सहस्राक्षौहिणीयुक्तः शरान्मुञ्चंस्त्वरान्वितः । रुरोध देवसैन्यं तद्यद्देव्यग्रे स्थितं पुरा
सहस्र अक्षौहिणी सैन्यासह, वेगाने बाण सोडत, त्याने देवीसमोर उभ्या असलेल्या देवांच्या सैन्याला अडवले.
तथा विप्रगणं चैव रोधयामास सर्वतः । ततः किलकिला शब्दः समभूद्देवमण्डले
त्याने ऋषींच्या समूहाला सर्व बाजूंनी वेढून घेतलं; मग देवांच्या मंडळात मोठा गोंधळाचा आवाज झाला.
त्राहि त्राहीति वाक्यानि प्रोचुः सर्वे द्विजामराः । ततस्तेजोमयं चक्रं देवानां परितः शिवा
सर्व ऋषी आणि देव 'वाचवा, वाचवा' असे म्हणू लागले; तेव्हा शिवेने देवांच्या संरक्षणासाठी तेजस्वी चक्र निर्माण केले.
चकार रक्षणार्थाय स्वयं तस्माद् बहिः स्थिता । ततः समभवद्युद्धं देव्या दैत्यस्य चोभयोः
ती स्वतः बाहेर उभी राहून, त्यांच्या रक्षणासाठी ते चक्र तयार केले; मग देवी आणि असुर यांच्यात युद्ध सुरू झाले.
शरवर्षसमाच्छन्नं सूर्यमण्डलमद्भुतम् । परस्परशरोद्घर्षसमुद्भूताग्निसुप्रभम्
सूर्याचा गोल अत्यंत अद्भुतपणे बाणांच्या वर्षावाने झाकला गेला होता, आणि बाणांच्या परस्पर धडकेतून निर्माण झालेल्या अग्नीमुळे तो तेजस्वी चमकत होता.
कठोरज्याटणत्कारबधिरीकृतदिक्तटम् । ततो देवीशरीरात्तु निर्गतास्तीव्रशक्तयः
धनुष्याच्या कठोर ताणण्याच्या आवाजाने सर्व दिशांना बहिरेपण आले, आणि मग देवीच्या शरीरातून तीव्र शक्ती प्रकट झाल्या.
कालिका तारिणी बाला त्रिपुरा भैरवी रमा । बगला चैव मातङ्गी तथा त्रिपुरसुन्दरी
काळिका, तारिणी, बाळा, त्रिपुरा, भैरवी, रमा, बगला, मातंगी आणि त्रिपुरसुंदरी प्रकट झाल्या.
कामाक्षी तुलजा देवी जम्भिनी मोहिनी तथा । छिन्नमस्ता गुह्यकाली दशसाहस्रबाहुका
कामाक्षी, तुलजा देवी, जंभिनी, मोहिनी, छिन्नमस्ता, गुह्यकाळी आणि दहा हजार हातांची देवीही प्रकट झाली.
द्वात्रिंशच्छक्तयश्चान्याश्चतुष्षष्टिमिताः पराः । असंख्यातास्ततो देव्यः समुद्भूतास्तु सायुधाः
अण्णीस शक्ती, चौसष्ट श्रेष्ठ शक्ती आणि त्यानंतर असंख्य देव्या, सर्व शस्त्रांनी सज्ज, प्रकट झाल्या.
मृदङ्गशङ्खवीणादिनादितं सङ्गरस्थलम् । शक्तिभिर्दैत्यसैन्ये तु नाशितेऽक्षौहिणीशते
मृदंग, शंख, वीणा आणि इतर वाद्यांच्या आवाजाने रणभूमी दुमदुमली, आणि शक्तींनी दैत्यांच्या शंभर सैन्यदले नष्ट केली.
अग्रेसरः समभवद्दुर्गमो वाहिनीपतिः । शक्तिभिः सह युद्धं च चकार प्रथमं रिपुः
दुर्गम हा सेनापती पुढे गेला, आणि शत्रूने शक्तींसोबत प्रथमच युद्ध सुरू केले.
महद्युद्धं समभवद्यत्राभूद्रक्तवाहिनी । अक्षौहिण्यस्तु ताः सर्वा विनष्टा दशभिर्दिनैः
तेथे मोठे युद्ध झाले, जिथे रक्ताची नदी वाहत होती; त्या सर्व सैन्यदले दहा दिवसांत नष्ट झाली.
तत एकादशे प्राप्ते दिने परमदारुणे । रक्तमाल्याम्बरधरो रक्तगन्धानुलेपनः
मग अकराव्या दिवशी, अत्यंत भयानक प्रसंगात, तो रक्ताच्या हार आणि वस्त्रांनी सज्ज, रक्ताच्या गंधाने अंगाला लेप लावून प्रकट झाला.
कृत्वोत्सवं महान्तं तु युद्धाय रथसंस्थितः । संरम्भेणैव महता शक्तीः सर्वा विजित्य च
मोठा उत्सव साजरा करून, तो युद्धासाठी रथावर बसला, आणि मोठ्या क्रोधाने सर्व शक्तींना जिंकून,
महादेवीरथाग्रे तु स्वरथं संन्यवेशयत् । ततोऽभवन्महद्युद्धं देव्या दैत्यस्य चोभयोः
महादेवीच्या रथासमोर आपला रथ ठेवला; आणि मग देवी आणि दैत्य यांच्यात मोठे युद्ध झाले.
