ज्ञानं प्राप्य तदा दध्यौ कृष्णं परमपूरुषम्। ततो ददर्श तत्रैव ब्रह्मज्योतिः सनातनम्
मग ज्ञान मिळाल्यावर त्याने कृष्ण, परमपुरुष यांचा ध्यान केला. तेव्हा त्याला तिथे सनातन ब्रह्मतेज दिसलं.
नवीनजलदश्यामं द्विभुजं पीतवाससम् । सस्मितं मुरलीहस्तं भक्तानुग्रहकातरम्
त्याने नव्या काळ्या मेघासारखा, दोन हातांचा, पिवळे वस्त्र घातलेला, हसरा, हातात मुरली असलेला, भक्तांना कृपा करायला आतुर असलेला कृष्ण पाहिला.
जहास बालकस्तुष्टो दृष्ट्वा जनकमीश्वरम् । वरं तदा ददौ तस्मै वरेशः समयोचितम्
तो मुलगा प्रसन्न होऊन, आपल्या पित्याला, ईश्वराला पाहून हसला. मग वर देणाऱ्या त्या प्रभूंनी त्याला योग्य असा वर दिला.
मत्समो ज्ञानयुक्तश्च क्षुत्पिपासादिवर्जितः । ब्रह्माण्डासंख्यनिलयो भव वत्स लयावधि
माझ्यासारखा ज्ञानयुक्त हो, भूक आणि तहान नसलेला हो. मुला, प्रलयापर्यंत असंख्य ब्रह्मांडांचा आधारस्थान हो.
निष्कामो निर्भयश्चैव सर्वेषां वरदो भव । जरामृत्युरोगशोकपीडादिवर्जितो भव
कामनारहित, निर्भय आणि सर्वांना वर देणारा हो. म्हातारपण, मृत्यू, रोग, दुःख आणि वेदना यांपासून मुक्त हो.
इत्युक्त्वा तस्य कर्णे स महामन्त्रं षडक्षरम् । त्रिःकृत्वश्च प्रजजाप वेदाङ्गप्रवरं परम्
असं सांगून त्याच्या कानात त्या महा षडाक्षरी मंत्राचा तीनदा जप केला, जो श्रेष्ठ वेदांग मंत्र आहे.
प्रणवादिचतुर्थ्यन्तं कृष्ण इत्यक्षरद्वयम् । वह्निजायान्तमिष्टं च सर्वविघ्नहरं परम्
ॐ या अक्षरांनी सुरू होणारे आणि चौथ्या स्वरावर संपणारे 'कृष्ण' हे दोन अक्षरांचे नाव, तसेच अग्निपुत्रावर संपणारे, हे अत्यंत प्रिय मानले जाते आणि सर्व विघ्न दूर करणारे आहे.
मन्त्रं दत्त्वा तदाहारं कल्पयामास वै विभुः। श्रूयतां तद् ब्रह्मपुत्र निबोध कथयामि ते
मंत्र दिल्यानंतर प्रभूंनी त्या वेळी नैवेद्याची तयारी केली; ब्रह्मपुत्रा, ऐक, मी तुला ते सांगतो.
प्रतिविश्वं यन्नैवेद्यं ददाति वैष्णवो जनः । तत्षोडशांशो विषयिणो विष्णोः पज्वदशास्य वै
वैष्णव भक्त या जगात विष्णूला जे काही नैवेद्य अर्पण करतो, त्याचा सोळावा भाग भोगणाऱ्याचा असतो, उरलेला सर्व भाग विष्णूचाच असतो.
निर्गुणस्यात्मनश्चैव परिपूर्णतमस्य च । नैवेद्ये चैव कृष्णस्य न हि किञ्चित्प्रयोजनम्
निराकार, सर्वार्थाने पूर्ण असलेल्या कृष्णाला नैवेद्याची खरंतर काहीच गरज नाही.
