मयूरपिच्छचूडं च मालतीमाल्यमण्डितम् । सुनसं सस्मितं कान्तं भक्तानुग्रहकारणम्
मोरपिसाचा मुकुट आणि मोगऱ्यांच्या हाराने सजलेला, सुंदर नाकाचा, हसरा, मोहक आणि भक्तांवर कृपा करणारा.
ज्वलदग्निविशुद्धैकपीतांशुकसुशोभितम् । द्विभुजं मुरलीहस्तं रत्नभूषणभूषितम्
जणू प्रज्वलित अग्नीने शुद्ध झालेल्या एकाच पिवळ्या वस्त्रात शोभणारा, दोन हातांचा, हातात बासरी असलेला आणि रत्नांनी सजलेला.
सर्वाधारं च सर्वेशं सर्वशक्तियुतं विभुम् । सर्वैश्वर्यप्रदं सर्वस्वतन्त्रं सर्वमङ्गलम्
सर्वांचा आधार, सर्वांचा स्वामी, सर्व शक्तींनी युक्त, सामर्थ्यवान, सर्व ऐश्वर्य देणारा, पूर्णपणे स्वतंत्र आणि सर्व प्रकारे मंगल.
परिपूर्णतमं सिद्धं सिद्धेशं सिद्धिकारकम् । ध्यायन्ते वैष्णवाः शश्वद्देवदेवं सनातनम्
पूर्णत्वाला पोहोचलेला, सिद्ध, सिद्धांचा स्वामी, सिद्धी देणारा; वैष्णव नेहमी त्या सनातन देवदेवतेचे ध्यान करतात.
जन्ममृत्युजराव्याधिशोकभीतिहरं परम् । ब्रह्मणो वयसा यस्य निमेष उपचर्यते
जो जन्म, मृत्यू, वार्धक्य, आजार, दुःख आणि भीती दूर करतो, आणि ज्याच्यासाठी ब्रह्मदेवाच्या डोळ्याचा एक क्षण म्हणजे त्याचं वय मानलं जातं.
स चात्मा स परं ब्रह्म कृष्ण इत्यभिधीयते । कृषिस्तद्भक्तिवचनो नश्च तद्दास्यवाचकः
तोच आत्मा, तोच परब्रह्म, ज्याला कृष्ण असं म्हणतात; 'कृ' म्हणजे भक्ती, आणि 'ण' म्हणजे त्याची सेवा.
भक्तिदास्यप्रदाता यः स च कृष्णः प्रकीर्तितः । कृषिश्च सर्ववचनो नकारो बीजमेव च
जो भक्ती आणि दास्य देतो, त्याला कृष्ण म्हणतात. 'कृषि' हा सर्वांचा शब्द आहे आणि 'ण' हे त्याचं मूळ बीज आहे.
स कृष्णः सर्वस्रष्टाऽऽदौ सिसृक्षन्नेक एव च । सृष्ट्युन्मुखस्तदंशेन कालेन प्रेरितः प्रभुः
तो कृष्ण, सर्वांचा एकमेव सृष्टीकर्ता, सृष्टी करायची इच्छा धरून, आपल्या अंशातून आणि काळाच्या प्रेरणेने सृष्टीकडे वळला.
स्वेच्छामयः स्वेच्छया च द्विधारूपो बभूव ह । स्त्रीरूपो वामभागांशो दक्षिणांशः पुमान्स्मृतः
स्वेच्छेने, स्वतःच्या इच्छेने, त्याने स्वतःला दोन भागांत विभागलं – डाव्या बाजूला स्त्रीरूप आणि उजव्या बाजूला पुरुषरूप असं केलं.
तां ददर्श महाकामी कामाधारां सनातनः । अतीव कमनीया च चारुपङ्कजसन्निभाम्
तो सनातन, मोठ्या इच्छेने भरलेला, त्या कामाची मूळ असलेल्या, अत्यंत सुंदर आणि कमळासारख्या मोहक स्त्रीकडे पाहू लागला.
