कवचं शृणु विप्रेन्द्र यद्दत्तं ब्रह्मणा पुरा । विश्वस्रष्टा विश्वजयं भृगवे गन्धमादने
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, पूर्वी ब्रह्मदेवांनी विश्वाचा सर्जक म्हणून गंधमादन पर्वतावर भृगूंना 'विश्वजय' नावाचं कवच दिलं, ते ऐक.
भृगुरुवाच ब्रह्मन्ब्रह्मविदां श्रेष्ठ ब्रह्मज्ञानविशारद । सर्वज्ञ सर्वजनक सर्वेश सर्वपूजित
भृगू म्हणाले: ब्रह्मदेवा, तुम्ही ब्रह्मज्ञानात श्रेष्ठ, ब्रह्मज्ञानाचे जाणकार, सर्वज्ञ, सर्वांचा जनक, सर्वांचे स्वामी आणि सर्वांनी पूजलेले आहात.
सरस्वत्याश्च कवचं ब्रूहि विश्वजयं प्रभो । अयातयामं मन्त्राणां समूहसंयुतं परम्
प्रभो, मला सरस्वतीचं विश्वजय कवच सांग, जे अखंड आणि श्रेष्ठ मंत्रसमूहांनी युक्त आहे.
ब्रह्मोवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं सर्वकामदम् । श्रुतिसारं श्रुतिसुखं श्रुत्युक्तं श्रुतिपूजितम्
ब्रह्मदेव म्हणाले: बाळा, ऐक, मी तुला सर्व इच्छा पूर्ण करणारं, वेदांचा सार असलेलं, ऐकायला सुखद, वेदांनी सांगितलेलं आणि वेदांनी पूजलेलं कवच सांगतो.
उक्तं कृष्णेन गोलोके मह्यं वृन्दावने वने । रासेश्वरेण विभुना रासे वै रासमण्डले
हे मला कृष्णाने गोलोकात, वृंदावनाच्या वनात, रासमंडळात रासेश्वराने सांगितलं होतं.
अतीव गोपनीयं च कल्पवृक्षसमं परम् । अश्रुताद्भुतमन्त्राणां समूहैश्च समन्वितम्
हे अत्यंत गुप्त आहे, कल्पवृक्षासारखं श्रेष्ठ आहे आणि ऐकिवात नसलेल्या अद्भुत मंत्रसमूहांनी युक्त आहे.
यद्धृत्वा भगवाञ्छुक्रः सर्वदैत्येषु पूजितः । यद्धृत्वा पठनाद् ब्रह्मन् बुद्धिमांश्च बृहस्पतिः
हे धारण केल्यामुळे शुक्र नेहमी दैत्यांमध्ये पूजला जातो. हे धारण करून आणि पठण केल्यावर बृहस्पती बुद्धिमान झाला.
पठनाद्धारणाद्वाग्मी कवीन्द्रो वाल्मिको मुनिः । स्वायम्भुवो मनुश्चैव यद्धृत्वा सर्वपूजितः
हे पठण आणि धारण केल्यावर वाल्मीकी ऋषी वाग्मिता मिळवून कवींचे शिरोमणी झाले. तसेच, स्वायंभुव मनू हे धारण करून सर्वांनी पूजले गेले.
कणादो गौतमः कण्वः पाणिनिः शाकटायनः । ग्रन्धं चकार यद्धृत्वा दक्षः कात्यायनः स्वयम्
कणाद, गौतम, कण्व, पाणिनि, शाकटायन आणि दक्ष कात्यायन यांनी हे धारण करून ग्रंथांची रचना केली.
धृत्वा वेदविभागं च पुराणान्यखिलानि च । चकार लीलामात्रेण कृष्णद्वैपायनः स्वयम्
हे धारण करून कृष्णद्वैपायन यांनी सहजपणे वेदांचे विभाग केले आणि सर्व पुराणांची निर्मिती केली.
शातातपश्च संवर्तो वसिष्ठश्च पराशरः । यद्धृत्वा पठनाद् ग्रन्थं याज्ञवल्क्यश्चकार सः
शातातप, संवर्त, वसिष्ठ आणि पराशर यांनी हे धारण करून पठण केले आणि याज्ञवल्क्य यांनी आपला ग्रंथ तयार केला.