प्रहरद्वयपर्यन्तं हृदयत्रासकारकम् । ततः पञ्चदशात्युग्रबाणान्देवी मुमोच ह
दोन प्रहरांपर्यंत युद्धाने सर्वांच्या हृदयात भीती निर्माण केली; मग देवीने पंधरा अत्यंत तीव्र बाण सोडले.
चतुर्भिश्चतुरो वाहान्बाणेनैकेन सारथिम् । द्वाभ्यां नेत्रे भुजौ द्वाभ्यां ध्वजमेकेन पत्रिणा
चार बाणांनी तिने त्याचे चार घोडे, एका बाणाने सारथी, दोन बाणांनी डोळे, दोन बाणांनी हात आणि एका बाणाने ध्वजाला घायाळ केले.
पञ्चभिर्हृदयं तस्य विव्याध जगदम्बिका । ततो वमन् स रुधिरं ममार पुर ईशितुः
पाच बाणांनी जगदंबिकेने त्याचे हृदय भेदले; मग तो रक्त ओकून तिथेच मृत झाला.
तस्य तेजस्तु निर्गत्य देवीरूपे विवेश ह । हते तस्मिन्महावीर्ये शान्तमासीज्जगत्त्रयम्
त्याचे तेज बाहेर पडून देवीच्या रूपात विलीन झाले; त्या पराक्रमी वीराचा वध झाल्यावर तीनही जग शांत झाले.
ततो ब्रह्मादयः सर्वे तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम् । पुरस्कृत्य हरीशानौ भक्त्या गद्गदया गिरा
मग ब्रह्मा आणि इतर सर्वांनी, हरि आणि ईशान यांना पुढे ठेवून, भक्तीने भरलेल्या कंठाने जगदंबिकेचे स्तुती केली.
देवा ऊचुः जगद्भ्रमविवर्तैककारणे परमेश्वरि । नमः शाकम्भरि शिवे नमस्ते शतलोचने
देव म्हणाले: जगाच्या भ्रमाचा एकमेव कारण असलेल्या परमेश्वरी, शाकंभरी, शिवे, शतलोचनी, तुला नमस्कार.
सर्वोपनिषदुद्घुष्टे दुर्गमासुरनाशिनि । नमो मायेश्वरि शिवे पञ्चकोशान्तरस्थिते
सर्व उपनिषदांनी गौरवलेली, दुर्गम दैत्याचा नाश करणारी, मायेश्वरी, शिवे, पंचकोशांच्या अंतरात वसणारी, तुला नमस्कार.
चेतसा निर्विकल्पेन यां ध्यायन्ति मुनीश्वराः । प्रणवार्थस्वरूपां तां भजामो भुवनेश्वरीम्
ज्या जगदंबेचं खरं स्वरूप ॐ या पवित्र अक्षराच्या अर्थासारखं आहे, ज्यांना महान ऋषी एकाग्र मनानं ध्यान करतात, त्या भुवनेश्वरीचं आपण भक्तीनं पूजन करतो.
अनन्तकोटिब्रह्माण्डजननीं दिव्यविग्रहाम् । ब्रह्मविष्ण्वादिजननीं सर्वभावैर्नता वयम्
अनंत कोटी विश्वांची जननी, दिव्य रूप असलेली, ब्रह्मा, विष्णु आणि इतर देवांची आई अशा त्या देवीला आपण सर्व भावनांनी वंदन करतो.
कः कुर्यात्पामरान्दृष्ट्वा रोदनं सकलेश्वरः । सदयां परमेशानीं शताक्षीं मातरं विना
सर्व विश्वाचे स्वामी असलेला कोणता देव साध्या लोकांचं दुःख पाहून, त्या करुणामयी, शताक्षी मातेच्या अनुपस्थितीत, रडणार नाही?
व्यास उवाच - इति स्तुता सुरैर्देवी ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्वरैः । पूजिता विविधैर्द्रव्यैः सन्तुष्टाभूच्च तत्क्षणे
व्यास म्हणाले - ब्रह्मा, विष्णु आणि इतर देवांनी देवीचं विविध प्रकारांनी पूजन केलं, स्तुती केली, तेव्हा ती देवी त्या क्षणी अत्यंत संतुष्ट झाली.
प्रसन्ना सा तदा देवी वेदानाहृत्य सा ददौ । ब्राह्मणेभ्यो विशेषेण प्रोवाच पिकभाषिणी
त्या प्रसन्न झालेल्या देवीने वेद आणले आणि विशेषतः ब्राह्मणांना दिले, तिचा आवाज कोकिळेप्रमाणे गोड होता.
ममेयं तनुरुत्कृष्टा पालनीया विशेषतः । यया विनानर्थ एष जातो दृष्टोऽधुनैव हि
माझं हे शरीर अतिशय श्रेष्ठ आहे, ते विशेष जपावं लागेल; कारण या शरीराशिवाय हा मोठा अनर्थ घडलेला आपण पाहिलाच आहे.
पूज्याहं सर्वदा सेव्या युष्माभिः सर्वदैव हि । नातः परतरं किञ्चित्कल्याणायोपदिश्यते
मी नेहमी तुमच्याकडून पूजली जावी, सेवा केली जावी; कल्याणासाठी याहून श्रेष्ठ असं काहीही शिकवलं गेलेलं नाही.
पठनीयं ममैतद्धि माहात्म्यं सर्वदोत्तमम् । तेन तुष्टा भविष्यामि हरिष्यामि तथापदः
माझ्या या परम महात्म्याचं नेहमी पठण केलं पाहिजे; त्यामुळे मी प्रसन्न होईल आणि सर्व दुःख दूर करीन.