यद्यद्ददाति नैवेद्यं तस्मै देवाय यो जनः । स च खादति तत्सर्वं लक्ष्मीनाथो विराट् तथा
कोणतीही व्यक्ती लक्ष्मीपती, विराट परमात्म्याला जे काही नैवेद्य अर्पण करते, ते सर्व तोच स्वीकारतो.
तं च मन्त्रवरं दत्त्वा तमुवाच पुनर्विभुः । वरमन्यं किमिष्टं ते तन्मे ब्रूहि ददामि च
तो उत्तम मंत्र दिल्यावर प्रभूंनी पुन्हा विचारले, 'आणखी कोणता वर तुला हवा आहे? मला सांग, मी तो देईन.'
कृष्णस्य वचनं श्रुत्वा तमुवाच विराड् विभुः । कृष्णं तं बालकस्तावद्वचनं समयोचितम्
कृष्णाचे बोल ऐकून विराटाने त्याला उत्तर दिले; तेव्हा त्या मुलाने प्रसंगानुसार योग्य शब्द बोलले.
बालक उवाच वरो मे त्वत्पदाम्भोजे भक्तिर्भवतु निश्चला। सततं यावदायुर्मे क्षणं वा सुचिरं च वा
मुलगा म्हणाला: 'माझ्या आयुष्यभर, क्षणभर असो वा दीर्घकाळ, तुझ्या चरणकमळांवर माझी भक्ती अढळ राहो.'
त्वद्भक्तियुक्तलोकेऽस्मिञ्जीवन्मुक्तश्च सन्ततम्। त्वद्भक्तिहीनो मूर्खश्च जीवन्नपि मृतो हि सः
या जगात तुझ्या भक्तीने युक्त असलेला नेहमीच मुक्त असतो; पण तुझ्या भक्तीपासून वंचित असलेला, जरी जिवंत असला तरी तो खरोखरच मृत आणि अज्ञानी असतो.
किं तज्जपेन तपसा यज्ञेन पूजनेन च। व्रतेन चोपवासेन पुण्येन तीर्थसेवया
मग जप, तप, यज्ञ, पूजा, व्रत, उपवास, पुण्य किंवा तीर्थयात्रा यांचा काय उपयोग—
कृष्णभक्तिविहीनस्य मूर्खस्य जीवनं वृथा । येनात्मना जीवितश्च तमेव न हि मन्यते
—जो कृष्णभक्तीपासून वंचित आहे, त्या मूर्खाचा जन्म व्यर्थ आहे; कारण ज्याच्यामुळे तो जगतो, त्या आत्म्यालाच तो ओळखत नाही.
यावदात्मा शरीरेऽस्ति तावत्स शक्तिसंयुतः । पश्चाद्यान्ति गते तस्मिन्स्वतन्त्राः सर्वशक्तयः
जोपर्यंत आत्मा शरीरात आहे, तोपर्यंत सर्व शक्ती त्याच्याजवळ असतात; पण आत्मा निघून गेल्यावर त्या सर्व शक्ती स्वतंत्र होतात.
स च त्वं च महाभाग सर्वात्मा प्रकृतेः परः । स्वेच्छामयश्च सर्वाद्यो ब्रह्मज्योतिः सनातनः
आणि हे महाभागा, तू सर्वांचा आत्मा आहेस, प्रकृतीच्या पलीकडे आहेस, स्वतःच्या इच्छेने सर्वकाही करणारा, सर्वांचा आद्य आणि सनातन ब्रह्मतेज आहेस.
इत्युक्त्वा बालकस्तत्र विरराम च नारद । उवाच कृष्णः प्रत्युक्तिं मधुरां श्रुतिसुन्दरीम्
असे म्हणून तो मुलगा तिथे शांत झाला, नारद; तेव्हा कृष्णाने मधुर आणि श्रवणास सुंदर उत्तर दिले.
