भगीरथेन सा नीता गङ्गा यास्यति भारते । पूतं कर्तुं त्रिभुवनं स्वयं तिष्ठतु मद्गृहे
गंगा, भगीरथाने आणलेली, भारतात जाईल आणि तीनही लोकांना पावन करील; पण ती स्वतः माझ्या घरी राहील.
तत्रैव चन्द्रमौलेश्च मौलिं प्राप्स्यति दुर्लभम् । ततः स्वभावतः पूताप्यतिपूता भविष्यति
तिथेच ती चंद्रमौळीच्या मस्तकावर मिळणारे दुर्मिळ स्थान प्राप्त करील; आणि मग, आपोआप पवित्र असली तरी, ती अत्यंत पवित्र होईल.
कलांशांशेन गच्छ त्वं भारते वामलोचने । पद्मावती सरिद्रूपा तुलसीवृक्षरूपिणी
हे वामलोचने, तू अंशरूपाने भारतात जा, पद्मावती म्हणून नदीरूपात आणि तुळशी म्हणून वृक्षरूपात.
कलेः पञ्चसहस्रे च गते वर्षे तु मोक्षणम् । युष्माकं सरितां चैव मद्गेहे चागमिष्यथ
कलियुगातील पाच हजार वर्षे पूर्ण झाली की, तुम्ही आणि त्या सर्व नद्या माझ्या घरी मुक्तीसाठी याल.
सम्पदा हेतुभूता च विपत्तिः सर्वदेहिनाम् । विना विपत्तेर्महिमा केषां पद्मभवे भवेत्
सर्व देहधारकांसाठी विपत्ती हीच संपत्तीचे कारण असते; विपत्तीशिवाय कमलजन्म्यांपैकी कोणाला मोठेपण मिळेल?
मन्मन्त्रोपासकानां च सतां स्नानावगाहनात् । युष्माकं मोक्षणं पापाद्दर्शनात्स्पर्शनात्तथा
जे माझ्या मंत्राने उपासना करतात, जे सत्पुरुष आहेत, त्यांना स्नान आणि बुडण्याने, तसेच दर्शन आणि स्पर्शाने, तुमच्यामुळे पापातून मुक्ती मिळेल.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि सन्त्यसंख्यानि सुन्दरि । भविष्यन्ति च पूतानि मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
हे सुंदरि, पृथ्वीवर जी अनंत तीर्थस्थाने आहेत, ती माझ्या भक्तांच्या स्पर्शाने आणि दर्शनाने पवित्र होतील.
मन्मन्त्रोपासका भक्ता विभ्रमन्ति च भारते । पूतं कर्तुं तारितुं च सुपवित्रां वसुन्धराम्
माझ्या मंत्रोपासक भक्तांनी भारतात भ्रमण करावे, म्हणजे ही परमपवित्र वसुंधरा पावन आणि तारली जाईल.
मद्भक्ता यत्र तिष्ठन्ति पादं प्रक्षालयन्ति च । तत्स्थानं च महातीर्थं सुपवित्रं भवेद्ध्रुवम्
माझे भक्त ज्या ठिकाणी राहतात आणि आपले पाय धुतात, ते स्थान नक्कीच मोठे आणि अत्यंत पवित्र तीर्थक्षेत्र होते.
स्त्रीघ्नो गोघ्नः कृतघ्नश्च ब्रह्मघ्नो गुरुतल्पगः । जीवन्मुक्तो भवेत्पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
जो स्त्रीला मारणारा, गायीला मारणारा, उपकार विसरणारा, ब्राह्मणहंता किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा असो, माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर तो शुद्ध होतो आणि मुक्ती मिळवतो.
एकादशीविहीनश्च सन्ध्याहीनोऽथ नास्तिकः । नरघाती भवेत्पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
एकादशीचे व्रत न पाळणारा, संध्यावंदन सोडणारा, देव न मानणारा किंवा माणसाचा वध करणारा, यांनाही माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्धता मिळते.
असिजीवी मसीजीवी धावको ग्रामयाचकः । वृषवाहो भवेत्पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
तलवार चालवणारा, लेखणी वापरणारा, धावणारा, गावोगावी भिक्षा मागणारा किंवा बैलगाडी चालवणारा, हे सर्व माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतात.
विश्वासघाती मित्रघ्नो मिथ्यासाक्ष्यस्य दायकः । स्थाप्याहारी भवेत्पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
विश्वासघात करणारा, मित्राचा शत्रू, खोटी साक्ष देणारा किंवा दुसऱ्यासाठी ठेवलेले अन्न खाणारा, हे सर्व माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतात.
अत्युग्रवान्दूषकश्च जारकः पुंश्चलीपतिः । पूतश्च वृषलीपुत्रो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
अत्यंत कठोर वागणारा, दूषित करणारा, परस्त्रीगामी, व्यभिचारिणीचा पती किंवा शूद्र स्त्रीचा पुत्र, हे सर्व माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतात.
शूद्राणां सूपकारश्च देवलो ग्रामयाजकः । अदीक्षितो भवेत्पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
शूद्रांसाठी स्वयंपाक करणारा, देवळाचा पुजारी, गावाचा यजमान किंवा दीक्षा न घेतलेला, हे सर्व माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतात.
पितरं मातरं भार्यां भ्रातरं तनयं सुताम् । गुरोः कुलं च भगिनीं चक्षुर्हीनं च बान्धवम्
जो वडील, आई, पत्नी, भाऊ, मुलगा, मुलगी, गुरूचे कुटुंब, बहीण किंवा अंध नातेवाईक यांना त्रास देतो—
श्वश्रूं च श्वशुरं चैव यो न पुष्णाति सुन्दरि । स महापातकी पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
आणि जो आपल्या सासू-सासऱ्यांना सांभाळत नाही, सुंदरि, असा मोठा पापी देखील माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतो.
