नभस्तलं नाभिसरो ज्योतिश्चक्रमुरःस्थलम् । महर्लोकस्तु ग्रीवा स्याज्जनोलोको मुखं स्मृतम्
आकाशाचा प्रदेश तिचा नाभी आहे, प्रकाशाचा वर्तुळ तिचा छाती आहे; महर्लोक तिचा गळा आहे आणि जनलोक तिचे तोंड आहे.
तपोलोको रराटिस्तु सत्यलोकादधः स्थितः । इन्द्रादयो बाहवः स्युः शब्दः श्रोत्रं महेशितुः
तपोलोक तिचा घसा आहे, सत्यलोक खाली आहे; इंद्र व इतर देव तिचे हात आहेत, आणि आवाज हे महेश्वराचे कान आहेत.
नासत्यदस्रौ नासे स्तो गन्धो घ्राणं स्मृतो बुधैः । मुखमग्निः समाख्यातो दिवारात्री च पक्ष्मणी
अश्विनी तिचे नाक आहेत, सुगंध हे तिचा घ्राण आहे असे ज्ञानी सांगतात; अग्नी तिचे तोंड आहे, आणि दिवस-रात्र तिच्या डोळ्यांच्या केस आहेत.
ब्रह्मस्थानं भ्रूविजृम्भोऽप्यापस्तालुः प्र्कीर्तिताः । रसो जिह्वा समाख्याता यमो दंष्ट्राः प्रकीर्तिताः
ब्रह्माचा स्थान तिच्या भुवयांचे वाक आहे, पाणी तिचा तालू आहे; स्वाद तिची जिभ आहे, आणि यम तिच्या दात आहेत.
दन्ताः स्नेहकला यस्य हासो माया प्रकीर्तिता । सर्गस्त्वपाङ्गमोक्षः स्याद् व्रीडोर्ध्वोष्ठो महेशितुः
तिचे दात प्रेमाच्या अवस्था आहेत, तिचा हास्य मायाच आहे; सृष्टी तिच्या डोळ्यांचा कटाक्ष आहे, आणि लाज महेश्वराची वरची ओठ आहे.
लोभः स्यादधरोष्ठोऽस्याधर्ममार्गस्तु पृष्ठभूः । प्रजापतिश्च मेढ्रं स्याद्यः स्रष्टा जगतीतले
लोभ तिची खालची ओठ आहे, अधर्माचा मार्ग तिच्या पाठ आहे; प्रजापती तिचे जननेंद्रिय आहे, जो पृथ्वीवर सृष्टी करतो.
कुक्षिः समुद्रा गिरयोऽस्थीनि देव्या महेशितुः । नद्यो नाड्यः समाख्याता वृक्षाः केशाः प्रकीर्तिताः
समुद्र तिचे पोट आहे, पर्वत तिची हाडे आहेत, देवी; नद्या तिच्या नाड्या आहेत, आणि झाडे तिचे केस आहेत.
कौमारयौवनजरा वयोऽस्य गतिरुत्तमा । बलाहकास्तु केशाः स्युः सन्ध्ये ते वाससी विभो
बालपण, तरुणपण आणि वृद्धपण तिच्या श्रेष्ठ गती आहेत; ढग तिचे केस आहेत, आणि संध्या तिचे वस्त्र आहेत, प्रभु.
राजञ्छ्रीजगदम्बायाश्चन्द्रमास्तु मनः स्मृतः । विज्ञानशक्तिस्तु हरी रुद्रोऽन्तःकरणं स्मृतम्
राजा, श्री जगदंबेचे मन चंद्र आहे; ज्ञानशक्ती विष्णू आहे, आणि रुद्र तिचे अंतरंग आहे.
अश्वा हि जातयः सर्वाः श्रोणिदेशे स्थिता विभोः । अतलादिमहालोकाः कट्यधोभागतां गताः
सर्व घोड्यांचे वंश तिच्या कंबरेवर आहेत, प्रभु; अतलपासून सुरू होणारे महालोक तिच्या कटीच्या खाली आहेत.
एतादृशं महारूपं ददृशुः सुरपुङ्गवाः । ज्वालामालासहस्राढ्यं लेलिहानं च जिह्वया
अशा विशाल रूपाला, हजारो ज्वाळांच्या हारांनी सजलेले, जिभेने चाटणारे, देवांच्या श्रेष्ठांनी पाहिले.
दंष्ट्राकटकटारावं वमन्तं वह्निमक्षिभिः । नानायुधधरं वीरं ब्रह्मक्षत्रौदनं च यत्
तिच्या दातांनी कटकट आवाज करत, डोळ्यांतून अग्नी ओकत, विविध शस्त्रे धारण केलेली, वीर, ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि इतरांना भक्षण करणारी.
सहस्रशीर्षनयनं सहस्रचरणं तथा । कोटिसूर्यप्रतीकाशं विद्युत्कोटिसमप्रभम्
हजारो डोके, हजारो डोळे, हजारो पाय असलेली, कोटी सूर्यांसारखी तेजस्वी, आणि कोटी वीजेसारखी चमकणारी.
भयङ्करं महाघोरं हृदक्ष्णोस्त्रासकारकम् । ददृशुस्ते सुराः सर्वे हाहाकारं च चक्रिरे
भयावह, अत्यंत भयानक, हृदय आणि डोळ्यांना भय उत्पन्न करणारी, सर्व देवांनी तिला पाहिले आणि हाहाकार केला.
विकम्पमानहृदया मूर्च्छामापुर्दुरत्ययाम् । स्मरणं च गतं तेषां जगदम्बेयमित्यपि
त्यांचे हृदय थरथरले, ते असह्य मूर्च्छेत पडले, आणि 'ही जगदंबा आहे' हे स्मरणही त्यांना राहिले नाही.