ऋष्यशृङ्गो भरद्वाजश्चास्तिको देवलस्तथा । जैगीषव्यो ययातिश्च धृत्वा सर्वत्र पूजिताः
ऋष्यशृंग, भारद्वाज, आस्तिक, देवल, जैगीषव्य आणि ययाति यांनी हे धारण करून सर्वत्र पूजले गेले.
कवचस्यास्य विप्रेन्द्र ऋषिरेव प्रजापतिः । स्वयं छन्दश्च बृहती देवता शारदाम्बिका
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, या कवचाचा ऋषी म्हणजे प्रजापती स्वतः आहे, त्याचे छंद बृहती आहे आणि देवता शारदांबिका आहे.
सर्वतत्त्वपरिज्ञानसर्वार्थसाधनेषु च । कवितासु च सर्वासु विनियोगः प्रकीर्तितः
सर्व तत्त्वांचे संपूर्ण ज्ञान, सर्व उद्दिष्टांची सिद्धी आणि सर्व काव्यप्रकारांत याचा विनियोग सांगितला आहे.
श्रीं ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा शिरो मे पातु सर्वतः । श्रीं वाग्देवतायै स्वाहा भालं मे सर्वदावतु
श्रीं ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा या मंत्राने माझे डोके सर्व बाजूंनी नेहमी सुरक्षित राहो; श्रीं वाग्देवतायै स्वाहा या मंत्राने माझे कपाळ नेहमी राखले जावो.
ॐ ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहेति श्रोत्रे पातु निरन्तरम् । ओं श्रीं ह्रीं भगवत्यै सरस्वत्यै स्वाहा नेत्रयुग्मं सदावतु
ॐ ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा या मंत्राने माझे कान नेहमी अखंडपणे सुरक्षित राहो; ॐ श्रीं ह्रीं भगवत्यै सरस्वत्यै स्वाहा या मंत्राने माझी दोन्ही डोळे नेहमी राखले जावोत.
ऐं ह्रीं वाग्वादिन्यै स्वाहा नासां मे सर्वदावतु । ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा चोष्ठं सदावतु
ऐं ह्रीं वाग्वादिन्यै स्वाहा या मंत्राने माझे नाक नेहमी सुरक्षित राहो; ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा या मंत्राने माझे ओठ नेहमी राखले जावोत.
ॐ श्रीं ह्रीं ब्राह्म्यै स्वाहेति दन्तपंक्तिं सदावतु । ऐमित्येकाक्षरो मन्त्रो मम कण्ठं सदावतु
ॐ श्रीं ह्रीं ब्राह्म्यै स्वाहा या मंत्राने माझ्या दातांची रांग नेहमी सुरक्षित राहो; ऐं या एकाक्षरी मंत्राने माझा घसा नेहमी राखला जावो.
ॐ श्रीं ह्रीं पातु मे ग्रीवां स्कन्धौ मे श्रीं सदावतु । ॐ ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा वक्षः सदावतु
ॐ श्रीं ह्रीं या मंत्राने माझी मान नेहमी सुरक्षित राहो आणि श्रीं या मंत्राने माझे खांदे नेहमी राखले जावोत; ॐ ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा या मंत्राने माझे छाती नेहमी राखली जावो.
ॐ ह्रीं विद्याधिस्वरूपायै स्वाहा मे पातु नाभिकाम् । ॐ ह्रीं क्लीं वाण्यै स्वाहेति मम हस्तौ सदावतु
ॐ ह्रीं विद्याधिस्वरूपायै स्वाहा या मंत्राने माझे नाभी नेहमी सुरक्षित राहो; ॐ ह्रीं क्लीं वाण्यै स्वाहा या मंत्राने माझे हात नेहमी राखले जावोत.
ॐ सर्ववर्णात्मिकायै स्वाहा पादयुग्मं सदावतु । ॐ वागधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा सर्वं सदावतु
ॐ सर्ववर्णात्मिकायै स्वाहा या मंत्राने माझी दोन्ही पाय नेहमी सुरक्षित राहोत; ॐ वागधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा या मंत्राने माझे सर्व अंग नेहमी राखले जावो.
