फळ देते.
गङ्गोपाख्यानवर्णनम् नारद उवाच कलेः पञ्चसहस्राब्दे समतीते सुरेश्वर । क्व गता सा महाभाग तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाला: हे देवाधिदेव, कलियुगाची पाच हजार वर्षं संपली की, ती पुण्यवती कुठे गेली? कृपया मला ते समजावून सांगावं.
श्रीनारायण उवाच भारतं भारतीशापात्समागत्येश्वरेच्छया । जगाम तत्र वैकुण्ठे शापान्ते पुनरेव सा
श्रीनारायण म्हणाले: भारतीच्या शापामुळे आणि ईश्वराच्या इच्छेने ती भारतात आली; शाप संपल्यावर ती पुन्हा वैकुंठात गेली.
भारती भारतं त्यक्त्वा तज्जगाम हरेः पदम् । पद्मावती च शापान्ते गङ्गा सा चैव नारद
भारतीनं भारत सोडून हरिपदाकडे प्रस्थान केलं; शाप संपल्यावर पद्मावती आणि गंगा ह्याही तशाच गेल्या, हे नारद.
गङ्गा सरस्वती लक्ष्यीश्चैतास्तिस्रः प्रिया हरेः । तुलसीसहिता ब्रह्मंश्चतस्रः कीर्तिताः श्रुतौ
गंगा, सरस्वती आणि लक्ष्मी — या तिघी हरिप्रिय आहेत; तुलसीसह या चारही स्त्रिया वेदांत गौरविल्या आहेत.
नारद उवाच केनोपायेन सा देवी विष्णुपादाब्जसम्भवा । ब्रह्मकमण्डलुस्था च श्रुता शिवप्रिया च सा
नारद म्हणाला: जी देवी विष्णूच्या चरणकमळातून उत्पन्न झाली, ब्रह्माच्या कमंडलूत वास करते आणि शिवाला प्रिय आहे, ती कशी निर्माण झाली?
बभूव सा मुनिश्रेष्ठ गङ्गा नारायणप्रिया । अहो केन प्रकारेण तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
हे श्रेष्ठ मुनी, ती नारायणाची प्रिय गंगा कशी झाली? कृपया मला ते कसे घडलं ते सांगावं.
श्रीनारायण उवाच पुरा बभूव गोलोके सा गङ्गा द्रवरूपिणी । राधाकृष्णाङ्गसम्भूता तदंशा तत्स्वरूपिणी
श्रीनारायण म्हणाले: पूर्वी गोलोकात गंगा द्रवरूपात होती, ती राधा आणि कृष्ण यांच्या देहातून उत्पन्न झाली, त्यांची अंशरूप आणि त्यांच्याच स्वरूपाची होती.
द्रवाधिष्ठातृदेवी या रूपेणाप्रतिमा भुवि । नवयौवनसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता
ती द्रवरूपांची अधिष्ठात्री देवी आहे, पृथ्वीवर तिच्या रूपाला तोड नाही, ती नेहमी तरुण आणि सर्व दागिन्यांनी सजलेली आहे.
शरन्मध्याह्नपद्मास्या सस्मिता सुमनोहरा । तप्तकाञ्चनवर्णाभा शरच्चन्द्रसमप्रभा
तिचं मुख शरद ऋतूच्या मध्यान्ही उमललेल्या कमळासारखं आहे, ती हसरी आणि अत्यंत सुंदर आहे; तिचा रंग वितळलेल्या सोन्यासारखा आणि तेज शरदचंद्रासारखा आहे.
स्निग्धप्रभातिसुस्निग्धा शुद्धसत्त्वस्वरूपिणी । सुपीनकठिनश्रोणिः सुनितम्बयुगंधरा
तिचं तेज मऊ आणि अत्यंत स्निग्ध आहे, तिचं स्वरूप शुद्ध सत्त्वाचं आहे; तिच्या कंबरेला सुडौल आणि मजबूत नितंब आहेत आणि ती सुंदर कटिपट्टी धारण करते.
पीनोन्नतं सुकठिनं स्तनयुग्मं सुवर्तुलम् । सुचारुनेत्रयुगलं सुकटाक्षं सुवंक्रिमम्
तिचे उन्नत, घट्ट आणि गोल स्तन, तिच्या सुंदर डोळ्यांचे जोड, मोहक कटाक्षांनी भरलेले, आणि तिचे वक्र, आकर्षक अंग—
वंक्रिमं कबरीभारं मालतीमाल्यसंयुतम् । सिन्दूरबिन्दुललितं सार्धं चन्दनबिन्दुभिः
तिचे घनदाट, लाटांसारखे केस, मोगऱ्याच्या हारांनी सजलेले, कपाळावर कुंकवाचा टिळा आणि चंदनाच्या ठिपक्यांनी सुशोभित—
कस्तूरीपत्रिकायुक्तं गण्डयुग्मं मनोरमम् । बन्धूककुसुमाकारमधरोष्ठं च सुन्दरम्
तिच्या गालांवर कस्तुरीचे ठिपके, दोन्ही गाल मनमोहक, आणि तिच्या तळरात, सुंदर, बंदूक फुलासारखे ओठ—
पक्वदाडिमबीजाभदन्तपंक्तिसमुज्ज्वलम् । वाससी वह्निशुद्धे च नीवीयुक्ते च बिभ्रती
तिच्या दातांची रांग पिकलेल्या डाळिंबाच्या दाण्यासारखी चमकदार, आणि तिचे वस्त्र, अग्निपरिक्षित, कमरेला कटीबंध बांधलेले—
सा सकामा कृष्णपार्श्वे समुवास सुलज्जिता । वाससा मुखमाच्छाद्य लोचनाभ्यां विभोर्मुखम्
ती मनात इच्छा धरून, कृष्णाच्या बाजूला लाजत बसली, वस्त्राने चेहरा झाकून, डोळ्यांनी प्रभूचे मुख निरखत—
निमेषरहिताभ्यां च पिबन्ती सततं मुदा । प्रफुल्लवदना हर्षान्नवसङ्गमलालसा
डोळे न हलवता, ती आनंदाने त्याचे मुख पाहत होती, तिचा चेहरा आनंदाने फुलला होता, नव्या संगासाठी आतुर—