त्वं भद्रे गच्छ वैकुण्ठं तव भद्रं भविष्यति । पतिं तमीश्वरं कृत्वा मोदस्व सुचिरं सुखम्
हे शुभे, तू वैकुंठात जा; तुझं कल्याण होईल. त्या प्रभूला पती मान, आणि दीर्घकाळ आनंदात राहा.
लोभमोहकामक्रोधमानहिंसाविवर्जिता । तेजसा त्वत्समा लक्ष्मी रूपेण च गुणेन च
लोभ, मोह, काम, क्रोध, अभिमान आणि हिंसा यांपासून मुक्त असलेली लक्ष्मी तेज, सौंदर्य आणि गुण यांत तुझ्यासारखीच असेल.
तया सार्धं तव प्रीत्या शश्वत्कालः प्रयास्यति । गौरवं च हरिस्तुल्यं करिष्यति द्वयोरपि
तिच्यासोबत, तुझ्यावरील प्रेमामुळे, अनंत काळ आनंदात जाईल; आणि हरि दोघींनाही सारखेच मान देईल.
प्रतिविश्वेषु तां पूजां महतीं गौरवान्विताम् । माघस्य शुक्लपञ्चम्यां विद्यारम्भे च सुन्दरि
सर्व लोकांत, तिची मोठ्या सन्मानाने पूजा होईल, सुंदरिये, माघ महिन्याच्या शुद्ध पंचमीला आणि विद्यारंभाच्या वेळी.
मानवा मनवो देवा मुनीन्द्राश्च मुमुक्षवः । वसवो योगिनः सिद्धा नागा गन्धर्वराक्षसाः
माणसं, मनु, देव, मुक्तीची इच्छा असलेले ऋषी, वसु, योगी, सिद्ध, नाग, गंधर्व आणि राक्षस—
मद्वरेण करिष्यन्ति कल्पे कल्पे लयावधि । भक्तियुक्ताश्च दत्त्वा वै चोपचाराणि षोडश
माझ्या आज्ञेने, ते सर्व युगानुयुगे, प्रलयापर्यंत, भक्तीने सोळा उपचारांनी ती पूजा करतील.
कण्वशाखोक्तविधिना ध्यानेन स्तवनेन च । जितेन्द्रियाः संयताश्च घटे च पुस्तकेऽपि च
कण्व शाखेने सांगितलेल्या पद्धतीने, ध्यान आणि स्तुती करून, ज्यांनी इंद्रिये जिंकली आहेत आणि संयमी आहेत, ते घड्याळ किंवा पुस्तकानेही पूजा करतील.
कृत्वा सुवर्णगुटिकां गन्धचन्दनचर्चिताम् । कवचं ते ग्रहीष्यन्ति कण्ठे वा दक्षिणे भुजे
सुवर्णाची छोटी गोळी बनवून, तिला सुगंधी चंदन लावून, तुझं कवच गळ्यात किंवा उजव्या हातावर घालतील.
पठिष्यन्ति च विद्वांसः पूजाकाले च पूजिते । इत्युक्त्वा पूजयामास तां देवीं सर्वपूजिताम्
पूजेच्या वेळी आणि पूजा झाल्यावर विद्वान ते पठण करतील; असं सांगून, सर्वांनी पूज्य असलेल्या त्या देवीची पूजा केली.
ततस्तत्पूजनं चकुर्ब्रह्मविष्णुशिवादयः । अनन्तश्चापि धर्मश्च मुनीन्द्राः सनकादयः
मग ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतरांनी ती पूजा केली; अनंत, धर्म आणि सनकादी मोठ्या ऋषींनीही पूजा केली.
सर्वे देवाश्च मुनयो नृपाश्च मानवादयः । बभूव पूजिता नित्यं सर्वलोकैः सरस्वती
सर्व देव, ऋषी, राजे आणि माणसं—सर्व लोकांनी सरस्वतीला नेहमीच पूजली.
नारद उवाच पूजाविधानं कवचं ध्यानं चापि निरन्तरम् । पूजोपयुक्तं नैवेद्यं पुष्पं च चन्दनादिकम्
नारद म्हणाले: पूजा कशी करावी, कवच, ध्यान, पूजेसाठी लागणारी नैवेद्य, फुलं आणि चंदन—
वद वेदविदां श्रेष्ठ श्रोतुं कौतूहलं मम । वर्तते हृदये शश्वत्किमिदं श्रुतिसुन्दरम्
हे वेदज्ञ श्रेष्ठा, मला हे सुंदर शिक्षण ऐकण्याची सतत उत्सुकता आहे; कृपया सांग.
श्रीनारायण उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि कण्वशाखोक्तपद्धतिम् । जगन्मातुः सरस्वत्याः पूजाविधिसमन्विताम्
श्रीनारायण म्हणाले: नारद, ऐक, मी तुला कण्व शाखेत सांगितलेली, जगन्मातेची पूजा कशी करावी हे सांगतो.
माघस्य शुक्लपञ्चम्यां विद्यारम्भदिनेऽपि च । पूर्वेऽह्नि समयं कृत्वा तत्राह्नि संयतः शुचिः
माघ महिन्याच्या शुद्ध पंचमीला किंवा विद्यारंभाच्या दिवशी, आदल्या दिवशी वेळ ठरवून, त्या दिवशी संयमी आणि शुद्ध राहावं.
स्नात्वा नित्यक्रियाः कृत्वा घटं संस्थाप्य भक्तितः । स्वशाखोक्तविधानेन तान्त्रिकेणाथवा पुनः
स्नान करून, नित्यकर्मे करून, भक्तीने कलश स्थापन करावा; आपल्या शाखेनुसार किंवा तांत्रिक पद्धतीने.
