एकभार्यः सुखी नैव बहुभार्यः कदाचन । गच्छ गङ्गे शिवस्थानं ब्रह्मस्थानं सरस्वति
एक पत्नी असलेला पुरुष सुखी असतो, अनेक पत्नी असलेला कधीच नाही; गंगे, शिवाच्या स्थानी जा, ब्रह्माच्या स्थानी जा, सरस्वती.
अत्र तिष्ठतु मद्गेहे सुशीला कमलालया । सुसाध्या यस्य पत्नी च सुशीला च पतिव्रता
कमलात वास करणारी, चांगल्या स्वभावाची ती माझ्या घरी राहो; ज्याची पत्नी सहज वश होते, चांगली आणि पतीव्रता असते.
इह स्वर्गे सुखं तस्य धर्मो मोक्षः परत्र च । पतिव्रता यस्य पत्नी स च मुक्तः शुचिः सुखी । जीवन्मृतोऽशुचिर्दुःखी दुःशीलापतिरेव च
ज्याची पत्नी पतीव्रता असते, त्याला या जगात आणि स्वर्गात सुख, धर्म आणि पुढे मुक्ती मिळते; तो शुद्ध आणि आनंदी असतो. पण ज्याची पत्नी वाईट वागणुकीची असते, तो जिवंत असूनही मृत, अशुद्ध आणि दुःखी असतो.
गङ्गादीनां शापोद्धारवर्णनम् श्रीनारायण उवाच इत्युक्त्वा जगतां नाथो विरराम च नारद । अतीव रुरुदुर्देव्यः समालिङ्ग्य परस्परम्
गंगा आणि इतरांचे शाप दूर करण्याचे वर्णन. श्रीनारायण म्हणाले: असे सांगून सर्व जगाचा स्वामी शांत झाला, नारद. त्या देवी एकमेकींना मिठी मारून फार रडल्या.
ताश्च सर्वाः समालोक्य क्रमेणोचुस्तदेश्वरम् । कम्पिताः साश्रुनेत्राश्च शोकेन च भयेन च
त्या सर्व देवींना पाहून, त्या एकामागून एक त्या स्थळीच्या स्वामीला बोलल्या; त्यांचे डोळे अश्रूंनी भरलेले, दुःख आणि भीतीने थरथरत होते.
सरस्वत्युवाच विशापं देहि हे नाथ दुष्टमाजन्मशोचनम् । सत्स्वामिना परित्यक्ताः कुतो जीवन्ति ताः स्त्रियः
सरस्वती म्हणाली: हे नाथ, या दुष्ट आणि जन्मभराच्या दुःखाचा शाप दूर करा; चांगल्या पतीने टाकलेल्या स्त्रिया कशा जगू शकतात?
देहत्यागं करिष्यामि योगेन भारते ध्रुवम् । अत्युन्नतो हि नियतं पातुमर्हति निश्चितम्
मी भारतात योगाने देहत्याग करीनच; जो खूप गर्विष्ठ असतो, तो नक्कीच पडतो, हे निश्चित आहे.
गङ्गोवाच अहं केनापराधेन त्वया त्यक्ता जगत्पते । देहत्यागं करिष्यामि निर्दोषाया वधं लभ
गंगा म्हणाली: मी कोणत्या अपराधामुळे तुझ्याकडून टाकली गेले, हे जगाच्या नाथा? मी देहत्याग करीन; निर्दोष असलेल्या स्त्रीचा वध तुला मिळो.
निर्दोषकामिनीत्यागं करोति यो नरो भुवि । स याति नरकं घोरं किन्तु सर्वेश्वरोऽपि वा
जो पुरुष पृथ्वीवर निर्दोष आणि पतीव्रता पत्नीला टाकतो, तो भयंकर नरकात जातो, अगदी सर्वांचा स्वामी असला तरीही.
पद्मोवाच नाथ सत्त्वस्वरूपस्त्वं कोपः कथमहो तव । प्रसादं कुरु भार्ये द्वे सदीशस्य क्षमा वरा
पद्मा म्हणाली: नाथा, तू तर सत्त्वाचा मूर्तिमंत आहेस, तुला राग कसा येईल? आपल्या दोन्ही पत्नीवर कृपा कर; सर्वांना समान मानणाऱ्याने क्षमा करणे हेच श्रेष्ठ आहे.