अश्वत्थनाशकश्चैव मद्भक्तनिन्दकस्तथा । शूद्रान्नभोजी विप्रश्च पूतो मद्भक्तदर्शनात्
जो पिंपळाचे झाड तोडतो, माझ्या भक्तांची निंदा करतो किंवा ब्राह्मण असून शूद्रांच्या अन्नावर उपजीविका करतो, हे सर्व माझ्या भक्ताचे दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतात.
देवद्रव्यापहारी च विप्रद्रव्यापहारकः । लाक्षालोहरसानां च विक्रेता दुहितुस्तथा
जो देवांचे किंवा ब्राह्मणांचे धन चोरतो, लाख, लोखंड किंवा रस विकतो, किंवा आपली मुलगी विकतो—
महापातकिनश्चैव शूद्राणां शवदाहकः । भवेयुरेते पूताश्च मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
आणि जे मोठे पाप करतात किंवा शूद्रांच्या मृतदेहावर अंत्यसंस्कार करतात, हे सर्व माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर शुद्ध होतात.
महालक्ष्मीरुवाच भक्तानां लक्षणं ब्रूहि भक्तानुग्रहकातर । येषां तु दर्शनस्पर्शात्सद्यः पूता नराधमाः
महालक्ष्मी म्हणाली: भक्तांचे लक्षण काय ते सांग, भक्तांवर कृपा करण्यास सदैव उत्सुक असणाऱ्या, ज्यांच्या दर्शनाने किंवा स्पर्शाने अगदी नीच माणसेही लगेच शुद्ध होतात.
हरिभक्तिविहीनाश्च महाहङ्कारसंयुतः । स्वप्रशंसारता धूर्ताः शठाश्च साधुनिन्दकाः
जे हरिभक्तीपासून वंचित आहेत, मोठ्या अहंकाराने भरलेले आहेत, स्वतःची स्तुती करण्यात रममाण आहेत, कपटी, धूर्त आणि सज्जनांची निंदा करणारे आहेत—
पुनन्ति सर्वतीर्थानि येषां स्नानावगाहनात् । येषां च पादरजसा पूता पादोदकान्मही
ज्यांच्या पाण्यात स्नान केल्याने सर्व तीर्थक्षेत्रे पवित्र होतात, आणि ज्यांच्या पायाच्या धुळीने व पायधुतलेल्या पाण्याने पृथ्वी शुद्ध होते.
येषां संदर्शनं स्पर्शं ये वा वाञ्छन्ति भारते । सर्वेषां परमो लाभो वैष्णवानां समागमः
ज्यांच्या दर्शनाची आणि स्पर्शाची भारतात सर्वांना इच्छा असते, अशा वैष्णवांचा संग सर्वांसाठी सर्वात मोठा लाभ आहे.
न ह्यम्मयानि तीर्थानि न देवा मृच्छिलामयाः । ते पुनन्त्यपि कालेन विष्णुभक्ताः क्षणादहो
मातीची तीर्थस्थाने किंवा मृत्तिका-शिळेचे देव इतक्या लवकर शुद्ध करत नाहीत, जितक्या लवकर विष्णूभक्त क्षणातच शुद्ध करतात.
सूत उवाव महालक्ष्मीवचः श्रुत्वा लक्ष्मीकान्तश्च सस्मितः । निगूढतत्त्वं कथितुमपि श्रेष्ठोपचक्रमे
सूतम्हणाला: महालक्ष्मीचे हे वचन ऐकून लक्ष्मीपती हसत हसत, अत्यंत गूढ आणि श्रेष्ठ तत्त्व सांगायला सुरुवात केली.
श्रीभगवानुवाच भक्तानां लक्षणं लक्ष्मि गूढं श्रुतिपुराणयोः । पुण्यस्वरूपं पापघ्नं सुखदं भुक्तिमुक्तिदम्
श्रीभगवान म्हणाले — लक्ष्मी, भक्तांचे खरे स्वरूप वेद आणि पुराणांत लपलेले आहे; ते पुण्यदायक आहे, पापांचा नाश करणारे आहे, सुख देणारे आहे आणि भोग व मोक्ष दोन्हीही देणारे आहे.
सारभूतं गोपनीयं न वक्तव्यं खलेषु च । त्वां पवित्रां प्राणतुल्यां कथयामि निशामय
हे त्याचे सार आहे आणि ते गुप्त ठेवावे लागते; दुष्ट लोकांना ते सांगू नये. तू पवित्र आहेस, माझ्यासाठी प्राणासमान आहेस, म्हणून मी तुला हे सांगतो — नीट ऐक.
गुरुवक्त्राद्विष्णुमन्त्रो यस्य कर्णे पतिष्यति । वदन्ति वेदास्तं चापि पवित्रं च नरोत्तमम्
ज्याच्या कानात गुरुच्या तोंडून विष्णुमंत्र पडतो, त्याला वेद पवित्र आणि श्रेष्ठ मनुष्य म्हणतात.
पुरुषाणां शतं पूर्वं तथा तज्जन्ममात्रतः । स्वर्गस्थं नरकस्थं वा मुक्तिमाप्नोति तत्क्षणात्
त्याच्या जन्माच्या क्षणापासून आणि शंभर पिढ्यांपर्यंत, स्वर्गात असो वा नरकात, सर्वांना ताबडतोब मुक्ती मिळते.