हा कान्त हा नृपागच्छ पश्येमं स्वसुतं प्रियम् । येन ते रिङ्गता वक्षः कुंकुमेनावलेपितम्
हाय प्रिय, हाय राजा, ये आणि तुझ्या लाडक्या मुलाला पाहा, ज्याच्या छातीला तू कुंकवाने माखलेलं मिठी मारली होतीस.
स्वशरीररजःपङ्कैर्विशालं मलिनीकृतम् । येन ते बालभावेन मृगनाभिविलेपितः
आता त्याचं मोठं शरीर स्वतःच्या अंगाच्या मातीने आणि घाणाने माखलं आहे, आणि लहानपणी त्याला कस्तुरी लावली जायची.
भ्रंशितो भालतिलकस्तवाङ्कस्थेन भूपते । यस्य वक्त्रं मृदा लिप्तं स्नेहाद्वै चुम्बितं मया
राजा, त्याच्या कपाळावरचं टिळक तुझ्या मांडीवर झोपल्यामुळे गळून पडलं, त्याचं तोंड मातीने माखलेलं असताना मी प्रेमाने त्याला चुंबन दिलं होतं.
तन्मुखं मक्षिकालिङ्ग्यं पश्ये कीटैर्विदूषितम् । हा राजन् पश्य तं पुत्रं भुविस्थं रङ्कवन्मृतम्
आता त्याचं तोंड माशा आणि मधमाशांनी वेढलेलं आहे, किड्यांनी खराब केलं आहे. हाय राजा, पाहा तुझा मुलगा जमिनीवर गरीबासारखा मेला आहे.
हा देव किं मया कृत्यं कृतं पूर्वभवान्तरे । तस्य कर्मफलस्येह न पारमुपलक्षये
हाय देव, मी पूर्वजन्मी काय पाप केलं होतं? त्या कर्माच्या फळाचा शेवट इथे मला दिसतच नाही.
हा पुत्र हा शिशो वत्स का कुमारक सुन्दर । एवं तस्या विलापं ते श्रुत्वा नगरपालकाः
हाय मुला! हाय बाळा! हाय गोड, सुंदर मुला! असं तिचं विलाप ऐकून नगररक्षक...
जागृतास्त्वरितास्तस्याः पार्श्वमीयुः सुविस्मिताः । जना ऊचुः - का त्वं बालस्य कस्यायं पतिस्ते कुत्र तिष्ठति
जागे होताच, ते सर्वजण आश्चर्यचकित होऊन तिच्या जवळ धावून गेले. लोक म्हणाले, "तू कोण आहेस? हा मुलगा तुझा का? तुझा नवरा कोण? तो कुठे राहतो?"
एकैव निर्भया रात्रौ कस्मात्त्वमिह रोदिषि । एवमुक्ताथ सा तन्वी न किञ्चिद्वाक्यमब्रवीत्
"तू एकटी, निर्भयपणे, रात्री इथे का रडतेस?" असं विचारल्यावर ती कृश स्त्री काहीच बोलली नाही.
भूयोऽपि पृष्टा सा तूष्णीं स्तब्धीभूता बभूव ह । विललापातिदुःखार्ता शोकाश्रुप्लुतलोचना
पुन्हा विचारलं तरी ती गप्पच राहिली, एकदम स्तब्ध झाली. ती फार दुःखी होती, तिच्या डोळ्यात शोकाने अश्रू भरले होते आणि ती रडतच राहिली.
अथ ते शङ्कितास्तस्यां रोमाञ्चिततनूरुहाः । संत्रस्ताः प्राहुरन्योन्यमुद्धृतायुधपाणयः
मग तिच्यावर शंका येऊन, सर्वांच्या अंगावर काटा आला. ते घाबरले आणि हातात शस्त्र घेऊन एकमेकांशी कुजबुज करू लागले.
नूनं स्त्री न भवत्येषा यतः किञ्चिन्न भाषते । तस्माद्वध्या भवेदेषा यत्नतो बालघातिनी
"ही स्त्री नाहीच वाटते, कारण ती काहीच बोलत नाही. म्हणूनच ही मुलांना मारणारी असावी, तिला ठार मारायला हवी."
शुभा चेत्तर्हि किं ह्यत्र निशार्धे तिष्ठते बहिः । भक्षार्थमनया नूनमानीतः कस्यचिच्छिशुः
"जर ती चांगली असती, तर रात्रीच्या अर्ध्या प्रहराला बाहेर का उभी राहिली असती? नक्कीच तिने कुणाचंतरी मूल खाण्यासाठी इथे आणलं असावं."
इत्युक्त्वा तैर्गृहिता सा गाढं केशेषु सत्वरम् । भुजयोरपरैश्चैव कैश्चापि गलके तथा
असं बोलून, त्यांनी तिचे केस घट्ट पकडले, काहींनी तिच्या हातांना धरलं आणि काहींनी तिच्या गळ्यालाही पकडलं.
खेचरी यास्यतीत्युक्तं बहुभिः शस्त्रपाणिभिः । आकृष्य पक्कणे नीता चाण्डालाय समर्पिता
"ही उडून जाणार आहे," असं बरेच जण शस्त्र हातात घेऊन म्हणाले. मग तिचे केस ओढून, तिला ओढत नेऊन चांडाळाकडे दिलं.
हे चाण्डाल बहिर्दृष्टा ह्यस्माभिर्बालघातिनी । वध्यतां वध्यतामेष शीघ्रं नीत्वा बहिःस्थले
"अरे चांडाळा! आम्ही हिला बाहेर मुलं मारताना पाहिलं आहे. हिला पटकन बाहेर घेऊन जा आणि ठार मार."