चन्द्रबिम्बविनिन्द्यैकनितम्बयुगलां पराम् । सुचारुकदलीस्तम्भनिन्दितश्रोणिसुन्दरीम्
तिच्या नितंबांचं सौंदर्य चंद्राच्या पूर्णाकृतीलाही लाजवणारं होतं, आणि तिच्या सुंदर मांड्या केळ्याच्या कोवळ्या देठालाही मागे टाकणाऱ्या होत्या.
श्रीयुक्तश्रीफलाकारस्तनयुग्ममनोरमाम् । पुष्पजुष्टां सुवलितां मध्यक्षीणां मनोहराम्
तिची दोन स्तन शुभ फळांसारखी, श्रीयुक्त आणि मनाला आनंद देणारी होती; ती फुलांनी सजलेली, कंबर बारीक आणि अत्यंत आकर्षक होती.
अतीव सुन्दरीं शान्तां सस्मितां वक्रलोचनाम् । वह्निशुद्धांशुकाधारां रत्नभूषणभूषिताम्
ती अतिशय सुंदर, शांत, मंदस्मित असलेली आणि वक्र डोळ्यांची होती; अग्नीइतकी शुद्ध वस्त्र घातलेली आणि रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेली होती.
शश्वच्चक्षुश्चकोराभ्यां पिबन्तीं सततं मुदा । कृष्णस्य मुखचन्द्रं च चन्द्रकोटिविनिन्दितम्
चंद्रासारख्या आणि चकोरासारख्या डोळ्यांनी ती नेहमी आनंदाने कृष्णाच्या मुखचंद्राकडे पाहत होती, ज्याचं तेज कोट्यवधी चंद्रांनाही लाजवणारं होतं.
कस्तूरीबिन्दुना सार्धमधश्चन्दनबिन्दुना । समं सिन्दूरबिन्दुं च भालमध्ये च बिभ्रतीम्
तिच्या कपाळाच्या मध्यभागी तिने कुंकवाचा टिळा लावला होता, त्यासोबत कस्तुरीचा ठिपका आणि खाली चंदनाचा ठिपका होता.
वक्रिमं कबरीभारं मालतीमाल्यभूषितम् । रत्नेन्द्रसारहारं च दधतीं कान्तकामुकीम्
तिचे कुरळे, दाट केस मोगऱ्याच्या हारांनी सजलेले होते; तिने उत्तम रत्नांचा हार घातला होता, ज्याने ती आपल्या प्रियाला मोहून टाकणारी झाली होती.
कोटिचन्द्रप्रभामृष्टपुष्टशोभासमन्विताम् । गमनेन राजहंसगजगर्वविनाशिनीम्
तिच्या देहाचं तेज कोट्यवधी चंद्रांच्या प्रकाशाने उजळून निघालं होतं; तिच्या चालण्याने राजहंस आणि हत्तींचा गर्व मोडला जात होता.
दृष्ट्वा तां तु तया सार्धं रासेशो रासमण्डले । रासोल्लासे सुरसिको रासक्रीडाञ्चकार ह
तिला पाहून, रासाचा स्वामी तिच्यासोबत रासमंडळात गेला आणि रासाचा आनंद घेत रासक्रीडा करू लागला.
नानाप्रकारशृङ्गारं शृङ्गारो मूर्तिमानिव । चकार सुखसम्भोगं यावद्वै ब्रह्मणो दिनम्
त्याने अनेक प्रकारचे शृंगार केले, जणू प्रेमच मूर्तिमंत झालं होतं, आणि ब्रह्मदेवाच्या एका दिवसाएवढा काळ तो सुखाचा अनुभव घेत राहिला.