भारते भारतीशापाद्यास्यामि कलया ह्यहम् । कियत्कालं स्थितिस्तत्र कदा द्रक्ष्यामि ते पदम्
भारतीच्या शापामुळे मी कलियुगात भारतात अंशरूपाने जाईन; तिथे मी किती काळ राहीन, आणि तुझे चरण मी केव्हा पाहीन?
दास्यन्ति पापिनः पापं सद्यः स्नानावगाहनात् । केन तेन विमुक्ताहमागमिष्यामि ते पदम्
पापी लोक माझ्यावर पाप टाकतील, पण लगेच स्नान आणि बुडण्याने मी कशा प्रकारे मुक्त होईन आणि तुझ्या चरणांपर्यंत पोहोचेन?
कलया तुलसीरूपं धर्मध्वजसुता सती । भुक्त्वा कदा लभिष्यामि त्वत्पादाम्बुजमच्युत
धर्मध्वजाची सती कन्या म्हणून, मी अंशरूपाने तुळशी होईन; भोग भोगून, अच्युत, मी तुझे कमळासारखे चरण केव्हा मिळवेन?
वृक्षरूपा भविष्यामि त्वदधिष्ठातृदेवता । समुद्धरिष्यसि कदा तन्मे ब्रूहि कृपानिधे
मी झाडरूप धारण करीन, आणि तूच माझ्या ठिकाणी देवता म्हणून राहशील; मग तू मला केव्हा तारशील? हे कृपानिधे, मला ते सांग.
गङ्गा सरस्वतीशापाद्यदि यास्यति भारते । शापेन मुक्ता पापाच्च कदा त्वां च लभिष्यति
गंगा किंवा सरस्वतीच्या शापामुळे ती भारतात गेली, तर ती शापातून आणि पापातून केव्हा मुक्त होईल आणि तुला केव्हा मिळेल?
गङ्गाशापेन वा वाणी यदि यास्यति भारतम् । कदा शापाद्विनिर्मुच्य लभिष्यति पदं तव
गंगेच्या शापामुळे वाणी भारतात गेली, तर ती शापातून मुक्त होऊन तुझे स्थान केव्हा प्राप्त करील?
तां वाणीं ब्रह्मसदनं गङ्गां वा शिवमन्दिरम् । गन्तुं वदसि हे नाथ तत्क्षमस्व च ते वचः
हे नाथा, तू म्हणतोस वाणीने ब्रह्माच्या लोकात किंवा गंगेने शंकराच्या मंदिरात जावे; तुझे हे वचन तू मला क्षमा कर.
इत्युक्त्वा कमला कान्तपादं धृत्वा ननाम सा । स्वकेशैर्वेष्टनं कृत्वा रुरोद च पुनः पुनः
अशी वाणी बोलून, तिने कमळाच्या प्रियेच्या पायांना धरले, वाकून नमस्कार केला, स्वतःच्या केसांनी गुंडाळून ती पुन्हा पुन्हा रडू लागली.
(उवाच पद्मनाभस्तां पद्मां कृत्वा स्ववक्षसि । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यो भक्तानुग्रहकातरः श्रीभगवानुवाच त्वद्वाक्यमाचरिष्यामि स्ववाक्यं च सुरेश्वरि । समतां च करिष्यामि शृणु त्वं कमलेक्षणे
(पद्मनाभाने पद्मेला आपल्या छातीवर घेतले, त्याच्या मुखावर मंद हास्य आणि कृपावान भाव होते, भक्तांवर कृपा करण्यास तो आतुर होता. श्रीभगवान म्हणाले:) 'हे सुरेश्वरी, मी तुझेही आणि माझेही वचन पाळीन; दोन्ही समान करीन. ऐक, कमळलोचने.'
