गात्रतो योषितस्तस्याः सुरतान्ते च सुव्रत । निःससार श्रमजलं श्रान्तायास्तेजसा हरेः
त्या स्त्रीच्या देहातून, त्यांच्या संगानंतर, हे उत्तम व्रती, हरिच्या तेजामुळे थकलेल्या तिच्या शरीरातून घाम बाहेर पडला.
महाक्रमणक्लिष्टाया निःश्वासश्च बभूव ह । तदा वव्रे श्रमजलं तत्सर्वं विश्वगोलकम्
मोठ्या श्रमाने थकलेल्या तिच्या श्वासाने, त्या वेळी तिच्या घामाचे सर्व थेंब विश्वाच्या अंड्यात रूपांतर झाले.
स च निःश्वासवायुश्च सर्वाधारो बभूव ह । निःश्वासवायुः सर्वेषां जीविनां च भवेषु च
तो श्वासाचा वारा सर्वांचा आधार बनला; तोच श्वास सर्व जीवांच्या आणि सर्व जन्मांच्या जीवनाचा आधार आहे.
बभूव मूर्तिमद्वायोर्वामाङ्गात्प्राणवल्लभा । तत्पत्नी सा च तत्पुत्राः प्राणाः पञ्च च जीविनाम्
तिच्या डाव्या भागातून वायू मूर्तिरूपाने प्रकट झाला; ती त्याची पत्नी झाली आणि त्यांच्या पाच पुत्रांपासून सर्व जीवांचे प्राण निर्माण झाले.
प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः । बभूवुरेव तत्पुत्रा अधः प्राणाश्च पञ्च च
प्राण, अपान, समान, उदान आणि व्यान हे पाच वायू त्याचे पुत्र झाले. त्यामुळे खाली जाणारे पाच प्राणही निर्माण झाले.
घर्मतोयाधिदेवश्च बभूव वरुणो महान् । तद्वामाङ्गाच्च तत्पत्नी वरुणानी बभूव सा
घाम आणि पाण्यातून मोठे वरुण देव प्रकटले; त्याच्या डाव्या बाजूपासून त्याची पत्नी वरुणानी जन्मली.
अथ सा कृष्णचिच्छक्तिः कृष्णगर्भं दधार ह । शतमन्वन्तरं यावज्ज्वलन्ती ब्रह्मतेजसा
मग ती कृष्णवर्णी चेतनशक्ती, ब्रह्मतेजाने उजळणारे कृष्णगर्भ धारण करून, शंभर मन्वंतरपर्यंत तेजस्वी राहिली.
कृष्णप्राणाधिदेवी सा कृष्णप्राणाधिकप्रिया । कृष्णस्य सङ्गिनी शश्वत्कृष्णवक्षःस्थलस्थिता
ती कृष्णाच्या प्राणांची अधिष्ठात्री देवी, त्याच्या प्राणाहूनही प्रिय, नेहमी कृष्णाच्या छातीवर वसणारी त्याची सखी आहे.
शतमन्वन्तरान्ते च कालेऽतीते तु सुन्दरी । सुषाव डिम्भं स्वर्णाभं विश्वाधारालयं परम्
शंभर मन्वंतरांच्या शेवटी, सुंदर देवीने, काळ संपल्यावर, सुवर्णासारखा तेजस्वी, विश्वाचा आधार असलेला परम मुलगा जन्माला घातला.
दृष्ट्वा डिम्भं च सा देवी हृदयेन व्यदूयत । उत्ससर्ज च कोपेन ब्रह्माण्डगोलके जले
तो मुलगा पाहून देवीच्या हृदयाला वेदना झाली; रागाने तिने तो मुलगा ब्रह्मांडाच्या पाण्यात फेकून दिला.
दृष्ट्वा कृष्णश्च तत्त्यागं हाहाकारं चकार ह । शशाप देवीं देवेशस्तत्क्षणं च यथोचितम्
कृष्णाने तो त्याग पाहून हंबरडा फोडला; देवांचा स्वामी कृष्णाने त्या क्षणी योग्य त्या प्रकारे देवीला शाप दिला.
यतोऽपत्यं त्वया त्यक्तं कोपशीले च निष्ठुरे । भव त्वमनपत्यापि चाद्यप्रभृति निश्चितम्
तू रागी आणि कठोर स्वभावाची असून आपले अपत्य टाकलेस, म्हणून आजपासून तू नक्कीच अपत्यरहित राहशील.
या यास्त्वदंशरूपाश्च भविष्यन्ति सुरस्त्रियः । अनपत्याश्च ताः सर्वास्त्वत्समा नित्ययौवनाः
तुझ्या अंशरूपात ज्या ज्या देवस्त्रिया जन्मतील, त्या सर्व तुझ्यासारख्या अपत्यरहित आणि नेहमी तरुण राहतील.
एतस्मिन्नन्तरे देवी जिह्वाग्रात्सहसा ततः । आविर्बभूव कन्यैका शुक्लवर्णा मनोहरा
इतक्यात देवीच्या जिभेच्या टोकावरून अचानक एक सुंदर, शुभ्रवर्णी कन्या प्रकट झाली.
श्वेतवस्त्रपरीधाना वीणापुस्तकधारिणी । रत्नभूषणभूषाढ्या सर्वशास्त्राधिदेवता
ती पांढऱ्या वस्त्रात, वीणा आणि पुस्तक हातात घेऊन, रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेली, सर्व विद्यांची अधिष्ठात्री देवी होती.
