"श्रीकृष्ण उवाच सुचिरं सुस्थिरं तिष्ठ यथाहं त्वं तथा भव । ब्रह्मणोऽसंख्यपाते च पातस्ते न भविष्यति
श्रीकृष्ण म्हणाले: 'दीर्घकाळ स्थिर राहा, जसा मी आहे तसा तूही हो. अगणित ब्रह्म्यांच्या काळानंतरही तुझे पतन होणार नाही.'
अंशेन प्रतिब्रह्माण्डे त्वं च क्षुद्रविराड् भव । त्वन्नाभिपद्माद् ब्रह्मा च विश्वस्रष्टा भविष्यति
'प्रत्येक ब्रह्मांडात, तुझ्या अंशाने तू लहान विराट होशील; तुझ्या नाभिकमळातून ब्रह्मा, विश्वाचा सृष्टीकर्ता उत्पन्न होईल.'
ललाटे ब्रह्मणश्चैव रुद्राश्चैकादशैव ते । शिवांशेन भविष्यन्ति सृष्टिसंहरणाय वै
'ब्रह्म्याच्या कपाळावर, शिवाच्या अंशाने, तुझ्यापासून अकरा रुद्र निर्माण होतील, सृष्टी आणि संहारासाठी.'
कालाग्निरुद्रस्तेष्वेको विश्वसंहारकारकः। पाता विष्णुश्च विषयी रुद्रांशेन(क्षुद्रांशेन) भविष्यति
'त्यांच्यातील एक काळाग्निरुद्र विश्वाचा संहार करणारा असेल; विष्णू रक्षण करणारा आणि रुद्राच्या अंशाने भोग करणारा होईल.'
मद्भक्तियुक्तः सततं भविष्यसि वरेण मे । ध्यानेन कमनीयं मां नित्यं द्रक्ष्यसि निश्चितम्
माझ्या वरामुळे, तू नेहमीच माझ्या भक्तीने भरलेला राहशील; ध्यानाने, तू मला — सुंदर देवीला — नेहमीच नक्कीच पाहशील.
मातरं कमनीयां च मम वक्षःस्थलस्थिताम्। यामि लोकं तिष्ठ वत्सेत्युक्त्वा सोऽन्तरधीयत
माझ्या छातीवर वसणाऱ्या सुंदर मातेला तू पाहशील; 'जा, जगात राहा' असे सांगून तो अदृश्य झाला.
गत्वा स्वलोकं ब्रह्माणं शङ्करं समुवाच ह। स्रष्टारं स्रष्टुमीशं च संहर्तुं चैव तत्क्षणम्
आपल्या लोकात गेल्यावर, त्याने ब्रह्मा आणि शंकर या सृष्टीकर्त्या आणि संहारकर्त्यांना त्या क्षणी भेटून बोलले.
"श्रीभगवानुवाच सृष्टिं स्रष्टुं गच्छ वत्स नाभिपद्मोद्भवो भव । महाविराड् लोमकूपे क्षुद्रस्य च विधे शृणु
श्रीभगवान म्हणाले: 'जा बाळा, नाभीतील कमळातून जन्म घे; महाविराट, केसाच्या रोमातून निर्माण होणाऱ्या लहान विराटाबद्दलही ऐक.'
गच्छ वत्स महादेव ब्रह्मभालोद्भवो भव। अंशेन च महाभाग स्वयं च सुचिरं तप
जा बाळा, महादेव, ब्रह्माच्या तेजातून जन्म घे; भाग्यवान, स्वतःही आणि आपल्या अंशानेही दीर्घ तप कर.'
इत्युक्त्वा जगतां नाथो विरराम विधेः सुत। जगाम ब्रह्मा तं नत्वा शिवश्च शिवदायकः
असे सांगून, जगाचा नाथ शांत झाला; ब्रह्मा त्याला वाकून निघून गेला आणि शिवही, कल्याणकारी, तेथेच निघून गेला.
