तस्माद्यूयं पराम्बां तां शरणं यात मा चिरम् । निर्व्याजया चित्तवृत्त्या सा वः कार्यं विधास्यति
म्हणून तुम्ही सर्वांनी लवकरच त्या परात्पर आईच्या आश्रयाला जावं. मनापासून तिची प्रार्थना केलीत तर ती तुमचं काम नक्की पूर्ण करेल.
इत्यादिश्य सुरान्सर्वान्महाविष्णुः स्वजायया । संयुतो निर्जगामाशु देवैः सह सुराधिपः
अशा प्रकारे सर्व देवांना सांगून, महाविष्णू आपल्या पत्नीबरोबर, देव आणि देवांचा स्वामी यांच्या सोबत लवकर निघून गेले.
आजगाम महाशैलं हिमवन्तं नगाधिपम् । अभवंश्च सुराः सर्वे पुरश्चरणकर्मिणः
सर्व देवता आणि पूर्वसंकल्प पूजा करणारे, हिमालय या पर्वतराजाजवळ पोहोचले.
अम्बायज्ञविधानज्ञा अम्बायज्ञं च चक्रिरे । तृतीयादिव्रतान्याशु चक्रुः सर्वे सुरा नृप
अंबेच्या यज्ञाची विधी जाणणाऱ्यांनी अंबेचा यज्ञ केला; आणि सर्व देवांनी, राजन, तिसऱ्या दिवसापासून सुरू होणारी व्रते लवकरच पाळली.
केचित्समाधिनिष्णाताः केचिन्नामपरायणाः । केचित्सूक्तपराः केचिन्नामपारायणोत्सुकाः
काही ध्यानात मग्न होते, काहींना नामस्मरणात मन होते, काही स्तोत्रपठणात दंग होते, तर काहींना नामपठणाची उत्सुकता होती.
मन्त्रपारायणपराः केचित्कृच्छ्रादिकारिणः । अन्तर्यागपराः केचित्केचिन्न्यासपरायणाः
काही जण मंत्रपठणात गुंतले होते, काहींनी कठोर व्रते व तप केले; काही अंतर्मुख पूजा करत होते, तर काही न्यासाच्या साधनेत मग्न होते.
हृल्लेखया पराशक्तेः पूजां चक्रुरतन्द्रिताः । इत्येवं बहुवर्षाणि कालोऽगाज्जनमेजय
ह्रीं या बीजाक्षराने, त्यांनी त्या पराशक्तीची अखंड पूजा केली; अशा प्रकारे, अनेक वर्षे गेली, जनमेजय.
अकस्माच्चैत्रमासीयनवम्यां च भृगोर्दिने । प्रादुर्बभूव पुरतस्तन्महः श्रुतिबोधितम्
अचानक, चैत्र महिन्यातल्या शुक्ल नवमीच्या शुक्रवारी, वेदांत सांगितलेली ती तेजस्वी प्रभा त्यांच्या समोर प्रकट झाली.
चतुर्दिक्षु चतुर्वेदैर्मूर्तिमद्भिरभिष्टुतम् । कोटिसूर्यप्रतीकाशं चन्द्रकोटिसुशीतलम्
चारही दिशांना मूर्तिमंत चार वेदांनी तिची स्तुती केली; ती प्रभा कोटी सूर्यांसारखी तेजस्वी, आणि कोटी चंद्रांसारखी शीतल होती.
विद्युत्कोटिसमानाभमरुणं तत्परं महः । नैव चोर्ध्वं न तिर्यक्च न मध्ये परिजग्रभत्
ती परम तेजस्विता कोटी विजेसारखी लालसर दिसत होती; ती वर, आडवी किंवा मध्ये कुठेच पकडता येत नव्हती.
आद्यन्तरहितं तत्तु न हस्ताद्यङ्गसंयुतम् । न च स्त्रीरूपमथवा न पुंरूपमथोभयम्
ती तेजस्विता आरंभ आणि अंत नसलेली, हात किंवा इतर अवयव नसलेली होती; ती ना स्त्रीरूपात, ना पुरुषरूपात, ना दोन्ही रूपात होती.
दीप्त्या पिधानं नेत्राणां तेषामासीन्महीपते । पुनश्च धैर्यमालम्ब्य यावत्ते ददृशुः सुराः
राजन, त्या तेजामुळे सर्वांच्या डोळ्यांवर झाक पडली; पण पुन्हा धीर धरून देवांनी ती प्रभा पाहिली.
तावत्तदेव स्त्रीरूपेणाभाद्दिव्यं मनोहरम् । अतीव रमणीयाङ्गीं कुमारीं नवयौवनाम्
तेवढ्यात, तीच प्रभा दिव्य आणि मनोहारी स्त्रीरूपात प्रकटली; ती अतिशय सुंदर, नवयौवनातली कुमारिका होती.
उद्यत्पीनकुचद्वन्द्वनिन्दिताम्भोजकुड्मलाम् । रणत्किङ्किणिकाजालसिञ्जन्मञ्जीरमेखलाम्
तिची उन्नत आणि गोल छाती कमळाच्या कळ्यांनाही लाजवणारी होती; तिच्या कंबरेला घंटांच्या मंजिरींची किंकिणींची साखळी झुलत होती.