भारती यातु कलया सरिद्रूपा च भारते । अर्धा सा ब्रह्मसदनं स्वयं तिष्ठतु मद्गृहे
भारती अंशरूपाने भारतात जाईल, आणि नदीरूपानेही तिथे राहील; तिचा अर्धा भाग ब्रह्माच्या लोकात राहील, आणि ती स्वतः माझ्या घरी निवास करील.
भगीरथेन सा नीता गङ्गा यास्यति भारते । पूतं कर्तुं त्रिभुवनं स्वयं तिष्ठतु मद्गृहे
गंगा, भगीरथाने आणलेली, भारतात जाईल आणि तीनही लोकांना पावन करील; पण ती स्वतः माझ्या घरी राहील.
तत्रैव चन्द्रमौलेश्च मौलिं प्राप्स्यति दुर्लभम् । ततः स्वभावतः पूताप्यतिपूता भविष्यति
तिथेच ती चंद्रमौळीच्या मस्तकावर मिळणारे दुर्मिळ स्थान प्राप्त करील; आणि मग, आपोआप पवित्र असली तरी, ती अत्यंत पवित्र होईल.
कलांशांशेन गच्छ त्वं भारते वामलोचने । पद्मावती सरिद्रूपा तुलसीवृक्षरूपिणी
हे वामलोचने, तू अंशरूपाने भारतात जा, पद्मावती म्हणून नदीरूपात आणि तुळशी म्हणून वृक्षरूपात.
कलेः पञ्चसहस्रे च गते वर्षे तु मोक्षणम् । युष्माकं सरितां चैव मद्गेहे चागमिष्यथ
कलियुगातील पाच हजार वर्षे पूर्ण झाली की, तुम्ही आणि त्या सर्व नद्या माझ्या घरी मुक्तीसाठी याल.
सम्पदा हेतुभूता च विपत्तिः सर्वदेहिनाम् । विना विपत्तेर्महिमा केषां पद्मभवे भवेत्
सर्व देहधारकांसाठी विपत्ती हीच संपत्तीचे कारण असते; विपत्तीशिवाय कमलजन्म्यांपैकी कोणाला मोठेपण मिळेल?
मन्मन्त्रोपासकानां च सतां स्नानावगाहनात् । युष्माकं मोक्षणं पापाद्दर्शनात्स्पर्शनात्तथा
जे माझ्या मंत्राने उपासना करतात, जे सत्पुरुष आहेत, त्यांना स्नान आणि बुडण्याने, तसेच दर्शन आणि स्पर्शाने, तुमच्यामुळे पापातून मुक्ती मिळेल.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि सन्त्यसंख्यानि सुन्दरि । भविष्यन्ति च पूतानि मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
हे सुंदरि, पृथ्वीवर जी अनंत तीर्थस्थाने आहेत, ती माझ्या भक्तांच्या स्पर्शाने आणि दर्शनाने पवित्र होतील.
मन्मन्त्रोपासका भक्ता विभ्रमन्ति च भारते । पूतं कर्तुं तारितुं च सुपवित्रां वसुन्धराम्
माझ्या मंत्रोपासक भक्तांनी भारतात भ्रमण करावे, म्हणजे ही परमपवित्र वसुंधरा पावन आणि तारली जाईल.
मद्भक्ता यत्र तिष्ठन्ति पादं प्रक्षालयन्ति च । तत्स्थानं च महातीर्थं सुपवित्रं भवेद्ध्रुवम्
माझे भक्त ज्या ठिकाणी राहतात आणि आपले पाय धुतात, ते स्थान नक्कीच मोठे आणि अत्यंत पवित्र तीर्थक्षेत्र होते.
स्त्रीघ्नो गोघ्नः कृतघ्नश्च ब्रह्मघ्नो गुरुतल्पगः । जीवन्मुक्तो भवेत्पूतो मद्भक्तस्पर्शदर्शनात्
जो स्त्रीला मारणारा, गायीला मारणारा, उपकार विसरणारा, ब्राह्मणहंता किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा असो, माझ्या भक्ताचा स्पर्श किंवा दर्शन झाल्यावर तो शुद्ध होतो आणि मुक्ती मिळवतो.