महाविराड् लोमकूपे ब्रह्माण्डगोलके जले । बभूव च विराट् क्षुद्रो विराडंशेन साम्प्रतम्
महाविराटाच्या केसाच्या रोमात, जलाने भरलेल्या ब्रह्मांडाच्या गोलामध्ये, मोठ्या विराटाच्या अंशाने लहान विराट प्रकट झाला.
श्यामो युवा पीतवासाः शयानो जलतल्पके । ईषद्धास्यः प्रसन्नास्यो विश्वव्यापी जनार्दनः
तो काळा, तरुण, पिवळ्या वस्त्रात, जलावर शयन करणारा, मंद हास्याने आणि प्रसन्न मुखाने, सर्वत्र व्यापणारा जनार्दन तेथे होता.
तन्नाभिकमले ब्रह्मा बभूव कमलोद्भवः । सम्भूय पद्मदण्डे च बभ्राम युगलक्षकम्
त्याच्या नाभीतील कमळावर कमलातून जन्मलेला ब्रह्मा प्रकट झाला; कमळाच्या दांड्यावर जन्म घेऊन तो तिथे दीर्घकाळ भटकत राहिला.
नान्तं जगाम दण्डस्य पद्मनालस्य पद्मजः । नाभिजस्य च पद्मस्य चिन्तामाप पिता तव
नाभीतील कमळाच्या दांड्याचा शेवट कमलजास सापडला नाही; तुझ्या वडिलांना त्या कमळाच्या उत्पत्तीबद्दल चिंता वाटू लागली.
स्वस्थानं पुनरागम्य दध्यौ कृष्णपदाम्बुजम् । ततो ददर्श क्षुद्रं तं ध्यानेन दिव्यचक्षुषा
पुन्हा आपल्या जागी परत येऊन, त्याने कृष्णाच्या चरणकमळांचे ध्यान केले; मग ध्यानाने, दिव्य दृष्टीने त्याने त्या लहान विराटाला पाहिले.
शयानं जलतल्पे च ब्रह्माण्डगोलकाप्लुते । यल्लोमकूपे ब्रह्माण्डं तं च तत्परमीश्वरम्
त्याने पाण्यावर शयन करणारा, ब्रह्मांडात व्यापलेला, आणि त्या केसाच्या रोमात असलेले ब्रह्मांड व त्या परमेश्वराला पाहिले.
श्रीकृष्णं चापि गोलोकं गोपगोपीसमन्वितम् । तं संस्तूय वरं प्राप ततः सृष्टिं चकार सः
त्याने श्रीकृष्णाला गोलोकात, गवळ्यांसह आणि गोपिकांसह पाहिले; त्याचे स्तवन करून, वर मिळवून, मग त्याने सृष्टी केली.
बभूवुर्ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः सनकादयः । ततो रुद्रकलाश्चापि शिवस्यैकादश स्मृताः
ब्रह्माच्या मनातून सनकादी पुत्र जन्मले; त्यानंतर शिवाच्या अंशातून एकादश रुद्र निर्माण झाले असे सांगितले जाते.
बभूव पाता विष्णुश्च क्षुद्रस्य वामपार्श्वतः। चतुर्भुजश्च भगवान् श्वेतद्वीपे स चावसत्
त्या लहान विराटाच्या डाव्या बाजूने विष्णू, पालनकर्ता प्रकट झाला; चार हात असलेला तो भगवान श्वेतद्वीपात वास करू लागला.
क्षुद्रस्य नाभिपद्मे च ब्रह्मा विश्वं ससर्ज ह। स्वर्गं मर्त्यं च पातालं त्रिलोकीं सचराचराम्
त्या लहान विराटाच्या नाभीतील कमळात ब्रह्माने विश्वाची निर्मिती केली — स्वर्ग, पृथ्वी आणि पाताळ, म्हणजेच तीनही लोकांसह सर्व चराचर.