ॐ सर्वकण्ठवासिन्यै स्वाहा प्राच्यां सदावतु । ॐ सर्वजिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहाग्निदिशि रक्षतु
ॐ सर्वकंठवासिन्यै स्वाहा या मंत्राने पूर्व दिशेला नेहमी माझे रक्षण होवो; ॐ सर्वजिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा या मंत्राने अग्निकोणात (दक्षिण-पूर्व) माझे रक्षण होवो.
ॐ ऐं ह्रीं क्लीं सरस्वत्यै बुधजनन्यै स्वाहा । सततं मन्त्रराजोऽयं दक्षिणे मां सदावतु
ॐ ऐं ह्रीं क्लीं सरस्वत्यै बुधजनन्यै स्वाहा हा मंत्रराज दक्षिण दिशेला नेहमी माझे रक्षण करो.
ऐं ह्रीं श्रीं त्र्यक्षरो मन्त्रो नैर्ऋत्यां सर्वदावतु । ॐ ऐं जिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा मां वारुणेऽवतु
ऐं ह्रीं श्रीं या त्र्याक्षरी मंत्राने नैऋत्य दिशेला नेहमी माझे रक्षण होवो; ॐ ऐं जिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा या मंत्राने पश्चिमेला माझे रक्षण होवो.
ॐ सर्वाम्बिकायै स्वाहा वायव्ये मां सदावतु । ॐ ऐं श्रीं क्लीं गद्यवासिन्यै स्वाहा मामुत्तरेऽवतु
ॐ सर्वांबिकायै स्वाहा या मंत्राने वायव्य दिशेला नेहमी माझे रक्षण होवो; ॐ ऐं श्रीं क्लीं गद्यवासिन्यै स्वाहा या मंत्राने उत्तरेला माझे रक्षण होवो.
ॐ ऐं सर्वशास्त्रवासिन्यै स्वाहैशान्यां सदावतु । ॐ ह्रीं सर्वपूजितायै स्वाहा चोर्ध्वं सदावतु
ॐ ऐं सर्वशास्त्रवासिन्यै स्वाहा या मंत्राने ईशान्य दिशेला नेहमी माझे रक्षण होवो; ॐ ह्रीं सर्वपूजितायै स्वाहा या मंत्राने वरच्या बाजूने माझे रक्षण होवो.
ॐ ह्रीं पुस्तकवासिन्यै स्वाहाधो मां सदावतु । ॐ ग्रन्थबीजस्वरूपायै स्वाहा मां सर्वतोऽवतु
ॐ ह्रीं पुस्तकवासिन्यै स्वाहा या मंत्राने खाली माझे रक्षण होवो; ॐ ग्रंथबीजस्वरूपायै स्वाहा या मंत्राने सर्व बाजूंनी माझे रक्षण होवो.
इति ते कथितं विप्र ब्रह्ममन्त्रौघविग्रहम् । इदं विश्वजयं नाम कवचं ब्रह्मरूपकम्
हे ब्राह्मण, मी तुला ब्रह्ममंत्रांचा समूह ज्याचे मूर्तिमंत रूप आहे ते सांगितले; हे 'विश्वविजय' नावाचे कवच ब्रह्मरूप आहे.
पुरा श्रुतं धर्मवक्त्रात्पर्वते गन्धमादने । तव स्नेहान्मयाख्यातं प्रवक्तव्यं न कस्यचित्
पूर्वी गंधमादन पर्वतावर धर्माच्या मुखातून हे ऐकले होते; तुझ्यावर प्रेम असल्यामुळे मी तुला सांगितले, हे इतर कुणालाही सांगू नये.
गुरुमभ्यर्च्य विधिवद्वस्त्रालङ्कारचन्दनैः । प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कवचं धारयेत्सुधीः
गुरूचे विधिपूर्वक वस्त्र, दागिने आणि चंदनाने पूजन करून, भूमीवर दंडवत नमस्कार केल्यावर, बुद्धिमान माणसाने हे कवच धारण करावे.