चाण्डालः प्राह तां दृष्ट्वा ज्ञातेयं लोकविश्रुता । न दृष्टपूर्वा केनापि लोकडिम्भान्यनेकधा
चांडाळाने तिला पाहून सांगितलं, "ही जगात प्रसिद्ध आहे, पण कुणीच तिला आधी पाहिलं नाही. हिने अनेक ठिकाणी अनेक मुलं खाल्ली आहेत."
भक्षितान्यनया भूरि भवद्भिः पुण्यमार्जितम् । ख्यातिर्वः शाश्वती लोके गच्छध्वं च यथासुखम्
"हिने खूप मुलं खाल्ली आहेत; त्यामुळे तुम्हाला पुष्कळ पुण्य मिळालं. तुमचं नाव जगात कायम राहील—आता तुम्ही मोकळे आहात, जा हवं तसं."
द्विजस्त्रीबालगोघाती स्वर्णस्तेयी च यो नरः । अग्निदो वर्त्मघाती च मद्यपो गुरुतल्पगः
"ब्राह्मण, स्त्री, मूल किंवा गायीचं हत्याकांड करणारा, सोनं चोरणारा, घर पेटवणारा, रस्त्यात लोकांना लुबाडणारा, दारू पिणारा किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा—"
महाजनविरोधी च तस्य पुण्यप्रदो वधः । द्विजस्यापि स्त्रियो वापि न दोषो विद्यते वधे
"—आणि जो मोठ्या लोकांच्या विरोधात जातो, अशा माणसाचा वध केला तर पुण्य मिळतं. ब्राह्मण किंवा स्त्रीचाही वध केला तरी दोष लागत नाही."
अस्या वधश्च मे योग्य इत्युक्त्वा गाडबन्धनैः । बद्ध्वा केशेष्वथाकृष्य रज्जुभिस्तामताडयत्
मग तो म्हणाला, "हिचा वध करणे माझ्यासाठी योग्य आहे." असं म्हणून त्याने तिला घट्ट दोऱ्यांनी बांधलं, केस ओढले आणि दोऱ्यांनी मारलं.
हरिश्चन्द्रमथोवाच वाचा परुषया तदा । रे दास वध्यतामेषा दुष्टात्मा मा विचारय
मग हरिश्चंद्राने कठोर शब्दात सांगितलं, "अरे दासा! ही दुष्ट स्त्री आहे, तिला लगेच ठार मार, काही विचार करू नकोस."
तद्वाक्यं भूपतिः श्रुत्वा वज्रपातोपमं तदा । वेपमानोऽथ चाण्डालं प्राह स्त्रीवधशङ्कितः
राजाला ते शब्द वज्रासारखे वाटले आणि तो थरथर कापू लागला. स्त्रीहत्या घडेल या भीतीने त्याने चांडाळाला सांगितलं,
न शक्तोऽहमिदं कर्तुं प्रेष्यं देहि ममापरम् । असाध्यमपि यत्कर्म तत्करिष्ये त्वयोदितम्
"मी हे करू शकत नाही—मला दुसरं काही काम दे. कितीही कठीण असलं तरी, तू सांगशील ते मी करीन."
श्रुत्वा तदुक्तं वचनं श्वपचो वाक्यमब्रवीत् । मा भैषीस्त्वं गृहाणासिं वधोऽस्याः पुण्यदो मतः
हे ऐकून चांडाळ म्हणाला, "घाबरू नकोस—तलवार घे. हिचा वध करणे पुण्याचं समजलं जातं."
बालानामेव भयदा नेयं रक्ष्या कदाचन । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य राजा वचनमब्रवीत्
ही फक्त लहान मुलांसाठी भीतीदायक आहे, तिला कधीच वाचवू नये. हे ऐकून राजाने असे उत्तर दिले.
स्त्रियो रक्ष्याः प्रयत्नेन न हन्तव्याः कदाचन । स्त्रीवधे कीर्तितः पापं मुनिभिर्धर्मतत्परैः
स्त्रियांना काळजीपूर्वक जपावे, त्यांना कधीच मारू नये. धर्मनिष्ठ ऋषींनी स्त्रीहत्या पाप असल्याचे सांगितले आहे.
पुरुषो यः स्त्रियं हन्याज्ज्ञानतोऽज्ञानतोऽपि वा । नरके पच्यते सोऽथ महारौरवपूर्वके
जो पुरुष जाणूनबुजून किंवा अज्ञानाने स्त्रीला मारतो, तो नरकात, विशेषतः महा-रौरव नरकात, यातना भोगतो.
चाण्डाल उवाच - मा वदासिं गृहाणैनं तीक्ष्णं विद्युत्समप्रभम् । यत्रैकस्मिन्वधं नीते बहूनां तु सुखं भवेत्
चांडाळ म्हणाला — अधिक बोलू नकोस, हे वज्रासारखे धारदार शस्त्र घे. एकाला मारल्याने अनेकांना सुख मिळेल.
तस्य हिंसा कृतं नूनं बहुपुण्यप्रदा भवेत् । भक्षितान्यनया भूरि लोके डिम्भानि दुष्टया
तिला मारल्याने नक्कीच मोठे पुण्य मिळेल; या दुष्ट स्त्रीने जगात अनेक मुलांना गिळले आहे.
तत्क्षिप्रं वध्यतामेषा लोकः स्वस्थो भविष्यति । राजोवाच - चाण्डालाधिपते तीव्रं व्रतं स्त्रीवधवर्जनम्
म्हणून तिला लगेच मारावे, म्हणजे जग शांत होईल. राजा म्हणाला — चांडाळाधिपती, स्त्रीहत्या टाळण्याचा कठोर नियम आहे.