एवं सर्वं लोमकूपे विश्वं प्रत्येकमेव च । प्रतिविश्वे क्षुद्रविराड् ब्रह्मविष्णुशिवादयः
अशा प्रकारे प्रत्येक केसाच्या रोमात संपूर्ण विश्व आहे; प्रत्येक विश्वात लहान विराट, ब्रह्मा, विष्णू, शिव आणि इतरही आहेत.
इत्येवं कथितं ब्रह्मन् कृष्णसङ्कीर्तनं शुभम्। सुखदं मोक्षदं ब्रह्मन्किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
हे ब्रह्मन्, अशा प्रकारे शुभ श्रीकृष्णस्मरण सांगितले; हे ब्रह्मन्, हे सुखदायक आणि मुक्तिदायक आहे — तुला अजून काय ऐकायचे आहे?
सरस्वतीस्तोत्रपूजाकवचादिवर्णनम् नारद उवाच श्रुतं सर्वं मया पूर्वं त्वत्प्रसादात्सुधोपमम् । अधुना प्रकृतीनां च व्यस्तं वर्णय पूजनम्
नारद म्हणाले — तुझ्या कृपेने मी आधी सर्व काही ऐकले, अगदी अमृतासारखे शुद्ध. आता या प्रकृतींच्या वेगवेगळ्या रूपांची पूजा कशी करावी, ते सविस्तर सांग.
कस्याः पूजा कृता केन कथं मर्त्ये प्रचारिता । केन वा पूजिता का वा केन का वा स्तुता प्रभो
कोणत्या देवीची पूजा कोणी केली, ती माणसांत कशी प्रचलित झाली? कोणत्या देवीची कोणी पूजा केली, कोणती देवी कोणी स्तुती केली, हे प्रभो, मला सांग.
तासां स्तोत्रं च ध्यानं च प्रभावं चरितं शुभम् । काभिः केभ्यो वरो दत्तस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
त्या देवींची स्तोत्रे, ध्यान, त्यांची शक्ती आणि शुभ कृत्ये — कोणत्या देवीने कोणाला वर दिला, हे सर्व मला समजावून सांग.
श्रीनारायण उवाच गणेशजननी दुर्गा राधा लक्ष्मीः सरस्वती । सावित्री च सृष्टिविधौ प्रकृतिः पञ्चधा स्मृता
श्री नारायण म्हणाले — गणेशाची आई पार्वती, दुर्गा, राधा, लक्ष्मी, सरस्वती आणि सावित्री — या पाच देवी सृष्टीमध्ये प्रकृतीच्या पाच रूपांमध्ये ओळखल्या जातात.
आसां पूजा प्रसिद्धा च प्रभावः परमाद्भुतः । सुधोपमं च चरितं सर्वमङ्गलकारणम्
या देवींची पूजा प्रसिद्ध आहे आणि त्यांची शक्ती अतिशय अद्भुत आहे. त्यांची कृत्ये अमृतासारखी शुद्ध आणि सर्व मंगलाचा कारणीभूत आहेत.
प्रकृत्यंशाः कला याश्च तासां च चरितं शुभम् । सर्वं वक्ष्यामि ते ब्रह्मन् सावधानो निशामय
या देवींचे अंश, कला आणि शुभ कृत्ये — हे सर्व मी तुला सांगतो, ब्राह्मण, तू लक्ष देऊन ऐक.
काली वसुन्धरा गङ्गा षष्ठी मङ्गलचण्डिका । तुलसी मनसा निद्रा स्वधा स्वाहा च दक्षिणा
काळी, वसुंधरा, गंगा, षष्ठी, मंगळचंडिका, तुळस, मनसा, निद्रा, स्वधा, स्वाहा आणि दक्षिणा —
संक्षिप्तमासां चरितं पुण्यदं श्रुतिसुन्दरम् । जीवकर्मविपाकं च तच्च वक्ष्यामि सुन्दरम्
या देवींच्या कथा जरी थोडक्यात सांगितल्या तरी त्या पुण्यदायी आणि ऐकायला सुंदर आहेत. जीवनातील कर्माचे फळही मी तुला सांगतो, हे सुंदर ऐक.