अथ कालान्तरे सा च द्विधारूपो बभूव ह । वामार्धाङ्गाच्च कमला दक्षिणार्धाच्च राधिका
काळानुसार तिने दोन रूपे घेतली; डाव्या भागातून कमळा आणि उजव्या भागातून राधिकेचा जन्म झाला.
एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो द्विधारूपो बभूव सः । दक्षिणार्धश्च द्विभुजो वामार्धश्च चतुर्भुजः
त्याच वेळी कृष्णानेही दोन रूपे घेतली; उजव्या भागात दोन हात आणि डाव्या भागात चार हात असलेले रूप प्रकटले.
उवाच वाणीं कृष्णस्तां त्वमस्य कामिनी भव । अत्रैव मानिनी राधा तव भद्रं भविष्यति
कृष्णाने वाणीला सांगितले, 'तू त्याची प्रियतमा हो; येथे, अभिमानी राधे, तुझे कल्याण होईल.'
एवं लक्ष्मीं च प्रददौ तुष्टो नारायणाय च । स जगाम च वैकुण्ठं ताभ्यां सार्धं जगत्पतिः
मग संतुष्ट होऊन त्याने लक्ष्मीला नारायणाला दिले आणि जगाचा स्वामी त्या दोघींना घेऊन वैकुंठात गेला.
अनपत्ये च ते द्वे च जाते राधांशसम्भवे । भूता नारायणाङ्गाच्च पार्षदाश्च चतुर्भुजाः
त्या दोघी अपत्यरहित झाल्यावर आणि राधेचा अंश जन्माला आल्यानंतर, नारायणाच्या अंगातून चार हात असलेले पार्षद निर्माण झाले.
तेजसा वयसा रूपगुणाभ्यां च समा हरेः । बभूवुः कमलाङ्गाच्च दासीकोट्यश्च तत्समाः
ते तेज, वय, सौंदर्य आणि गुणांनी हरिसारखे होते; कमळाच्या अंगातूनही तिच्यासारख्या असंख्य दासी निर्माण झाल्या.
अथ गोलोकनाथस्य लोम्नां विवरतो मुने । भूताश्चासंख्यगोपाश्च वयसा तेजसा समाः
मग, मुनी, गोलोकनाथाच्या रोमकूपांतून वय आणि तेजाने समान असंख्य गवळ्यांचा जन्म झाला.
रूपेण च गुणेनैव बलेन विक्रमेण च । प्राणतुल्यप्रियाः सर्वे बभूवुः पार्षदा विभोः
सर्व पार्षद भगवंतांना रूप, गुण, बळ आणि शौर्य यामध्ये तिच्याइतकेच झाले, आणि ते सर्व त्यांना प्राणाप्रमाणे प्रिय झाले.
राधाङ्गलोमकूपेभ्यो बभूवुर्गोपकन्यकाः । राधातुल्याश्च ताः सर्वा राधादास्यः प्रियंवदाः
राधेच्या अंगावरील रोमकूपांतून गोकुळातील कन्या उत्पन्न झाल्या, आणि त्या सर्व राधेसारख्या गोड बोलणाऱ्या व तिच्यासारख्या प्रिय झाल्या.
रत्नभूषणभूषाढ्याः शश्वत्सुस्थिरयौवनाः । अनपत्याश्च ताः सर्वाः पुंसः शापेन सन्ततम्
त्या सर्व गोपिकांना रत्नांनी सजवलेले दागिने होते, त्या नेहमीच तरुण व स्थिर होत्या, आणि एका शापामुळे त्यांना संतती नव्हती.
एतस्मिन्नन्तरे विप्र सहसा कृष्णदेवता । आविर्बभूव दुर्गा सा विष्णुमाया सनातनी
याच वेळी, हे ब्राह्मण, अचानक कृष्णदेवता प्रकट झाली — तीच दुर्गा, विष्णूची सनातन माया.
देवी नारायणीशाना सर्वशक्तिस्वरूपिणी । बुद्ध्यधिष्ठात्री देवी सा कृष्णस्य परमात्मनः
ती देवी म्हणजे नारायणी, सर्वांची स्वामिनी, सर्व शक्तींची मूर्ती, आणि कृष्ण परमात्म्याची बुद्धीस्वरूप अधिष्ठात्री आहे.
देवीनां बीजरूपा च मूलप्रकृतिरीश्वरी । परिपूर्णतमा तेजःस्वरूपा त्रिगुणात्मिका
ती सर्व देवींच्या बीजस्वरूपात आहे, आद्य प्रकृती आणि ईश्वरी आहे; पूर्ण तेजाची मूर्ती आणि त्रिगुणांची धनी आहे.
तप्तकाञ्चनवर्णाभा कोटिसूर्यसमप्रभा । ईषद्धास्यप्रसन्नास्या सहस्रभुजसंयुता
तिचा रंग तांबड्या सोन्यासारखा तेजस्वी, कोटी सूर्यांइतकी प्रभा, चेहरा मंद हास्याने प्रसन्न, आणि हजार हातांनी युक्त.
नानाशस्त्रास्त्रनिकरं बिभ्रती सा त्रिलोचना । वह्निशुद्धांशुकाधाना रत्नभूषणभूषिता
ती अनेक शस्त्रास्त्रांनी सजलेली, तीन डोळ्यांची, अग्नीप्रमाणे शुद्ध वस्त्र परिधान केलेली आणि रत्नांनी सजलेली आहे.