"श्रीकृष्ण उवाच सुचिरं सुस्थिरं तिष्ठ यथाहं त्वं तथा भव । ब्रह्मणोऽसंख्यपाते च पातस्ते न भविष्यति
श्रीकृष्ण म्हणाले: 'दीर्घकाळ स्थिर राहा, जसा मी आहे तसा तूही हो. अगणित ब्रह्म्यांच्या काळानंतरही तुझे पतन होणार नाही.'
अंशेन प्रतिब्रह्माण्डे त्वं च क्षुद्रविराड् भव । त्वन्नाभिपद्माद् ब्रह्मा च विश्वस्रष्टा भविष्यति
'प्रत्येक ब्रह्मांडात, तुझ्या अंशाने तू लहान विराट होशील; तुझ्या नाभिकमळातून ब्रह्मा, विश्वाचा सृष्टीकर्ता उत्पन्न होईल.'
ललाटे ब्रह्मणश्चैव रुद्राश्चैकादशैव ते । शिवांशेन भविष्यन्ति सृष्टिसंहरणाय वै
'ब्रह्म्याच्या कपाळावर, शिवाच्या अंशाने, तुझ्यापासून अकरा रुद्र निर्माण होतील, सृष्टी आणि संहारासाठी.'
कालाग्निरुद्रस्तेष्वेको विश्वसंहारकारकः। पाता विष्णुश्च विषयी रुद्रांशेन(क्षुद्रांशेन) भविष्यति
'त्यांच्यातील एक काळाग्निरुद्र विश्वाचा संहार करणारा असेल; विष्णू रक्षण करणारा आणि रुद्राच्या अंशाने भोग करणारा होईल.'
मद्भक्तियुक्तः सततं भविष्यसि वरेण मे । ध्यानेन कमनीयं मां नित्यं द्रक्ष्यसि निश्चितम्
माझ्या वरामुळे, तू नेहमीच माझ्या भक्तीने भरलेला राहशील; ध्यानाने, तू मला — सुंदर देवीला — नेहमीच नक्कीच पाहशील.
मातरं कमनीयां च मम वक्षःस्थलस्थिताम्। यामि लोकं तिष्ठ वत्सेत्युक्त्वा सोऽन्तरधीयत
माझ्या छातीवर वसणाऱ्या सुंदर मातेला तू पाहशील; 'जा, जगात राहा' असे सांगून तो अदृश्य झाला.
गत्वा स्वलोकं ब्रह्माणं शङ्करं समुवाच ह। स्रष्टारं स्रष्टुमीशं च संहर्तुं चैव तत्क्षणम्
आपल्या लोकात गेल्यावर, त्याने ब्रह्मा आणि शंकर या सृष्टीकर्त्या आणि संहारकर्त्यांना त्या क्षणी भेटून बोलले.
"श्रीभगवानुवाच सृष्टिं स्रष्टुं गच्छ वत्स नाभिपद्मोद्भवो भव । महाविराड् लोमकूपे क्षुद्रस्य च विधे शृणु
श्रीभगवान म्हणाले: 'जा बाळा, नाभीतील कमळातून जन्म घे; महाविराट, केसाच्या रोमातून निर्माण होणाऱ्या लहान विराटाबद्दलही ऐक.'
गच्छ वत्स महादेव ब्रह्मभालोद्भवो भव। अंशेन च महाभाग स्वयं च सुचिरं तप
जा बाळा, महादेव, ब्रह्माच्या तेजातून जन्म घे; भाग्यवान, स्वतःही आणि आपल्या अंशानेही दीर्घ तप कर.'
इत्युक्त्वा जगतां नाथो विरराम विधेः सुत। जगाम ब्रह्मा तं नत्वा शिवश्च शिवदायकः
असे सांगून, जगाचा नाथ शांत झाला; ब्रह्मा त्याला वाकून निघून गेला आणि शिवही, कल्याणकारी, तेथेच निघून गेला.