गणेशं पूर्वमभ्यर्च्य ततोऽभीष्टां प्रपूजयेत् । ध्यानेन वक्ष्यमाणेन ध्यात्वा बाह्यघटे ध्रुवम्
सर्वप्रथम गणेशाची पूजा करून, मग इच्छित देवीची पूजा करावी; जसं पुढे सांगितलं जाईल तसं ध्यान करून, बाहेरील कलशात देवीचं ध्यान करावं.
ध्यात्वा पुनः षोडषोपचारेण पूजयेद् व्रती । पूजोपयुक्तं नैवेद्यं यच्च वेदनिरूपितम्
पुन्हा ध्यान करून, व्रतीने सोळा उपचारांनी पूजा करावी; आणि वेदांनी सांगितलेले नैवेद्य व इतर वस्तू अर्पण कराव्यात.
वक्ष्यामि सौम्य तत्किञ्चिद्यथाधीतं यथागमम् । नवनीतं दधि क्षीरं लाजांश्च तिललड्डुकम्
हे सौम्य, मी तुला आता सांगतो, जसं मी शिकलो आहे आणि शास्त्रात सांगितलं आहे, ताजं लोणी, दही, दूध, लाह्या आणि तीळाचे लाडू यांच्याबद्दल.
इक्षुमिक्षुरसं शुक्लवर्णं पञ्चगुडं मधु । स्वस्तिकं शर्करां शुक्लधान्यस्याक्षतमक्षतम्
ऊस, ऊसाचा रस, पांढऱ्या रंगाचे पाच प्रकारचे गूळ, मध, अक्षता, साखर आणि तुटलेले नसलेले पांढरे तांदळाचे दाणे.
अच्छिन्नशुक्लधान्यस्य पृथुकं शुक्लमोदकम् । घृतसैन्धवसंयुक्तं हविष्यान्नं यथोदितम्
तुटलेले नसलेले पांढरे तांदळाचे दाणे, पोहे, पांढरी गोड मोदकं आणि तुपासह सैंधव घालून केलेलं हविष्य अन्न.
यवगोधूमचूर्णानां पिष्टकं घृतसंयुतम् । पिष्टकं स्वस्तिकस्यापि पक्वरम्भाफलस्य च
यव आणि गव्हाच्या पिठाचे तुपात केलेले पीठाचे पदार्थ, अक्षतांचे पीठाचे पदार्थ आणि पिकलेलं आंब्याचं फळ.
परमान्नं च सघृतं मिष्टान्नं च सुधोपमम् । नारिकेलं तदुदकं कसेरुं मूलमार्द्रकम्
तुपासह परमन्न, अमृतासारखं गोड भात, नारळ आणि त्याचं पाणी, नारळाचा गर आणि ताजं आलं.
पक्वरम्भाफलं चारु श्रीफलं बदरीफलम् । कालदेशोद्भवं चारु फलं शुक्लं च संस्कतम्
पिकलेलं आंब्याचं फळ, सुंदर बेलफळ, बोरफळ आणि योग्य काळात व प्रदेशात उमललेली, पांढरी व नीट तयार केलेली इतर सुंदर फळं.
सुगन्धं शुक्लपुष्पं च सुगन्धं शुक्लचन्दनम् । नवीनं शुक्लवस्त्रं च शङ्खं च सुन्दरं मुने
सुगंधी पांढरी फुलं, सुगंधी पांढरं चंदन, नवीन पांढरं वस्त्र आणि सुंदर शंख, हे मुनी.
माल्यं च शुक्लपुष्पाणां शुक्लहारं च भूषणम् । यादृशं च श्रुतौ ध्यानं प्रशस्यं श्रुतिसुन्दरम्
पांढऱ्या फुलांची माळ, पांढरा हार किंवा दागिना, आणि शास्त्रात जसं सांगितलं आहे तसं सुंदर ध्यान, ऐकायला गोड.
तन्निबोध महाभाग भ्रमभञ्जनकारणम् । सरस्वतीं शुक्लवर्णां सस्मितां सुमनोहराम्
हे महाभाग्यवान, जे भ्रम दूर करतं ते जाणून घे. श्वेतवर्णी, हसतमुख आणि अत्यंत मनमोहक अशी सरस्वती.
कोटिचन्द्रप्रभामुष्टपुष्टश्रीयुक्तविग्रहाम् । वह्निशुद्धांशुकाधानां वीणापुस्तकधारिणीम्
जिच्या देहात कोटी चंद्रांच्या तेजासारखा प्रकाश आहे, सौंदर्य आणि ऐश्वर्याने परिपूर्ण, अग्निप्रसादित वस्त्र परिधान केलेली, वीणा आणि पुस्तक हातात असलेली.
रत्नसारेन्द्रनिर्माणनवभूषणभूषिताम् । सुपूजितां सुरगणैर्ब्रह्मविष्णुशिवादिभिः
रत्न आणि सुवर्णाने बनवलेल्या नव्या दागिन्यांनी सजलेली, ब्रह्मा, विष्णु, शिव व इतर देवांनी पूजलेली.
वन्दे भक्त्या वन्दितां च मुनीन्द्रमनुमानवैः । एवं ध्यात्वा च मूलेन सर्वं दत्त्वा विचक्षणः
मी भक्तीने तिला वंदन करतो, जिला श्रेष्ठ मुनी आणि माणसंही वंदन करतात; असं ध्यान करून, सर्व काही अर्पण करून ज्ञानी—