ततः स च परिश्रान्तस्तस्या योनौ जगत्पिता । चकार वीर्याधानं च नित्यानन्दे शुभक्षणे
नंतर, थकून, जगाचा पिता तिच्या गर्भात आपल्या वीर्याचा संचय करतो, त्या नित्य आनंदाच्या आणि शुभक्षणात.
गात्रतो योषितस्तस्याः सुरतान्ते च सुव्रत । निःससार श्रमजलं श्रान्तायास्तेजसा हरेः
त्या स्त्रीच्या देहातून, त्यांच्या संगानंतर, हे उत्तम व्रती, हरिच्या तेजामुळे थकलेल्या तिच्या शरीरातून घाम बाहेर पडला.
महाक्रमणक्लिष्टाया निःश्वासश्च बभूव ह । तदा वव्रे श्रमजलं तत्सर्वं विश्वगोलकम्
मोठ्या श्रमाने थकलेल्या तिच्या श्वासाने, त्या वेळी तिच्या घामाचे सर्व थेंब विश्वाच्या अंड्यात रूपांतर झाले.
स च निःश्वासवायुश्च सर्वाधारो बभूव ह । निःश्वासवायुः सर्वेषां जीविनां च भवेषु च
तो श्वासाचा वारा सर्वांचा आधार बनला; तोच श्वास सर्व जीवांच्या आणि सर्व जन्मांच्या जीवनाचा आधार आहे.
बभूव मूर्तिमद्वायोर्वामाङ्गात्प्राणवल्लभा । तत्पत्नी सा च तत्पुत्राः प्राणाः पञ्च च जीविनाम्
तिच्या डाव्या भागातून वायू मूर्तिरूपाने प्रकट झाला; ती त्याची पत्नी झाली आणि त्यांच्या पाच पुत्रांपासून सर्व जीवांचे प्राण निर्माण झाले.
प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः । बभूवुरेव तत्पुत्रा अधः प्राणाश्च पञ्च च
प्राण, अपान, समान, उदान आणि व्यान हे पाच वायू त्याचे पुत्र झाले. त्यामुळे खाली जाणारे पाच प्राणही निर्माण झाले.
घर्मतोयाधिदेवश्च बभूव वरुणो महान् । तद्वामाङ्गाच्च तत्पत्नी वरुणानी बभूव सा
घाम आणि पाण्यातून मोठे वरुण देव प्रकटले; त्याच्या डाव्या बाजूपासून त्याची पत्नी वरुणानी जन्मली.
अथ सा कृष्णचिच्छक्तिः कृष्णगर्भं दधार ह । शतमन्वन्तरं यावज्ज्वलन्ती ब्रह्मतेजसा
मग ती कृष्णवर्णी चेतनशक्ती, ब्रह्मतेजाने उजळणारे कृष्णगर्भ धारण करून, शंभर मन्वंतरपर्यंत तेजस्वी राहिली.
कृष्णप्राणाधिदेवी सा कृष्णप्राणाधिकप्रिया । कृष्णस्य सङ्गिनी शश्वत्कृष्णवक्षःस्थलस्थिता
ती कृष्णाच्या प्राणांची अधिष्ठात्री देवी, त्याच्या प्राणाहूनही प्रिय, नेहमी कृष्णाच्या छातीवर वसणारी त्याची सखी आहे.
शतमन्वन्तरान्ते च कालेऽतीते तु सुन्दरी । सुषाव डिम्भं स्वर्णाभं विश्वाधारालयं परम्
शंभर मन्वंतरांच्या शेवटी, सुंदर देवीने, काळ संपल्यावर, सुवर्णासारखा तेजस्वी, विश्वाचा आधार असलेला परम मुलगा जन्माला घातला.
दृष्ट्वा डिम्भं च सा देवी हृदयेन व्यदूयत । उत्ससर्ज च कोपेन ब्रह्माण्डगोलके जले
तो मुलगा पाहून देवीच्या हृदयाला वेदना झाली; रागाने तिने तो मुलगा ब्रह्मांडाच्या पाण्यात फेकून दिला.