कनकाङ्गदकेयूरग्रैवेयकविभूषिताम् । अनर्घ्यमणिसम्भिन्नगलबन्धविराजिताम्
ती सुवर्ण कडे, केयूर आणि हारांनी सजलेली होती; तिच्या गळ्यात अनमोल रत्नांचा हार शोभत होता.
तनुकेतकसंराजन्नीलभ्रमरकुन्तलाम् । नितम्बबिम्बसुभगां रोमराजिविराजिताम्
तिचे केस काळ्या भुंग्यांच्या झुंडीप्रमाणे होते, त्यात केतकीची फुले माळलेली होती; तिची नितंबे गोल आणि सुंदर, शरीरावर रेषेने रोम शोभत होते.
कर्पूरशकलोन्मिश्रताम्बूलपूरिताननाम् । कनत्कनकताटङ्कविटङ्कवदनाम्बुजाम्
तिच्या तोंडात कर्पूर मिसळलेला तांबूल होता; तिच्या कमळासारख्या मुखावर सोन्याच्या झुमके झळकत होते.
अष्टमीचन्द्रबिम्बाभललाटामायतभ्रुवम् । रक्तारविन्दनयनामुन्नसां मधुराधराम्
तिचे कपाळ अष्टमीच्या चंद्रासारखे उजळ, भुवया लांब, डोळे रक्तकमळासारखे, नाक उंच, ओठ मधुर होते.
कुन्दकुड्मलदन्ताग्रां मुक्ताहारविराजिताम् । रत्नसम्भिन्नमुकुटां चन्द्ररेखावतंसिनीम्
तिचे दात कुंदाच्या कळ्यांसारखे, गळ्यात मोत्यांचा हार, मुकुटात रत्नांची झळाळी, आणि शिरावर चंद्रकोर माळलेली होती.
मल्लिकामालतीमालाकेशपाशविराजिताम् । काश्मीरबिन्दुनिटिलां नेत्रत्रयविलासिनीम्
तिच्या केसात मल्लिका आणि मालतीच्या फुलांच्या माळा होत्या, कपाळावर केशरी टिळा, आणि तिला तीन डोळे होते.
पाशाङ्कुशवराभीतिचतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् । रक्तवस्त्रपरीधानां दाडिमीकुसुमप्रभाम्
त्यांनी तिला चार हातांनी, पाश, अंकुश, वर आणि अभय दाखवतांना पाहिलं; तिच्या तीन डोळ्यांमध्ये तेज होतं, ती लाल वस्त्र घालून, डाळिंबाच्या फुलासारखी ताज्या तेजाने झळकत होती.
सर्वशृङ्गारवेषाढ्यां सर्वदेवनमस्कृताम् । सर्वाशापूरिकां सर्वमातरं सर्वमोहिनीम्
ती सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी सजलेली होती, सर्व देवांनी वंदन केलेली, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी, सर्वांची आई आणि सर्वांना मोहात टाकणारी होती.
प्रसादसुमुखीमम्बां मन्दस्मितमुखाम्बुजाम् । अव्याजकरुणामूर्तिं ददृशुः पुरतः सुराः
देवांनी समोर प्रसन्न चेहरा असलेली, मंद हास्याने फुललेली कमळासारखी मुखवाली, सहज करुणेची मूर्ती असलेली आई पाहिली.
दृष्ट्वा तां करुणामुर्तिं प्रणेमुः सकलाः सुराः । वक्तुं नाशक्नुवन् किञ्चिद्वाष्पसंरुद्धनिःस्वनाः
ती करुणेची मूर्ती पाहून सर्व देवांनी वाकून नमस्कार केला; त्यांच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले आणि त्यांना काही बोलता आलं नाही.
कथञ्चित्स्थैर्यमालम्ब्य भक्त्या चानतकन्धराः । प्रेमाश्रुपूर्णनयनास्तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम्
कसाबसा धीर गोळा करून, भक्तीने मान वाकवून, प्रेमाने डोळे पाणावलेले, त्यांनी जगदंबेची स्तुती केली.
देवा ऊचुः नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम्
देव म्हणाले: देवीस, महादेवीस, शिवेस आम्ही नेहमीच वंदन करतो; प्रकृतीस, शुभेस आम्ही नेहमीच समर्पित आहोत.
तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरसि तरसे नमः
ती अग्नीसारखी तेजस्वी, तपाने प्रज्वलित, वैरोचनाची कन्या, कर्मफळात रमणारी, अशा दुर्गा देवीच्या चरणी मी शरण जातो—ती जलद आणि बलवान आहे, तिला नमस्कार.
देवीं वाचमजनयन्त देवा- स्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु
देवांनी वाणीची देवी निर्माण केली; जगातील सर्व प्राणी तिला अनेक रूपांची म्हणतात; ती वाणीची गाई, मधुर पोषण देणारी, तिचं उत्तम दूध आम्हाला लाभो.
कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम्
कालरात्री, जी ब्रह्म्याने स्तुत्य आहे, वैष्णवी, स्कंदमाता, सरस्वती, अदिती, दक्षाची कन्या, ती पावन आणि शुभ देवी, तिला आम्ही वंदन करतो.
महालक्ष्म्यै च विद्महे सर्वशक्त्यै च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात्
महालक्ष्मीचे आम्ही चिंतन करतो, सर्वशक्तिमान देवीचे ध्यान करतो; ती देवी आम्हाला प्रेरणा देवो.