अथ ते ये स्थिता वेदाश्चतुर्दिक्षु महाविभोः । बोधयामासुरत्युग्रं मूर्छातो मूर्च्छितान्सुरान्
मग महाप्रभूच्या चारही दिशांमध्ये असलेल्या वेदांनी, ती तीव्र मूर्च्छेत पडलेल्या देवांना जागे केले.
अथ ते धैर्यमालम्ब्य लब्ध्वा च श्रुतिमुत्तमाम् । प्रेमाश्रुपूर्णनयना रुद्धकण्ठास्तु निर्जराः
तेव्हा अमरांनी धैर्य गोळा केले आणि उत्तम ज्ञान मिळवले. प्रेमाने डोळे पाण्याने भरले, गळा भावनेने अडला.
बाष्पगद्गदया वाचा स्तोतुं समुपचक्रिरे । देवा ऊचुः अपराधं क्षमस्वाम्ब पाहि दीनांस्त्वदुद्भवान्
ते अश्रूंनी भरलेल्या आवाजाने स्तुती करू लागले. देव म्हणाले: आई, आमचे अपराध क्षमा कर. आम्ही तुझ्या पासून जन्मलेले, असहाय्य आहोत, आम्हाला वाचव.
कोपं संहर देवेशि सभया रूपदर्शनात् । का ते स्तुतिः प्रकर्तव्या पामरैर्निर्जरैरिह
देवांच्या देवी, तुझ्या रूपाचे दर्शन झाल्याने आम्हाला भीती वाटते, कृपया राग आवर. आम्ही साधे अमर, आम्ही काय स्तुती करू शकतो?
स्वस्याप्यज्ञेय एवासौ यावान्यश्च स्वविक्रमः । तदर्वाग्जायमानानां कथं स विषयो भवेत्
तुझी शक्ती तुलाही समजत नाही, इतरांना तर कशी समजेल? आम्ही तुझ्या नंतर जन्मलेले, आमची भाषा आणि समज मर्यादित आहे, आम्ही कसे तुझे स्वरूप जाणू?
नमस्ते भुवनेशानि नमस्ते प्रणवात्मिके । सर्ववेदान्तसंसिद्धे नमो ह्रीङ्कारमूर्तये
ब्रह्मांडाची अधीशा, तुझ्या चरणी नमस्कार. ॐ स्वरूपे, सर्व वेदांताने सिद्ध झालेली, ह्रीं रूप असलेल्या तुला नमस्कार.
यस्मादग्निः समुत्पन्नो यस्मात्सूर्यश्च चन्द्रमाः । यस्मादोषधयः सर्वास्तस्मै सर्वात्मने नमः
जिच्या पासून अग्नी, सूर्य, चंद्र आणि सर्व औषधी उत्पन्न होतात, त्या सर्वांच्या आत्मरूप देवीला नमस्कार.
यस्माच्च देवाः सम्भूताः साध्याः पक्षिण एव च । पशवश्च मनुष्याश्च तस्मै सर्वात्मने नमः
जिच्या पासून देव, साध्य, पक्षी, पशू आणि माणसे जन्मतात, त्या सर्वांच्या आत्मरूप देवीला नमस्कार.
प्राणापानौ व्रीहियवौ तपः श्रद्धा ऋतं तथा । ब्रह्मचर्यं विधिश्चैव यस्मात्तस्मै नमो नमः
जिच्या पासून प्राण, अपान, तांदूळ, ज्वारी, तप, श्रद्धा, सत्य, ब्रह्मचर्य आणि विधी उत्पन्न होतात, त्या देवीला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
सप्त प्राणार्चिषो यस्मात्समिधः सप्त एव च । होमाः सप्त तथा लोकास्तस्मै सर्वात्मने नमः
जिच्या पासून सात प्राणशक्ती, सात समिधा, सात होम, आणि सात लोक उत्पन्न होतात, त्या सर्वांच्या आत्मरूप देवीला नमस्कार.
यस्मात्समुद्रा गिरयः सिन्धवः प्रचरन्ति च । यस्मादोषधयः सर्वा रसास्तस्मै नमो नमः
जिच्या पासून समुद्र, पर्वत, नद्या वाहतात, सर्व औषधी आणि त्यांच्या रस उत्पन्न होतात, त्या देवीला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
यस्माद्यज्ञः समुद्भूतो दीक्षा यूपश्च दक्षिणाः । ऋचो यजूंषि सामानि तस्मै सर्वात्मने नमः
जिच्या पासून यज्ञ, दीक्षा, यूप, दक्षिणा, ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद उत्पन्न होतात, त्या सर्वांच्या आत्मरूप देवीला नमस्कार.
नमः पुरस्तात्पृष्ठे च नमस्ते पार्श्वयोर्द्वयोः । अध ऊर्ध्वं चतुर्दिक्षु मातर्भूयो नमो नमः
समोर, मागे, दोन्ही बाजूंना, खाली, वर आणि चारही दिशांना, आई, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
उपसंहर देवेशि रूपमेतदलौकिकम् । तदेव दर्शयास्माकं रूपं सुन्दरसुन्दरम्
देवांच्या देवी, हे अद्भुत रूप आवर. आम्हाला सुंदर, मनाला आनंद देणारे रूप दाखव.
व्यास उवाच इति भीतान्सुरान्दृष्ट्वा जगदम्बा कृपार्णवा । संहृत्य रूपं घोरं तद्दर्शयामास सुन्दरम्
व्यास म्हणतो: देव भयभीत झालेले पाहून, जगदंबा, करुणेचा समुद्र, ती भयानक रूप आवरून सुंदर रूप दाखवते.